Explained

Ik denk dat wat India aantrok tot de groep...

...was het gevoel van een gezamenlijk doel.

De groep was NXIVM...

...en het gezamenlijke doel was zelfverbetering...

...met een methode genaamd Rational Inquiry, voor 'leidinggevend succes'...

...onder leiding van Keith Raniere.

Maar de bewering dat Raniere een van 's werelds hoogste IQ's had...

...hoe studenten moesten buigen voor een foto van hem...

...en hoe ze hem 'Leider' moesten noemen zat Catherine dwars.

Uiteindelijk kwam India naar me toe...

...en zei: 'Mam, dit is echt iets voor mij.' Ik stond paf.

India gaf uiteindelijk honderdduizenden dollars aan NXIVM...

...en kwam terecht in iets veel duisterders dan 'leidinggevend succes'.

Ik werd door iemand gebeld...

...en zij zei dat er binnen NXIVM een geheime groep was.

Toen hoorde ik voor het eerst de term DOS: Dominus Obsequious Sororium.

Het werd gepresenteerd als een vrouwengroep, maar...

Dat is Latijn voor 'meester over slavin'.

Ze vertelde me dat deze vrouwen gebrandmerkt werden.

Het brandmerken was onderdeel van de inwijding in DOS.

Een nieuw lid werd geblinddoekt, moest haar kleren uitdoen...

...en op een tafel gaan liggen.

Drie andere vrouwen hielden haar vast bij haar benen en schouders...

...en ze moest zeggen:

'Meester, brandmerk me alstublieft. Het zou een eer zijn.'

Het symbool zou voor de elementen staan...

...maar het was eigenlijk Keith Ranieres initialen.

Er zijn duizenden groepen zoals NXIVM. Ze worden vaak sektes genoemd.

Hoeveel is onbekend. Sektes zien zichzelf niet als sektes...

...en de leden meestal ook niet.

Wat maakt een groep tot een sekte?

En hoe kregen sommige sektes mensen zover dat ze vreselijke dingen deden?

Ik zal God zijn, en er zal geen andere god zijn.

EEN NETFLIX ORIGINAL-DOCUMENTAIREREEKS

We willen deze kennis met iedereen delen.

We dachten dat iedere methode geoorloofd was...

...omdat we Gods kinderen waren en Hij wist waarom we het deden.

Waco zal tegen het ATF getuigen.

Als je zo doorgaat vallen er slachtoffers.

Je moet je familie en je oude identiteit opgeven.

Je enige kans om te overleven is samen met ons te vertrekken.

Liefde is een genezende kracht.

De PeoplesTemple was uniek.

Er waren zwarten en witten en Indianen en latino's.

We dachten, naïef als we waren: Jim wil een utopie, ik wil een utopie...

We dachten dat we wereldverbeteraars waren.

De groep waar ze tot toetraden zou het moderne beeld van sektes bepalen.

Dank je wel, schat.

Eind jaren 70 leidde de leider van de groep, Jim Jones...

...bijna 1000 volgelingen...

...van Californië naar de jungle van Guyana om Jonestown te bouwen.

Zogenaamd een zelfvoorzienende utopie, vrij van het geweld en racisme in de VS.

Zijn jullie blij om hier te zijn? - Ja.

Zoals je ziet is iedereen hier gelukkig.

Maar bezorgde familieleden spraken van een nachtmerrie in Jonestown.

Jones zou z'n volgers hersenspoelen...

...en zelfs trainen in het uitvoeren van massale zelfmoord.

Congreslid Leo Ryan vloog naar Guyana om onderzoek te doen...

...en verdween.

Het is te laat. Het congreslid is dood, het Congres is dood.

Als we niet in vrede kunnen leven, laten we dan in vrede sterven.

De beelden van bijna 1000 doden...

...de grootste massale zelfmoord in de geschiedenis...

...schokte de wereld.

Sekteleden, die alles geloofden wat Jones zei, pleegden zelfmoord.

Enkelen neergeschoten, de meesten met gif.

