Mission Blue

Zira sonunda herkes denize döner - zamanın sonsuz akarsuyu gibi akan

ezeli ve ebedi okyanus ırmağı Oceanus'a.

RACHEL CARSON YAZAR, SILENT SPRING

NETFLIX BELGESELİ

ABD tarihinin en kötü petrol sızıntısından iki ay sonra

Meksika Körfezi'nde, sızıntıya 100 kilometre uzaklıkta

bir grup balina köpekbalığı görüldü.

Bunların izini süren araştırma ekibinin başında

okyanus bilimci Dr. Sylvia Earle bulunuyor

Şuraya bakın.

Okyanus, balina köpekbalığı kaynıyor.

Yüzgeçleri sayamıyorum bile.

Uyanık mıyız, yoksa... hala rüya mı görüyoruz?

Milyonlarca yıldır burada yaşıyorlar.

Biz onların yuvasında misafiriz.

Dünyalarının parçası olmayı seviyorum.

İnsanların yaptığı şeylerde zerre kadar suçları yok.

Şimdiye dek Körfez'in kuzeyinde görülenlerin en büyüğü olan...

...balina köpekbalığı grubu, petrol sızıntısından beri...

...bir daha hiç görülmedi.

Galiba şu küçük mereti... içeri koyacağız.

İşte oldu. Teşekkürler.

Son birkaç yıldır herhalde... yılın 300 günü yollardayım.

Birçok konuşma yapıyorum... bazı günler sabahtan akşama kadar.

Dalmaktan başka bir iş yaptığımı hayal edemiyorum.

Okyanusların korunması konusunda radikalsiniz, değil mi?

Radikal gibi geliyorsam, başkalarının görmediklerini gördüğüm içindir.

Bence diğerleri de ömrüm boyunca daldığım zamanlarda gördüklerime...

...tanıklık edip...

...su altındaki binlerce saatte edindiğim bakış açısına sahip olsalardı...

...onlara hiç de radikal gibi gelmezdim.

O, dünyada çok az kişinin...

...hayal edebileceği yerleri bizzat gördü.

Ülkemizin önde gelen okyanus bilimcisi Sylvia Earle...

...ulaşılması imkansız sanılan derinlikleri keşfe çıkıyor.

Huzurlarınızda değerli bilim insanı, mühendis, öğretmen ve kaşif...

...Dr. Sylvia Alice Earle.

PASAPORT ABD

NATIONAL GEOGRAPHIC DERNEĞİ PERSONEL - SYLVIA A. EARLE

Gözümü kapattığımda... bambaşka bir dünya görüyorum...

...sırf benim ömrüm süresince muazzam değişime uğrayan bir dünya.

Altmış yıl önce okyanusu keşfe başlamadan önce...

...ona zarar verecek bir şey yapabileceğimizi düşünmezdik.

O zamanlar Cennet denizi olarak görülüyordu.

Ama şimdi cennet ellerimizden kayıp gidiyor.

Bu bir evham ya da abartı değil...

...yaşanan bir gerçek.

DENİZ AKVARYUMU ANA GİRİŞ

Ama durumu düzeltme şansımız olduğu da bir gerçek.

DENİZ AKVARYUMU SUNAR

NATIONAL GEOGRAPHIC KAŞİFİ SYLVIA EARLE 24 OCAK 19.30

Dr. Sylvia Earle'ü alkışlayalım.

Sylvia Earle'e...

...Norwalk, Connecticut'ta, Stockholm, İsveç'te ya da...

...Cape Town, Güney Afrika'da rastlayabilirsiniz.

Derinlikler Kraliçesi Sylvia Earle.

Pekin'de, Belfast'ta, Davos'ta ya da Galapagos Adaları'nda da öyle.

GALAPAGOS KEŞİF GEZİSİ MART 2010

NATIONAL GEOGRAPHIC GİRİŞİMİ

200 yaşında bir turuncu imparator balığının...

yaşamı boyunca dünyada meydana gelen değişiklikleri düşünün.

Ancak dünyalarının neden değiştiğini bilmiyorlar.

Ben de onunla böyle bir okyanus zirvesinde tanıştım.

Tüplü dalışçıyım. Okyanusu seviyorum.

