How the Universe Works

Mộc Tinh,

gã khổng lồ Vũ Trụ chế ngự các hành tinh khác.

Lấy kích thước Trái Đất, nhân lên 1.000 lần,

đó là kích thước Mộc Tinh.

Bên dưới lớp mây xoáy của nó

ẩn dấu những bí mật sự hình thành của hệ Mặt Trời

và thời trẻ đầy biến động của hành tinh chúng ta...

Hành tinh to nhất hệ Mặt Trời

di duyển nhanh và rộng như vậy,

nó thay đổi mọi thứ xung quanh

...và sự ra đời của sự sống.

Nếu không có Mộc Tinh, ngay nơi tôi đang đứng đây,

có thể là một hố thiên thạch khổng lồ.

Giờ đây, các nhà khoa học đang giải mã

những bí mật và khám phá hành tinh khổng lồ.

Hơn bất cứ hành tinh nào khác, nó định hình hệ Mặt Trời chúng ta

ở quá khứ, hiện tại, và tướng lai.

Không có Mộc Tinh, thì chắc chắn là,

chúng ta không có ở đây để nói về nó.

- VŨ TRỤ VẬN HÀNH TẾ NÀO --

MỘC TINH: KẺ HỦY DIỆT HAY VỊ CỨU TINH

Jupiter

Được đặt theo tên La Mã là vua của các vị thần, vua của bầu trời,

Nó lù lù giữa 4 hành tinh đá bên trong

và 3 hành tinh khí đông lạnh lớn ở ngoài.

Nó là hành tinh lớn nhất của chúng ta.

Mộc tinh là vua của các hành tinh,

bởi vì nó là hành tinh lớn nhất.

Nó có bão lớn hơn các cơn bão lớn nhất ở Trái Đất

đến 4 lần,

và nó đã hoành hành hàng trăm năm.

Nó có cả tá Mặt Trăng, và có từ trường khổng lồ.

Mọi thứ của Mộc Tinh đều lớn.

Không có gì nhỏ.

Nếu bạn nhìn hệ Mặt Trời chúng ta từ xa,

bạn có thể nói,

"hệ Mặt Trời chúng ta có Mặt Trời,

Mộc Tinh, và nhiều mãnh vụn.

Hành tinh rộng lớn này

chứa những manh mối về sự hình thành hệ Mặt Trời,

quá trình tiến hóa, và kết cục của nó.

Mộc tinh là nơi lưu giữ thời gian Vũ Trụ.

Chỉ khi ta có thể mở nó ra.

Trong thần thoại La Mã, Jupiter, là vị thần

đã vẽ một bức màn mây quanh mình để giấu những bí mật,

và ở mức độ nào đó,

đó là những gì khi ta nhìn Mộc Tinh.

Chúng ta không thấy bề mặt của hành tinh,

mà chỉ thấy lớp mây bên ngoài.

Lớp màn khí này che phủ những bí mật sâu kín nhất của Mộc Tinh.

Một trong những bí ẩn lớn nhất của Mộc Tinh

cái gì ở bên trong. Lõi của nó là gì?

Đó là những thứ mà thực sự chúng ta chưa biết.

Nhưng chúng ta biết rằng những gì xảy ra bên trong Mộc Tinh

đã cung cấp sức mạnh cho nó.

Nếu chúng ta muốn biết nhiều hơn về những gì đang diễn ra

trong hành tinh vua này,

thì chúng ta cần phải

vạch những lớp mây đó và nhìn vào trong.

Vật lý căn bản cho thấy rằng

khí quyển khổng lồ của nó là cơn ác mộng.

Vì là hành tinh khí khổng lồ, Khí quyển nó,

khi càng xuống sâu thì càng đặc hơn

và áp suất càng cao.

Từ lớp mây ở trên đến trung tâm hành tinh

là 69.000 km.

Đó là hành trình 3 ngày không nghỉ của máy bay phản lực.

