BBC: Wonders of the Monsoon

Mưa mùa.

Hệ khí hậu lớn nhất hành tinh.

SẤM RỀN

Đấng ban tặng sự sống.

Và là kẻ hủy diệt.

Định hình những vùng đất huyền diệu,

từ dãy Himalaya

tới Australia.

Nó tác động tới những kẻ khổng lồ,...

rực rỡ... và kỳ quái.

Nơi thiên nhiên kỳ thú giao hòa với những nền văn hóa sôi động nhất hành tinh.

Những cơn mưa mang tới một thời kỳ thịnh vượng...

một giai đoạn đời sống mới.

Nhưng đây là câu chuyện về mặt trái của mưa mùa ...

về những gì xảy ra khi những cơn mưa không còn.

Khi động vật và con người phải chứng tỏ khả năng chịu đựng...

..và đương đầu với những thách thức ...

trong mùa khô.

NHỮNG KỲ QUAN CỦA MƯA MÙA Biên dịch: Anabas

Phần III: HẠN HÁN

Vùng Red Centre thuộc Australia,

một vùng đất hạn hán gần như vĩnh cửu.

Nhưng đôi khi, vào những năm đặc biệt,

mưa mùa thậm chí xâm nhập sâu tới vùng phía nam này.

Vào mùa hè, mưa mùa đẩy mưa tiến sâu vào sa mạc.

Giờ, đang là mùa khô, dấu tích của cỏ và hạt vẫn còn.

Một bữa tiệc ... cho loài vẹt.

Hàng ngàn con vẹt.

Giờ, rắc rối với chúng không phải thức ăn, mà là tìm kiếm nước.

Chúng rà soát khắp vùng tìm kiếm một ốc đảo.

Trạm bơm gió của một chủ trang trại hút nước từ sâu dưới lòng đất.

Đây là một thỏi nam châm với tất cả.

80.000 con vẹt đuôi dài trên không.

Và thường xuyên phủ bóng xuống chúng - Là những kẻ săn mồi.

Chim ưng đen.

Chim ưng nâu.

Chim ưng Úc.

Một vòng xoáy rắc rối vàng và xanh lá cây.

Với những kẻ săn mồi để tóm được một con mồi,

chúng phải giải mã thứ kính vạn hoa này.

Để chọn một mục tiêu, chúng tuần tiễu quanh rìa đàn chim.

Nhưng giờ có một mối đe dọa lớn hơn.

Thảm thực vật tươi tốt do mưa mùa tạo ra rất khô nỏ.

Cháy rừng.

Thảm cỏ từng nuôi sống vẹt giờ là nguyên liệu cho ngọn lửa ...

Đó là tác động thực tế của mùa khô.

Buộc động vật phải liên tục di chuyển.

Việc tìm kiếm thức ăn và nước uống dường như không bao giờ kết thúc.

Mùa khô có ảnh hưởng sâu sắc khắp những vùng đất mưa mùa.

Ngay cả trên những hòn đảo nhiệt đới tươi tốt phía bắc.

Ở đây, mùa mưa mang những trận mưa lớn xối xả mỗi ngày.

Giờ, lượng mưa đã giảm 70%.

Hầu hết cây không còn ra quả cho tới khi mưa trở lại.

Rừng vẫn xanh tốt...

nhưng thức ăn rất khan hiếm.

Với một con lợn râu trẻ (bearded pig), đây là thời điểm khó khăn.

Trong khi tán rừng vẫn còn thức ăn nhưng rất khó tiếp cận,

từ dưới nền rừng.

LỢN KÊU

Với một con lợn trẻ, mỗi mẩu đồ thừa đều phải đấu tranh.

Luôn có một kẻ lớn hơn.

LỢN KÊU VÀ GẦM GỪ

Vậy, một con lợn phải làm gì

khi không có thức ăn?

Nó lần ra khỏi rừng ... tiến vào một thế giới khác hẳn.

Bờ biển không phải do mưa và hạn hán cai trị, mà do thủy triều.