BELGESELCİ

Sylvia'yı tanıdığımdan beri sevgim arttı.

Ama okyanusları, burada bulunan sizler... sizin gibi insanlar...

...kurtarabilecekler.

JEREMY JACKSON - SMITHSONIAN ENSTİTÜSÜ SCRIPPS OKYANUS BİLİMİ ENSTİTÜSÜ

Eskiden dünyada ve hala ABD'de en çok avlanan...

...Alaska kömür balığı Kuzey Kutbu'na doğru ilerliyor.

Mavi yüzgeçliler her yerde takip ediliyor.

DENİZ BİLİMCİ

Bu yüzden ekolojik olarak yeryüzünden siliniyorlar.

Okyanuslara iyi bakamazsak... başka hiçbir şeyin önemi kalmaz.

Ömrümün yarısından çoğunu dalarak geçirdim...

...ama Sylvia ile karşılaştırılınca bunun lafı bile olmaz.

O, ben daha doğmadan önce okyanusları keşfe çıkmaya başlamış.

Sylvia, o kaplumbağa müthişti!

-Hem de buraya kadar geldi. -Evet!

Yukarı çıktı, nefes aldı ve aynı yere geri döndü.

Sylvia'yla bir hafta geçirdim ve bağımlısı oldum.

Gırtlak titretme.

Daha önce onun adını nasıl duymamış olabilirdim?

Galapagos gezisinden sonra...

...Sylvia'nın dünyasından ayrılmak istemedim.

Ben de ayrılmadım.

-Bu o mu? -Evet, evet. Bu o.

Bu o. İşte orada.

Teşekkür ederim!

Ne güzel bir yer.

Ama o sıralar...

...bunun üç yıllık bir maceranın, okyanusu ve dünyayı...

...Sylvia'nın gözlerinden görme şansının başlangıcı olacağını bilmiyordum.

Sylvia, tanıştığımız andan itibaren idolüm oldun.

Ciddi anlamda.

Okyanusa duyduğun bu tutkunun nasıl oluştuğunu...

...anlatır mısın?

Her şey New Jersey'de başladı.

Çocukken ormanda gönlümce oynamakta özgürdüm...

...bütün günümü dışarıda oyalanarak geçirebiliyordum.

Çoğu zaman tek başımaydım.

Tek başıma çok fazla vakit geçiriyordum.

Annem mahallenin kuşçu hanımı olarak tanınırdı.

Yaralı sincaplar, kuşlar, kurbağalar, yardıma ihtiyacı olan ne varsa...

...ona getirirlerdi.

Babam çok zekiydi ve tamir konusunda son derece becerikliydi.

Çocukken nasıl çalıştığını görmek için eşyaları sökmeye çalışırdım...

...ve babam bana hep tüm parçaları saklamamı, hiçbirini kaybetmememi...

...ve tekrar nasıl birleştireceğimi unutmamamı tembihlerdi.

Birçok parça kaybediyoruz.

Dünya'da yaşam çeşitliliği kayboluyor.

Birçok parça yok olup gidiyor...

...ve yok olanları yeniden nasıl bir araya getireceğimizi bilmiyoruz.

Ben 12 yaşındayken Florida'ya taşındık.

Önceleri pek hoşnut değildim çünkü diğer evimizi çok seviyordum.

Ama masmavi, muazzam bir su kütlesi olan Meksika Körfezi...

...annemle babamı oraya çeken neredeyse efsanevi bir mekan yaratıyordu.

Bazı çocuklar sokakta oynarlar.

Bazıları arka bahçelerinde.

Benim arka bahçem sulaktı.

Meksika Körfezi'ydi. Göz kamaştırıcıydı.

Okyanusa ilk kez orada aşık oldum.

Onu görebiliyordum. Duyabiliyordum.

Koklayabiliyordum. Dokunabiliyordum.

İçinde oynayabiliyordum.

Kıyıya bolca su yosunu vurması çok hoşuma gidiyordu.

Hayvanat bahçesine gitmek gibiydi.

Birçok canlı bularak eğleniyordum... küçük yengeçler gibi.

Onları elime alır, sonra da nazikçe okyanusa geri bırakırdım...