Lao xuống như đi tàu lượn siêu tốc địa ngục.

Chúng ta biết điều đó vì chúng ta đã thử.

Tàu thăm dò Galileo bay quanh Mộc tinh nhiều năm

quan sát bên trên các đám mây

và những mặt trăng bay quanh nó.

Cuối sứ mệnh, họ quyết định làm thêm

một thí nghiệm khoa học nữa.

Ngày 7 tháng 12 năm 1995.

Tàu Galileo của NASA đã thả một tàu thăm dò titan nặng 340kg

xuống khí quyển của Mộc Tinh.

Nó lao vào lớp mây ở trên với vận tốc hơn 170.000km/h.

Mặc dù từ xa, Mộc tinh trông có vẻ yên bình,

khi đến gần hơn,

bạn nhận ra những cơn gió cuồng nộ,

những cơn bão sấm sét,

và áp suất của nó có thể đè bẹp bất cứ thiết bị nào.

Hành tinh lớn hơn Trái Đất 1.000 lần,

nghĩa là khi bạn đi vào trong,

áp suất và độ đặc rất lớn.

Các cảm biến của tàu thăm dò tiếc lộ

khí hydro chiếm 90% khí quyển Mộc tinh.

Nhiệt độ hơn 150 độ C.

Những cơn gió giận dữ 650km/h.

Nó nóng và hổn loạn hơn các nhà khoa học tưởng tượng.

58 phút sau khi vào khí quyển Mộc tinh,

và chỉ xuống sâu 150km, tàu thăm dò...

tiêu tan,

bỏ lại những bí ẩn của Mộc tinh ngoài tầm với.

Chúng ta không thể tiếp cận trung tâm của hành tinh,

nhưng tại cơ sở thí nghiệm laser quốc gia bên ngoài San Francisco,

các nhà khoa học có thể tái tạo những điều kiện sâu bên trong Mộc tinh.

Có nhiều cơ sở khác,

nơi chúng tôi tái tạo nhiều điều kiện khác nhau,

như điều kiện ở trung tâm Trái Đất

hoặc vài hành tinh thể rắn khác,

nhưng đây là nơi duy nhất

bạn có thể tái tạo sâu nhất bên trong Mộc tinh.

Đội thí nghiệm lấy hydro,

nguyên tố phổ biến nhất của Mộc Tinh,

đông lạnh nó, tăng mật độ của nó.

Rồi họ đốt nó bằng tia laser mạnh nhất thế giới.

Nhiều chùm tia laser xuyên qua hàng loạt

các buồng khuếch đại,

tăng lên hàng tỷ lần,

Rồi đồng bộ chúng với nhau thành chùm tia hội tụ.

trong khoảng một phần 20 tỷ giây,

tia laser bắn hydro với lượng năng lượng nhiều hơn 1.000 lần

năng lượng toàn nước Mỹ sử dụng tại bất cứ thời điểm nào.

Nó cho thấy rằng, khi áp lực cực lớn,

áp suất một trăm triệu atmospheres,

hóa tính hoàn toàn khác.

Thay vì làm lệch các liên kết hóa học,

bây giờ bạn đang làm lệch hành vi của các nguyên tử.

Vật chất hoạt động theo một cách khác hẵn

so với trên Mặt Đất.

các nguyên tử bị phá vỡ

chuyển đổi khí hydro thành dạng lỏng --

một kim loại lỏng tập trung sâu bên trong hành tinh.

Về cơ bản, bạn có một cấu trúc

rất dày đặc,

và có thể, có một quả cầu thủy ngân

khổng lồ tại trung tâm Mộc tinh.

Dưới áp suất khổng lồ,

hydro lỏng tỏa ra năng lượng ở dạng nhiệt,

đẩy nhiệt độ ở rìa của quả cầu kim loại

lên đến 11.000 độ.

Thứ gì nằm bên trong vẫn còn là một bí ẩn.

Có thể có một hành tinh đá nhỏ

nằm bên trong tất cả lớp khí và lớp lỏng đó.

