The first 200 lines.
ചില നാടോടികളുണ്ട്, ചെല്ലുന്നിടമെല്ലാം അവർക്ക് സ്വന്തം. മറ്റുചിലരാകട്ടെ എവിടെയും വേരുകളാഴ്ത്താനാകാതെ അലഞ്ഞുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു. അവരിൽ ഒരാളാണ് ഞാൻ. - റോബിൻ ഡേവിഡ്സൺ
ആലിസ് സ്പ്രിങ്ങ്സ്, അവസാന സ്റ്റോപ്പ്.
'പ്രിയപ്പെട്ട സർ, ആലിസ് സ്പ്രിങ്ങ്സ് മുതൽ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രം വരെയുള്ള രണ്ടായിരം മൈൽ ദൂരം...
ഓസ്ട്രേലിയൻ മരുഭൂമിയിലൂടെ കാൽനടയായി മറികടക്കാനാണ് എന്റെ പദ്ധതി.
'ആറേഴു മാസം നീളുന്ന ഒരു യാത്രയായിരിക്കും അത്.'
തെമ്മാടികൾ.
'ഞാൻ ആലിസ് സ്പ്രിങ്ങ്സിൽ എത്തിയിട്ട് ഒരു വർഷത്തിലേറെയായി.
മദ്ധ്യ ഓസ്ട്രേലിയയിൽ ഉടനീളം ഉടമസ്ഥരാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഒട്ടകപ്പറ്റങ്ങൾ സ്വതന്ത്രരായി വിഹരിക്കുന്നതു കാണാം.
അവയിൽ ഒന്നു രണ്ടെണ്ണത്തിനെ പിടികൂടി മെരുക്കി എന്റെ യാത്രാ സാമഗ്രികൾ ചുമക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുക എന്നതായിരുന്നു എന്റെ പദ്ധതി'
ഡിഗ്ഗിറ്റീ, ഇവിടെ നിൽക്ക്.
എന്തെങ്കിലും തെളിയിക്കുകയാ കീഴടക്കുകയോ ചെയ്യുക എന്നത് എന്റെ ലക്ഷ്യമായിരുന്നില്ല.
ആ അർത്ഥത്തിൽ എന്റേത് ഒരു സാഹസിക യാത്രയുമായിരുന്നില്ല.
എന്തിനാണിത് ചെയ്യുന്നത് എന്ന ആളുകളുടെ ചോദ്യത്തിന്, " എന്തു കൊണ്ടിങ്ങനെ ചെയ്തു കൂടാ?" എന്ന മറുചോദ്യമായിരുന്നു എന്റെ ഉത്തരം.
എനിക്ക് ഇവിടെ എന്തെങ്കിലും ചെറിയ പണി കിട്ടിയാൽ കൊള്ളാമായിരുന്നു.
- എന്ത് പണിയാണ് ഉദ്യേശിച്ചത്? - എന്തുപണിയായാലും കുഴപ്പമില്ല, ഇവിടുത്തെ ബാറിലോ മറ്റോ.
യജമാനത്തിയോട് ചോദിക്ക്. അവർ പിറകിലുണ്ട്.
നിനക്ക് താമസിക്കാൻ വല്ല സ്ഥലവും ശരിയായോ?
അടുത്തെവിടെങ്കിലും ക്യാമ്പ് ചെയ്യാനായിരുന്നു പരിപാടി.
നിന്റെ കയ്യിൽ ടെന്റ് ഉണ്ടോ?
ഇല്ല.
ഭക്ഷണം ഇവിടെ നിന്നു തരാം,
ആദ്യത്തെ ആഴ്ചത്തെ കൂലിയിൽ നിന്ന് വാടക പിടിക്കും, താഴത്തെ ഹാളിലുള്ള കക്കൂസ് നിനക്ക് ഉപയോഗിക്കാം.
വളരെ നന്ദി.
എന്റെ പട്ടി കൂടി കൂടെയുണ്ട്.
' മരുഭൂമിയുടെ നിർമ്മലതയും, വിശാലമായ മണൽ പരപ്പുകളും,
ഉഷ്ണകാറ്റും എന്നെ എന്നും പ്രലോഭിപ്പിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു.