...ve hızla uzaklaşırlardı.

Bir çocuk için cennet gibiydi... benim için.

Benim zihnimde hep öyle kalacak, bir cennet olarak.

Şu anda Louisiana kıyısı açıklarındaki...

...dev bir petrol kulesi bir patlama ile çıkan yangında yok oluyor.

Geçen haftaki ölümcül petrol kulesi patlaması hala kontrol altına alınamadı.

Ve bir çevre felaketine neden olmasından korkuluyor.

Petrol buraya, Körfez'e akmaya devam ettiği sürece...

...yangın giderek büyüyecek...

...ve nerede biteceğine dair hiç kimsenin bir fikri yok.

MEKSİKA KÖRFEZİ NİSAN 2010

Neler hissettin? İlk tepkin ne oldu?

Şok ediciydi.

Haberler geldikçe daha da kötüleşti.

Elbette asıl trajedi, insanların hayatlarını kaybetmeleriydi.

Sonra da petrol akıntısı bir türlü bitmedi, bitmedi, bitmedi!

1 PETROL SONDAJ ALANI

Ben Florida'da çocukken...

...Meksika Körfezi açığında sadece bir petrol kuyusu vardı.

33.835 PETROL SONDAJ ALANI

Bugün 33.000'i aşkın sondaj alanı var.

Hepimiz... fosil yakıtların yanmasından fayda sağlıyoruz.

Kömür, doğalgaz, petrol.

Ama ne pahasına?

WASHINGTON DC MAYIS 2010

Okyanuslar adına konuşmaya geldim.

Gökyüzüne çıkabilmek için milyarlar harcadık...

MEKSİKA KÖRFEZİ PETROL SIZINTISI SYLVIA EARLE

...ve çok verimli sonuçlar alıyoruz.

Okyanusları ise görmezden geldik... ve sonuçları çok pahalıya patlıyor.

Sylvia'nın beni etkileyen tarafı...

...suçluları belirtmekten çekinmeyerek...

SMITHSONIAN ENSTİTÜSÜ

..."Ne yaptığınızı biliyorsunuz ve bu yanlış" diyebilmesi.

Okyanusların koruyucu meleği gibi.

-Atlayın! -Okyanusu kurtarma savaşında...

...ön saflarda yer alıyor.

Son yirmi yıldır, herkesin neler olduğunu ve bunun neden önemli olduğunu...

YÖNETMEN - DERİN DENİZ KAŞİFİ

...anlamasını sağlamayı kendine görev edindi.

Okyanus, yaşamın ta kendisini sunuyor.

Bu bir dönüm noktası.

Bu şekilde devam edersek büyük sorunlar yaşayacağız.

Okyanusa duyduğu tutkunun kaynağı...

...benim ve benim gibi, gençliğini okyanusla çevrili daha genç bir dünyada...

SAFINA MERKEZİ

...yaşamış kişilerle aynı temele dayanıyor...

...biz daha hayat dolu bir yer gördük.

Moral bozucu olmanın ötesindeydi.

Acı vericiydi.

Eskiden Meksika Körfezi'nde olanları biliyorum.

Meksika Körfezi'nde daldığım eski günleri hatırlıyorum da...

...o zamanlar orası...

...bir su altı cennetiydi.

O zamanlar böyle savunmasız olduğunu ve böyle bir...

...böyle bir çığın...

...eşiğinde olduğunu bilmiyordum.

İfade etmesi zor.

Kitabınızın adı The World Is Blue: How Our Fate and the Ocean's Are One.

İddialı bir ifade. Benim kaderim ve okyanusun kaderi aynı mı?

Ama ben okyanusta yaşamıyorum.

Yüzgeçlerim yok.

Okyanusta olanlardan bana ne?

Derin, karanlık, boğuyor...

...ve bizi yemek isteyen köpekbalıklarıyla dolu.

Shark Week'i izlemiyor musunuz?

Evet, izliyorum. Ama dünyayı okyanussuz düşünün.

Mars'a benzeyen bir gezegen olur.

Elverişli bir yaşam destek sistemi olmaz.

Soluduğunuz, herkesin soluduğu oksijenin büyük bir kısmı...