Có lẽ, có một cơ hội kiếm ăn ở đây.

Dã tràng (sand bubbler crab) biến đổi bãi biển khi chúng bới cát tìm thức ăn.

Nhưng chúng không lớn hơn hạt đậu Hà Lan.

Đơn giản là chẳng bõ.

Một con heo đói cần thứ gì đó lớn hơn đáng kể.

Một con ốc mượn hồn (hermit crab).

Giờ, có thể là một bữa ngon.

..nếu lôi được nó ra ...

Cuối cùng, một con cua không quá nhỏ cũng không quá khó.

Một con cua ma là phù hợp nhất.

Một cái hang cứu nạn để lẩn trốn.

Nhưng con lợn có cái mũi thính.

Và cái mũi này đáng giá gấp đôi khi có thể dùng như một cái xẻng.

Và chia tay bãi biển bằng món sứa tráng miệng.

Khi những cơn mưa mưa mùa trở lại, con lợn tháo vát

lại có ê hề thức ăn quanh nơi cư trú của nó.

Nhưng còn nhiều tháng khó khăn phía trước.

Mùa khô chỉ mới bắt đầu.

Ấn Độ.

Ở đây, gió mưa mùa từng đem mưa tới giờ đã đảo chiều,

mang không khí khô lạnh từ phương bắc.

Tại bang sa mạc Rajasthan, trận mưa cuối cùng

đã hai tháng trước đó.

Đáng ngạc nhiên, với con người và động vật ở đây,

đây là thời kỳ khá tốt.

Thời tiết hoàn hảo ...

với lạc đà.

Những cơn mưa chớp nhoáng che phủ màu xanh khắp sa mạc.

Và giờ các loài động vật đang ở trạng thái hưng phấn nhất.

Với những người chăn nuôi du mục như Sukhram và Surja Ram, đã tới lúc bán hàng.

Họ đang hướng tới sự kiện lớn nhất trong năm.

Đây là Pushkar.

một thị trấn ốc đảo nhỏ ...

..nhưng vào thời điểm này trong năm, lượng người tăng đột biến...

..vì Pushkar là nơi có hội chợ lạc đà lớn nhất thế giới.

Hội chợ thu hút những người chăn nuôi từ hàng trăm dặm quanh đây.

Trong mười ngày, có khoảng 300.000 người ...

..cùng 20.000 con lạc đà.

Những người nổi tiếng và quan trọng nhất đều tới đây,

tất cả họ tìm kiếm một thỏa thuận.

Một số chủ sở hữu làm mọi cách nhằm thu hút người mua.

Nhưng Sukhram rất tự tin,

rằng một vài vòng hoa hợp lý là đủ.

Khách mua cố gắng vạch lỗi.

trong một nỗ lực giảm giá.

LẠC ĐÀ GẦM GỪ

Họ thậm chí còn cưỡi lên con vật để kiểm tra.

Tiền tượng trưng đã chìa ra... và khước từ lịch sự.

TIẾNG HINDI

Sukhram không có ý định bán tháo.

Những cuộc đàm phán có thể mất vài ngày,

và anh đang giữ giá cao nhất.

Gia đình Sukhram phụ thuộc vào anh.

Anh phải kiếm đủ tiền để nuôi sống họ qua mùa khô

kéo dài hàng tháng phía trước.

Sukhram kiên định suốt bốn ngày.

Cuối cùng, có vẻ anh đang đạt được một thỏa thuận.

Một kết quả.

Tương đương 300 £.

Sau đó mọi việc kết thúc và lại trở về sa mạc.

Họ đã có những thời gian tốt đẹp nhất.

Giờ, họ phải đối mặt với bảy tháng hạn hán phía trước.

TIẾNG ẦM ẦM

Tại Sri Lanka, có những động vật khó thích nghi với mùa khô.

Đàn voi này có thể không tìm đủ

thức ăn trong rừng của chúng.

Nhưng chúng vẫn nhớ nơi cần tới.

Trên khắp hòn đảo này, những đàn voi đang di chuyển.