ഒറ്റയ്ക്കാണോ?
അതെ, സാധനങ്ങൾ ചുമക്കാൻ കുറച്ച് ഒട്ടകങ്ങളെ പരിശീലപ്പിച്ചെടുക്കണം.
പിന്നെ ഡിഗ്ഗിറ്റി എന്തായാലും എന്റെ കൂടെ കാണും.
നീ ധൈര്യമായി മുന്നോട്ട് പോ...
'നഗരജീവിതം അതിന്റെ യാന്ത്രികമായ ആവർത്തനത്താൽ എനിക്ക് മടുത്തു കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ജോലിയിലോ പഠനത്തിലോ പൂർണമായും മനസ് അർപ്പിക്കാൻ സാധിക്കാത്തതും അതിന് ആക്കം കൂട്ടി.
'എനിക്ക് സഹിക്കാവുന്നതിനുമപ്പുറമാണ്....
എന്റെയീ തലമുറയുടെ, എന്റെയീ വർഗ്ഗത്തിന്റെ, മാനവികതയോടുള്ള നിഷേധ മനോഭാവം. '
പുറത്തു പോ!
'പ്രതികരിക്കാനുള്ള തീരുമാനം സ്വാഭാവികമായും...
എന്റെ യാത്രയുടെ ആരംഭത്തിൽ കലാശിച്ചു.
ഒരേയിടത്തു തന്നെ ദീർഘകാലം നിങ്ങൾ തളച്ചിടപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ...
അവിടേക്ക് ഒരു ബോംബെറിഞ്ഞ ശേഷം...
ദൈവത്തോട് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നതായിരിക്കും ഏറ്റവും നല്ലതെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.
ഹേയ്. ഇന്ന് മുടക്കമാണ്.
നിന്റെ പദ്ധതികൾ പമ്പര വിഡ്ഢിത്തമാണ്.
എന്റെ അച്ഛൻ കലാഹരി മരുഭൂമി മറികടന്നിട്ടുണ്ട്, 1935ൽ...
അത് ഒരു വിഡ്ഢിത്തമായിരുന്നില്ല.
പാരമ്പര്യത്തിലൊന്നും വല്യ കാര്യമില്ല.
ഞാനൊരു കഠിനാധ്വാനിയാണ്.
എന്നാൽ അടുത്ത ഒരു എട്ടു മാസം എനിക്കു വേണ്ടി അധ്വാനിച്ചോളൂ... അതും സൗജന്യമായി.
അവയെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നതെങ്ങിനെയാണെന്ന് ഞാൻ പഠിപ്പിച്ചു തരാം.
അതിനു ശേഷം രണ്ട് മെരുങ്ങാത്ത ഒട്ടകങ്ങളെ തരാം.
അവയെ നിനക്കെടുക്കാം.
എങ്കിൽ... നമുക്ക് ഒരു കരാർ ഒപ്പിടുകയല്ലേ?
ഞാൻ വാക്കുമാറില്ല.
നിനക്ക് ഇവിടെ തങ്ങാം.
ചായ്പ്പുകളിലൊന്ന് ഞാൻ വൃത്തിയാക്കിത്തരാം.
അത് കുഴപ്പമില്ല. ഞാൻ എന്റെ ടെന്റിൽ കൂടിക്കൊള്ളാം. നന്ദി
മിഷ് - മിഷ്, ഖർതും, ആലി, ഫഹാനി പിന്നെ ആബ.
പുതുതായി പിടികൂടിയ ഒട്ടകങ്ങളാണ് ഇവ... ഡൂക്കിയും ബബും
ഇതിനെന്താ പ്രശ്നം?
അതിന് കുഴപ്പമൊന്നുമില്ല, ഇപ്പോൾ ഇണചേരൽക്കാലമാണ്. അത് ഒരു ആൺ ഒട്ടകമാണ്.
മറ്റുള്ള ആൺ ഒട്ടകങ്ങളെല്ലാം വരിയുടച്ചവയാണ്.