Er waren lege flesjes kaliumcyanide. Hele families namen samen het gif in.

Onder de lichamen bevond zich ook het lichaam van Jim Jones zelf.

Jones zei: 'Het is tijd om elkaar elders te ontmoeten.'

Sektes, met hun charismatische leiders, extreme ideeën en fanatieke volgelingen...

...komen voor in vrijwel ieder land.

Maar de tragedie in Jonestown...

...gaf het woord 'sekte' een vreselijke nieuwe connotatie...

...en leidde ertoe dat sociologen in de VS gingen proberen te achterhalen...

...wat dergelijke groepen gemeen hadden.

Ze kwamen uit op drie dingen.

Een sekte is een groep of sociale beweging geleid door een charismatische leider...

...die autoritair is en eist dat hij of zij vereerd wordt als een godheid.

We leerden geloven dat wat hij zei rechtstreeks van God kwam.

Binnen onze gemeenschap was hij Gods spreekbuis.

Het tweede kenmerk van een sekte:

De groep heeft een indoctrinatieprogramma, soms 'gedachtenhervorming' genoemd.

Oftewel hersenspoeling.

Het uitgangspunt was de Bijbel...

...en hij voegde al zijn programma's daar aan toe.

De mensen accepteerden die...

...omdat ze de Bijbel accepteerden, daar twijfelden ze niet aan.

Dus geloofden ze het.

Er vindt uitbuiting plaats.

Leden worden seksueel of financieel uitgebuit.

Als Sun Myung Moon mijn ouders nodig had voor een missie of zo...

...moesten ze zijn behoeften boven die van hun kinderen plaatsen.

Mijn vader was het grootste deel van het jaar weg.

Er is 1 probleem met deze definitie van een sekte.

Het is meer een waardeoordeel dan een functioneel woord.

Elke profeet van elke grote religie was een charismatische leider.

De grootste grap in religiestudies luidt: 'Sekte + tijd = religie.'

Het woord cult komt van het Latijnse cultus...

...dat 'bewerken' of 'cultiveren' betekent en oorspronkelijk verwees...

...naar de offers waarmee men de gunst van de goden probeerde te cultiveren.

Op den duur verwees het naar ieder onorthodox geloof.

Het Romeinse Rijk noemde het Jodendom een sekte.

Sommigen zien bepaalde versies van de Islam als sektes.

Tegenwoordig zeggen veel onderzoekers liever 'nieuwe religieuze beweging', NRB.

Velen buitte hun volgers niet uit...

...maar hielpen hen te overleven.

De identiteit van het collectief wordt bedreigd door de wereld...

...en de enige manier om die identiteit te redden...

...is samen te komen onder het leiderschap van deze charismatische autoriteit...

...en opnieuw te beginnen.

Jezus van Nazareth leefde...

...in de meest turbulente periode in de geschiedenis...

...van het Midden-Oosten, en dat wil wat zeggen.

Jezus was een van zeker 12 messiassen waar we van af weten.

NRB's ontstaan van oudsher om mensen door turbulente tijden heen te helpen.

In Europa ontstonden ze tijdens de Renaissance...

...en als reactie op geïnstitutionaliseerde religies.

In India door de sociale onrust als gevolg van de overgang naar de landbouw...

...en later, het Britse kolonialisme.

Maar één land in 't bijzonder heeft NRB's altijd met open armen begroet.

Al in de zeventiende eeuw...

...stonden de Amerikaanse kolonies bekend...

...als veilig oord voor religieuze radicalen.

Eén stukje Amerika werd bijzonder gegrepen door dit nieuwe religieuze fanatisme:

...een stuk land tussen Albany en Buffalo dat het Burned-Over District genoemd werd.

Dit district werd de geboorteplaats van het mormoonse geloof...

...van de zevendedagsadventisten, van het spiritualisme.

En van vele andere sociale, politieke en religieuze bewegingen.

Waar religieuze bewegingen ontstaan, ontstaan ook politieke bewegingen.

Jemima Wilkinson was een profetes uit dat gebied.