Có thể không phải một quả cầu băng siêu nén ở trong.

Khả năng là thứ gì đó dạng rắn ở dưới.

Các quá trình đang xảy ra bên trong Mộc tinh

cung cấp năng lượng cho nó --

sức mạnh để định hình hệ Mặt Trời ngay từ những ngày đầu.

Ngoại trừ Mặt Trời

Mộc tinh có ảnh hưởng lớn nhất trong hệ Mặt Trời.

Nhưng con quái vật này đang bị thu nhỏ,

có phải Mộc tinh đang mất đi sức mạnh?

Lớn hơn Trái Đất 1.000 lần,

Mộc tinh có thể nuốt chững các hành tinh khác

trong hệ Mặt Trời hai lượt mà vẫn còn chỗ trống.

Nhưng gã khổng lồ này đang nhỏ lại.

Trọng lực vẫn đang nén khí

và chất lỏng lại với nhau.

Điều này làm bên trong hành tinh nóng thêm

Nhiệt này dâng lên bề mặt Mộc tinh

và thoát ra không gian.

Hành tinh nguội đi và co lại,

điều này làm hành tinh nhỏ còn 1/3

so với lúc ban đầu.

Khi hành tinh nguội,

Co lại chậm dần, từ mỗi năm 1 inch lúc nó còn trẻ

còn vài phần của inch ngày nay.

các nhà khoa học tính toán nó có thể tiếp tục co lại

trong 1.000 tỷ năm nữa.

Thậm chí lúc đó, nó vẫn còn là hành tinh lớn nhất

và mạnh nhất trong hệ Mặt Trời.

Mộc tinh teo lại quá chậm để chúng ta thấy,

nhưng chúng ta thấy hiệu ứng của việc tăng nhiệt này.

Thực ra đây là một trong những lý do

khiến Mộc tinh có thời tiết đặc biệt --

tất cả những dải mây đẹp đó.

Trên Trái Đất, nhiệt của Mặt Trời điều khiển thời tiết của chúng ta.

Tắt Mặt Trời đi, thì thời tiết cũng ngừng.

Nhưng thời tiết Mộc tinh vẫn tiếp tục.

Thời tiết của nó không đến từ Mặt Trời.

mà đến từ sâu bên trong hành tinh.

Nhiệt dâng lên qua lớp khí sôi sục,

khuấy những hóa chất dễ bay hơi của nó,

Tạo nên các đám mây xoáy ngoạn mục của Mộc tinh,

và hành tinh khổng lồ này luôn xoay.

Với vận tốc 46.000km/h,

Mộc tinh xoay nhanh hơn bất cứ hành tinh nào khác

trong hệ Mặt Trời.

Mộc tinh xoay trên trục của nó cứ 9 tiếng một vòng,

so với chúng ta 24 tiếng.

Vì thế, những đám mây lớn siêu nóng từ bên trong

do sự xoay tròn làm mờ đi,

và chúng ta thấy lớp mây phía trên thật đẹp đẽ.

Cuộc hôn nhân giữa nhiệt và chuyển động sinh ra một con quái vật.

Vết đỏ của Mộc tinh là một cơn lốc xoáy khổng lồ,

lớn hơn kích thước của Trái Đất,

và nó đã xoay ổn định với sức gió

hơn 400km/h trong hơn 3 thế kỷ rồi.

Hãy tưởng tượng một cơn bão kéo dài đến 300 năm.

Trên Trái Đất, lốc xoáy ngừng khi nó gặp đất liền,

nhưng Mộc tinh không có đất để ngừng các cơn bão,

lượng nhiệt gần như không giới hạn đã cung cấp nhiên liệu

và sự xoay nhanh.

Về căn bản Mộc tinh đang chụm lửa

luyện những vết đỏ lớn.

Ở Trái đất, bão lớn lên rồi tan biến,

nhưng nếu chúng xoay đúng cách,