എന്നാൽ ഇവ അങ്ങിനെയല്ല,
ഇവറ്റയ്ക്കിപ്പൊഴും അണ്ടിയുണ്ട്.
മദ സമയത്ത് ഇവ വളരെ അക്രമകാരികളാണ്.
തീർത്തും അപകടകാരികൾ.
ഇവനെ കണ്ടാൽ അപകടകാരിയാണെന്നു തോന്നുന്നില്ലല്ലോ.
അവൻ വളരെ ചെറുപ്പമല്ലേ. പഠിച്ചു വരുന്നേയുള്ളൂ.
ഹേയ്, ഡൂക്കീ
ഹേയ്, ഡൂക്കീ... ഹെലോ.
ഹേയ്.
നിനക്ക് ഒട്ടകങ്ങളുമായി ഒന്ന് ചങ്ങാത്തം കൂടണോ?
എപ്പോഴും മൃഗത്തിന്റെ മേൽ കണ്ണു വേണം.
അവന്റെ ഉള്ളിലിരുപ്പ് മനസിലാക്കണം.
ആരാണ് യജമാനനെന്ന് അവന് മനസിലാക്കിക്കൊടുക്കുക.
ഒന്നുകൂടി ശ്രമിക്ക്.
ശ്രദ്ധിച്ച്.
വേഗമാകട്ടെ. ഫാം തുറക്കാൻ സമയമായി.
നിന്റെ പണിയെല്ലാം തീർന്നോ?
ഉവ്വ്.
പിന്നെ അതെന്താണ്?
ക്ഷമിക്കണം.
ഷൂസ് ഊരിമാറ്റ്. നിന്റെ കാൽവെള്ളകൾ നല്ല കാഠിന്യം വന്നേ പറ്റൂ. .
ഒട്ടകങ്ങൾ രണ്ട് ഇനമുണ്ട്.
രണ്ടിന്റെയും ജന്മദേശം ഓസ്ടേലിയ അല്ല.
ഒട്ടകങ്ങൾ ആദ്യമായി ഈ രാജ്യത്ത് എത്തുന്നത്...
1860 ൽ ബ്രൂക്കിന്റെയും വിൽസിന്റെയും ഓസ്ട്രേലിയൻ പര്യവേക്ഷണ സമയത്താണ്...
ഉറക്കെ... നല്ല ഉറക്കെപ്പറയ്യ്!
ഓസ്ടേലിയയിലൊട്ടകെ 50,000ൽ അധികം ഒട്ടകങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ഉടമസ്ഥരാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടവയായി ഉണ്ട്.
ഹേയ് ! ഗോൾഡി!
ഇവിടെ വാ, ഗോൾഡി.
നിൽക്ക്,
ധൃതികൂട്ടല്ലേ.
'എന്റെ ഈ യാത്രക്ക് ആരെങ്കിലും പ്രചോദമായിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അത് എന്റെ അച്ഛനാണ്.
യൗവനകാലത്ത് അദ്ദേഹം കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലുടനീളം സഞ്ചരിച്ചു.
നഗരജീവിതത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞു നിൽക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം ആനന്ദം കണ്ടെത്തി.'
'ഞാൻ കുഞ്ഞായിരുന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഞങ്ങളുടെ പുരയിടത്തിലെ ഒരു മരം കാണിച്ചു തന്നു...,
പ്രശസ്ത പര്യവേക്ഷകനായ ലുഡ് വിഗ് ലീഷാർഡ് അതിൻമേൽ ' L ' എന്ന അക്ഷരം കൊത്തിവച്ചിരുന്നു.
1848 ൽ അദ്ദേഹം ഓസ്ട്രേലിയ കുറുകെ കടക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
ഏഴ് കുതിരകളെയും ഇരുപത് കഴുതകളെയും കൊണ്ട്.
യാത്രക്കിടക്ക് കാണാതായ അദ്ദേഹം പിന്നീടൊരിക്കലും തിരിച്ചുവന്നില്ല.
തന്റെ മൃഗങ്ങളോടൊപ്പം ഏകനായി മരുഭൂമിയിലലയുന്ന ലുഡ് വർഗിനെ ഞാൻ ഭാവനയിൽ കാണുമായിരുന്നു.