Nadat ze bijna overleden was aan tyfus...

...zei ze dat ze de reïncarnatie was van een heilige geest...

...genaamd Public Universal Friend.

Dit was de eerste keer...

...dat Amerikanen een vrouw zagen prediken of spreken in het openbaar.

Een soort Amerikaanse Sinaïberg...

...waar mensen allerlei boodschappen en dispensaties meenden te krijgen.

Niet per se religieus.

Dat patroon herhaalde zich steeds weer.

Ze verspreidden zich buiten 't Burned-Over District.

Zoals naar New York in de jaren 30...

...waar tienduizenden een man genaamd Father Divine...

...zagen als God op aarde.

Ik spreek tot de gehele mensheid.

Je moet Father Divine eigenlijk zien...

...als een vroege stamvader van de burgerrechtenbeweging.

Zijn vroege volgelingen namen deel aan protesten en petities...

...en schrijfcampagnes om op te roepen tot burgerrechten...

...toen die roep nog sterk onderdrukt werd.

Maar die roep nam toe en leidde tot een tijdperk van sociale onrust...

...waarin rassenspanningen leidden tot geweld...

...en een golf van politieke aanslagen.

Velen gingen de Vietnamoorlog als onethisch zien.

Het vertrouwen in de regering kelderde...

...en door de dreiging van nucleaire oorlog...

...voelde het alsof het hele land onder vuur lag.

Jongeren gingen op zoek naar nieuwe vormen van gemeenschap en zingeving.

Wat we toen zagen was de opkomst van allerlei charismatische figuren...

...sommigen Amerikanen, velen geïnspireerd door Oosterse tradities...

...vooral die van India. 'Wij zijn de rechtschapenen.

Wij weten het antwoord.'

En die kennis was een tegengif voor de turbulente tijden.

Maar er zat een addertje onder het gras.

In de zoektocht naar alternatieve vormen van zingeving...

...hebben die dingen een hele sterke aantrekkingskracht.

En soms gaan mensen...

...zelfs de leiders zelf, daarin geloven.

Maar op een bepaald punt kan idealisme heel makkelijk omslaan in autoritarisme.

De religieuze tolerantie die 't land liet floreren...

Neem die stap.

...maakte Amerikanen erg gevoelig voor manipulatie.

Zelfs Father Divine werd ervan beschuldigd volgelingen financieel uit te buiten.

Zo liet hij hen een hotel voor hem kopen en ontfutselde hij iemand haar erfenis.

Eén man keek hiernaar en trok er lering uit:

...Jim Jones.

Jim Jones bestudeerde Father Divine...

...om te zien hoe die zijn gemeenschap opzette.

Jones' wens om van Divine te leren...

...werd in de jaren 80 zelfs vereeuwigd in een tv-serie.

James Earl Jones speelde Father Divine.

Hoe onderhoud je zo'n beweging?

Hoe onderhield mijn zoon Mozes zijn kudde?

Maar de kosten?

Vraag, en je zult krijgen, mijn zoon. Vraag, en je zult krijgen.

Jim Jones nam de roep om sociale rechtvaardigheid...

...die intrinsiek was aan Father Divine's boodschap...

...en gebruikte die om mensen aan te trekken en te manipuleren.

Als die manipulatie destructief wordt, wordt een groep een sekte...

...volgens sociologen.

Het gaat niet zozeer om 't geloofssysteem. Het gaat om het gedrag van de groep...

...en hoe de groep invloed en controle uitoefent...

...om de leden te manipuleren en exploiteren.

Charles Manson liet z'n volgers 9 mensen vermoorden...

...om een rassenoorlog te ontketenen.

Shoko Asahara beval z'n volgers sarin gas vrij te laten in de metro van Tokyo.

Dertien mensen kwamen om.

En Marshall Applewhite van Heaven's Gate vertelde z'n volgers:

Zo nu en dan komt dat niveau dicht genoeg in de buurt...

...en biedt ons een soort examenklas...

...een leven weg van dit evolutionaire niveau...