TIẾNG ẦM ẦM

Hồ Minneriya.

Trong vòng vài tuần, nó tiếp nhận

lượng voi châu Á lớn nhất hành tinh.

Mỗi năm vào mùa khô, có tới 300 con tụ tập ven bờ.

Hồ rất quan trọng tới sự sinh tồn của chúng.

Khi nước rút,

nó để lộ lớp đất màu mỡ nơi cỏ tươi phát triển.

Đàn voi đã tới đây từ ít nhất 2.000 năm.

Hồ nước rộng lớn này và những hồ khác tương tự

thực ra là hồ nước nhân tạo cổ xưa.

Tại Sri Lanka,

việc tiếp cận nguồn nước luôn phụ thuộc vào những cơn mưa mùa.

Suốt hàng ngàn năm, các vương quốc và triều đại

đều được thiết lập trên kiến trúc thu nhận nước mưa tốt nhất.

Với một nguồn nước ổn định quanh năm,

những thành phố cổ này tăng trưởng về kích cỡ và sự phức tạp.

Văn hóa và tôn giáo phát triển mạnh mẽ.

NGHE KHÔNG RÕ

Những vị vua ngày xưa xây dựng những hồ chứa khổng lồ.

Cái hồ này hình thành đã 800 năm vào thời vua Parakrama Đại đế.

Trong suốt triều đại của mình, ông đã xây dựng gần 3.000 hồ chứa.

Gồm cả hồ chứa lớn nhất thế giới cổ đại -

Biển hồ Parakrama.

Nhà vua từng tuyên bố: "Không để một giọt nước mưa ra biển

"mà không phục vụ lợi ích con người."

SẤM RỀN

GIÓ RÍT

Ngày nay, di sản cổ xưa này vẫn hoạt động -

ngay cả trong thời kỳ hạn hán, Sri Lanka vẫn là một thiên đường ngập nước

với rải rác hơn 10.000 hồ.

Hầu hết đều là hồ nhân tạo.

Những người xây dựng những nền văn minh vĩ đại có thể đã mất,

nhưng những di tích không hề bị bỏ phí.

Những đàn khỉ đã tận dụng chúng.

Khi mùa khô tăng lên,

Hồ chứa nhân tạo Sri Lanka trở thành phao cứu sinh cho động vật.

Hươu sao cần phải uống.

Nhưng để làm vậy chúng có nguy cơ mất mạng.

Cá sấu Ấn độ. (mugger crocodile)

Chúng biết con mồi phải tới uống nước.

Lợi thế đang nghiêng về những kẻ săn mồi.

Khi nhiệt độ trong ngày giảm xuống, động vật càng trở nên hoạt bát.

GẦM GỪ

Một con báo trẻ vừa mới tách mẹ để sống một mình.

Những ở đây cơ hội trở thành kẻ dẫn đầu khá mong manh.

Nó thiếu kinh nghiệm và có nhiều thứ phải học hỏi.

Khi hạn hán gia tăng, ban đêm trở nên đặc biệt náo nhiệt.

Rất nhiều cơ hội cho một con báo trẻ.

Báo gấm có tầm nhìn đêm rất tốt.

Chúng ta thì không.

Chúng ta phải dùng camera hồng ngoại

để trải nghiệm thế giới đêm của loài báo.

Uống nước vẫn là hoạt động chính khi trời tối.

Nhưng giờ những con vật khát phải cảnh giác cả cá sấu và báo gấm.

ẾCH KÊU

Thực hành săn mồi.

Lúc đầu, nó có vẻ do dự.

CHÓ SỦA

Nhưng việc rình một con cho rừng mang tới một phần thưởng bất ngờ.

Không khí đêm nóng có mùi một con hươu sao mới bị giết.

Chó rừng phải hành động nhanh chóng tận dụng triệt để cơ hội này.

Báo có thể tranh mồi bất cứ lúc nào.

CHÓ SỦA

Chó rừng bỏ chạy,

nhưng không phải con báo trẻ khiến nó hoảng sợ.