അതൊരു സ്വപ്നം പേലെ തോന്നുന്നു.'
എന്തു വേണം?
നമുക്ക് എന്റെ യാത്രയെക്കുറിച്ച് ഒന്ന് സംസാരിച്ചാലോ? എന്റെ ഒട്ടകങ്ങളെ എപ്പോൾ തരും?
നിന്റെ ഒട്ടകങ്ങളോ?
അതെ, അതാണല്ലോ നമ്മുടെ കരാർ.
മുൻപ് രണ്ട് പ്രാവശ്യം നിങ്ങളോടിതെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കാൻ ഞാൻ ശ്രമിച്ചിരുന്നു .
നീ നാളെ നേരെത്തേ എഴുന്നേൽക്കണം.
കാലത്ത് അഞ്ചു മണിക്ക് ഒട്ടകങ്ങളെ തയ്യാറാക്കി നിർത്തണം.
എട്ടുമാസത്തിൽ കൂടുതലായി ഞാനിവിടെ പണിയെടുക്കാൻ തുടങ്ങിയിട്ട്.
എനിക്കീ ഈ നശിച്ച പണി ചെയ്യേണ്ട കാര്യമൊന്നുമില്ല.
കടന്നു പോ മുന്നിൽ നിന്ന്, നിനക്കിവിടെ ഇനി പണിയില്ല.
ഞാൻ ഗ്ലാഡിയോട് ഇതേക്കുറിച്ച് പറയാൻ പോകുകയാണ്.
ഗ്ലാഡി പോയി. നിന്നെയും ഇനി ഇവിടെ കണ്ടു പോകരുത്.
ഒറ്റ ഒരുത്തിയെയും എന്റെ കൺമുന്നിൽ കണ്ടു പോകരുത്.
' ആദ്യകാല കുടിയേറ്റക്കാർക്ക് അവരുടെ ചുമടുകൾ വഹിക്കുന്നതിന്...
ഓസ്ട്രേലിയൻ മരുപ്രദേശങ്ങളുടെ കഠിനമായ കാലാവസ്ഥയോട് ഇണങ്ങി ജീവിക്കാൻ കെൽപ്പുള്ള മൃഗങ്ങളെ ആവശ്യമായി വന്നു,
അതിനായി അവർ ഒട്ടകങ്ങളെ ഇറക്കുമതി ചെയ്തു.
ട്രെയിനുകളും കാറുകളും സർവ്വസാധാരണമായതോടു കൂടി...
അവയേക്കൊണ്ട് ഉപകാരമില്ലാതായി,
അങ്ങിനെ ഒട്ടകങ്ങൾ മരുഭൂമികളിലേക്ക് തുറന്നു വിടപ്പെട്ടു.
പക്ഷേ ചത്തൊടുങ്ങുന്നതിന് പകരം അവ പെറ്റുപെരുകി.
ഇങ്ങിനെ ഉടമകളാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഒട്ടകങ്ങൾ ലോകത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉള്ളത് ഇപ്പോൾ ഓസ്ട്രേലിയയിലാണ്.
അവയിൽ നിന്നും വെറും മൂന്നെണ്ണത്തയാണ് എനിക്ക് വേണ്ടത് '
ഹേയ്, ഡിഗ്!
ഇതാണ് ഇനി നമ്മുടെ വീട്
നിനക്ക് ഭ്രാന്താണോ കുട്ടീ. 2000 മൈലെന്നുവച്ചാൽ എത്രയാണെന്നു വല്ല ബോധവുമുണ്ടോ ?
ആറു മാസത്തെ കഠിനമായ നടത്തം.
നിനക്ക് എന്തെങ്കിലും പരിക്കുപറ്റുകയാണെങ്കിൽ അത് വീണ്ടും ദുർഘടമാകും.
വഴി തെറ്റാനോ ഭക്ഷണവും വെള്ളവും തീർന്നു പോകാനോ എളുപ്പമാണ്.
മരുഭൂമിയിൽ കിടന്നു ചാവുന്ന ഒരു ഭാഗ്യദോഷിയായി നീ മാറരുത്.
എനിക്ക് ഞാനായിരിക്കാനാണ് ആഗ്രഹം.
ഉല്ലാസ സവാരിക്കായി പരിശീലിപ്പിക്കാനല്ല ഞങ്ങൾ ഒട്ടകങ്ങളെ പിടിക്കുന്നത്.
ഞങ്ങളവയെ പിടിക്കുന്നു, വിൽക്കുന്നു അത്രമാത്രം.
നിങ്ങൾക്കെന്നെ സഹായിക്കാമോ?
എങ്ങിനെയാണവയെ മെരുക്കേണ്ടതെന്ന് ഞാൻ പഠിപ്പിച്ചു തരാം.
ബാക്കിയെല്ലാം നീ തനിയെ ചെയ്തോളണം.
എന്നെ ഇവിടെ പണിക്കെടുക്കാമോ?
കർട്ട് പോസലിനൊപ്പം എട്ടു മാസം പിടിച്ചു നിന്ന ഒരാൾ തീർച്ചയായും ഒരു അവസരം അർഹിക്കുന്നു.
പോയി നാളെ വാ. കാര്യങ്ങൾ എങ്ങിനെ പോകുന്നെന്ന് നോക്കട്ടെ.
'അങ്ങിനെ സാലി മൊഹമ്മദ് എന്ന ഒട്ടകക്കാരന്റെ അടുത്ത് ഞാൻ പണിക്കുപോയിത്തുടങ്ങി.
അഫ്ഗാനിലെ ഒട്ടകക്കാരുടെ വംശപരമ്പരയിലെ കണ്ണിയാണ് അദ്ദേഹം'
വലത്തോട്ട് മാറ്. കൈകൾ ഉയർത്തിപ്പിടിക്ക്, കൂടുതൽ ഉയരം ഉള്ളതായി തോന്നണം.
നിവർന്ന് നിൽക്ക്. കൈകൾ ഉയർത്തിപ്പിടിക്ക്.
'ഒരു മാസത്തെ ജോലിക്ക് പകരമായി ഒരു ഒട്ടകത്തെ പകുതി വിലക്ക് തരാമെന്ന് അദ്ദേഹം എനിക്ക് വാക്കു നൽകി'
റോബിൻ, വാതിൽ അടയ്ക്ക്.
നീ അവളെ കീഴടക്കാൻ പോകുകയാണ്.
നന്ദി.
നീ ഇവളെ സ്വന്തമാക്കിക്കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
നീ വ്യത്യസ്തയായ ഒരു പെൺകുട്ടിയാണ്, റോബിൻ ഡേവിഡ്സൺ.
റോബ്?
നീ ഇവിടെയുണ്ടെന്ന് ഞങ്ങൾക്കറിയാം!
നിനക്ക് ഓടിപ്പോകാം പക്ഷേ ഒളിക്കാനാകില്ല!
നീ എന്താണ് ഇവിടെ ചെയ്യുന്നത്?
നിങ്ങളെങ്ങനെയാ എന്നെ കണ്ടു പിടിച്ചത്?
ചോദിച്ചു ചോദിച്ചു കണ്ടു പിടിച്ചു.
ഇവിടെ ഒട്ടകക്കാരികൾ അധികം കാണില്ലെന്ന് എനിക്കുറപ്പായിരുന്നു.
ആ വിളി ഞാൻ വെറുക്കുന്നു. അത് കേട്ടാൽ തോന്നും ഞാനൊരു കിറുക്കത്തിയാണെന്ന്.
ഹേയ്, ഞാൻ ചുമ്മാ പറഞ്ഞതാ.
- ഹായ് - സുഖമല്ലേ റോബി?
ഇത് പീറ്റർ, ബർണാഡ്, ആനി പിന്നെ ആനിയുടെ കൂട്ടുകാരൻ റിക്ക്.
ഇവൻ അമേരിക്കയിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്.
നിന്റെ സ്ഥലം എനിക്കിഷ്ടപ്പെട്ടു. ഒട്ടകങ്ങർക്ക് ഇത്ര വലിപ്പമുണ്ടെന്ന് ഇപ്പോളാണ് മനസിലായത്.
ഒരു പശുവും ജിറാഫും കൂടിച്ചേർന്ന പോലെയുണ്ട് ഇവയെ കാണാൻ...
ഇവ സുന്ദരമാണ്.
ഞങ്ങളെ അകത്തേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നില്ലേ?
ഉവ്വ്. അകത്തു വരൂ.
ഇതാണ് എന്റെ കയ്യിലുള്ളവ. ഇതാണ് എനിക്കിനി വേണ്ടവ.
ഇതിന്റെ കൂടെ എനിക്ക് രണ്ട് ഒട്ടകങ്ങൾ കൂടി വേണം.
പ്രധാനമായും എനിക്ക് കുറച്ച് പണമാണ് ആവശ്യം.
പണം... പണം... പണം...
എല്ലാക്കാലത്തും പര്യവേക്ഷകർ നേരിടുന്ന ധർമ്മസങ്കടമാണത്.
ഉം.
നിനക്ക് യാത്രയുടെ ദൈർഘ്യം ഇത്തിരി കുറച്ചാൽ പോരേ?
ഐയേഴ്സ് റോക്ക് വരെ പോയി തിരിച്ചു വരാം.
ടോളിയും ഞാനും കൂടെ വരാം. നമുക്ക് ഒരുമിച്ചാക്കാം യാത്ര.
- അത് കൊള്ളാം? - ഉം...
നീ സ്പോൺസർഷിപ്പിനു വേണ്ടി ശ്രമിച്ചിരുന്നോ? ഏതെങ്കിലും മാസികളുടെയോ മറ്റോ?
- റിക്കിന് ഒരുപാടു പത്രാധിപരെ പരിചയമുണ്ട്.. - അതെ, എനിക്ക് ധാരാളം പത്രാധിപരെ പരിചയമുണ്ട്..
എനിക്ക് നിന്നെ ശുപാർശ ചെയ്യാനാവും.
അവർക്കിത് വളരെ... അല്ല എനിക്കിത് വളരെ ആകർഷകമായി തോന്നുന്നു..
അവർക്കും അങ്ങിനെ തന്നെ ആയിരിക്കും.
അതിന്റെയൊന്നും ആവശ്യമില്ല. എല്ലാം ഒറ്റയ്ക്ക് ചെയ്യാനാണ് എനിക്കിഷ്ടം.
ഹേയ്, സെല്ലി, മോളേ.
ഹേയ്
കങ്കാരൂ!
ഹേയ്, ഞങ്ങളെ ഒന്നു വെറുതെവിടുമോ?
ക്ഷമിക്കണം, ശീലമായിപ്പോയി.
ഇത് നിനക്കാണ്.
എന്റെ മുത്തേ, നന്ദി.
നിനക്കായി ഒരിടം എപ്പോഴും ഒഴിച്ചിട്ടിരിക്കും, റോബ്.
ബൈ ബൈ റോബ്!
ബൈ റോബിൻ! ബൈ, ഡിഗ്ഗിറ്റി!
അപകടം പറ്റാതെ സൂക്ഷിക്കണേ!
എന്തിനായാണ് നീ ഇതു ചെയ്യുന്നതെന്നോ...
അല്ലെങ്കിൽ എന്തിനാണ് ഏകയായി ഇത് ചെയ്യുന്നതെന്നോ...
നിന്നോട് ചോദിക്കേണ്ടതില്ലെന്നറിയാം,
നിനക്ക് സ്വയം ബോധ്യമാകുന്ന ഒരു ഉത്തരം അതിനുണ്ടെങ്കിൽ...
എനിക്കും അത് സ്വീകാര്യമാണ്.
അതു പോട്ടെ, ഞാൻ നിനക്കായി ഒരു ഓഡിയോ ടേപ്പ് കരുതിയിട്ടുണ്ട്.
നിന്റെ അമ്മയുടെ കയ്യിലുണ്ടായിരുന്ന പഴയ ഒന്ന്,
No comments yet. Be the first to leave one.