BBC: Secret Life of Birds

'Cuộc sống của loài chim ở xứ Wales hầu như tuyệt vời.

Một cuộc sống tạo nên thiên đường.

'Ngoại trừ một điều.

'Chim phải làm việc từ bình minh đến hoàng hôn để tìm thức ăn và nước uống.

'Nếu không như thế, chúng sẽ chết.

'Chúng cũng phải chiến đấu với môi trường.

'Sống còn, đặc biệt trong mùa đông, luôn luôn khó khăn.

'Và trong mùa xuân, chúng còn bận nuôi gia đình.

'Chúng còn phải đối phó với chúng ta

'và tìm cách sống còn trong môi trường nhân tạo của con người.'

Trong loạt phim này, chúng ta sẽ tìm hiểu đời sống loài chim ở xứ Wales như thế nào.

Tôi sẽ khám phá tất cả các loài chim chúng ta có ở đây.

Và tôi sẽ thăm dò vào đời sống bí mật của chúng.

ĐỜI SỐNG BÍ MẬT CỦA CÁC LOÀI CHIM

'Một con chim nhạn non đang chờ để được ăn.

'Có thể thể đây là lần ăn cuối cùng từ cha mẹ nó

'trước khi nó bắt đầu cuộc hành trình xa xôi đi về Châu Phi ở phương nam.

'Nó đã trải qua một mùa hè ở xứ Wales trên nông trại này gần vịnh Colwyn.

'Mấy tuần vừa qua, nó cứ ở mãi trong tổ

'với các anh chị em của nó, ganh đua để giành phần ăn.

'Chúng lớn lên khi vừa nghe và quan sát các hoạt động của con người.

'Và cùng những động vật khác chia sẻ chỗ ở.

'Kinh nghiệm đã dạy cho chim trưởng thành đây là môi trường an toàn.

'Giống như nhiều loài chim đô thị khác,

'những con chim nhạn này đã thích nghi với cách sống kề cận con người.

'Trong tập phim này, chúng ta sẽ thấy chim sử dụng môi trường do chúng ta tạo ra theo những cách khác nhau,

'về những cấu trúc chúng ta xây dựng, và những chất liệu chúng ta bỏ đi.

SỐNG CÙNG CHÚNG TA

'Chim thường sống trong ngôi nhà chúng ta xây dựng trong các thành phố ở xứ Wales này,

'như chúng ta dành cho chúng.

'Chúng ta thường không bận tâm về điều đó.

'Hai con chim hét trống này (blackbird) đang chiến đấu giành nhau một chỗ ở Newtown này

'và cuộc tranh cãi này khó được nhận ra bởi con người.

'Buổi sáng sớm ở công viên Roath, thành phố Cardiff.

'Một con chim mào vàng (goldcrest) đang bận tìm côn trùng trong cây thường xuân.

'Hầu hết chúng ta đều không nhận ra một con chim đẹp như thế

'lại là một cư dân thành phố đích thực.

'Bên cạnh con đường chính tận cùng phía phía tây Pwllheli,

'cuộc sống hoang dã tuyệt vời đang được trình diễn bởi một bầy diệc (herons).

'Chúng làm tổ kề cận nhau.'

Ít khi chúng làm tổ ngang tầm mắt chúng ta thế này,

đặc biệt là ở giữa thành phố.

Thông thường, chúng làm tổ ở các ngọn cây cao nhất,

nhưng ở đây, chúng nằm thấp trên cây liễu.

Bạn có thể thấy tại sao như vậy. Các cây liễu bao quanh bên ngoài

Chúng đang ra hoa. Đã bắt đầu tháng tư rồi.

Những con diệc còn phải nuôi chim con, tức là đẻ trứng vào giữa tháng hai.

Tôi rất thích diệc. Chúng là loài chim nguyên thủy.

Đã hiện diện cả ngàn năm rồi, không phải mới chỉ có bây giờ.

Chúng có dáng vẻ của một con chim tiền sử.

Thật tuyệt khi ngắm chúng.

Thật tuyệt khi nghĩ một con chim to lớn như thế,

chúng cao cả mét, mà lại làm tổ trên cây.

Tôi luôn mong là chúng làm tổ trong đám sậy, nhưng không.

Tổ chúng cao trên cây.

Những con diệc thế này mới tuyệt làm sao

bạn có thể quan sát chúng suốt mùa sinh sản

mà không bị gián đoạn chút nào.

'Tôi thực sự thích nghi thức tán tỉnh của chúng.

'Mỗi khi con trưởng thành trở lại tổ, chúng lại chào nhau.

'Và bạn nhớ là bạn thấy cảnh này ngay giữa thành phố Pwllheli.

'Chim diệc non là một trong những loài chim đầu tóc rồi bù mà bạn từng thấy.

'Diệc là loài chim có thời kỳ sinh sản dài nhất so với bất kỳ loài chim nào ở Wales.

'Đây có lẽ là một trong những quanh cảnh giải trí tuyệt vời nhất ở Wales

'và nó kéo dài đến 4 tháng kể từ tháng ba đến tháng sáu.

'Quang cảnh này rất khác thường vì diệc thường hiện diện trước mặt con người.

'Nhưng các buổi trình diễn tuyệt vời hay xảy ra cạnh nhà.

'Đó là phía sau vườn.

'Đây là một cảnh tuyệt vời ở Pentrebeirdd gần thành phố Welshpool.

'Đây là một bộ sưu tập lạ thường về bông hoa, cây và các bụi rậm.

'Một sự sắp đặt tuyệt vời cho con người cũng như chim chóc.'

Khi chúng ta nghĩ về những phong cảnh do con người tạo ra,

chúng ta thường nghĩ nó sẽ nghèo nàn cho chim chóc.

Nhưng không phải lúc nào cũng như vậy. Bạn hãy đến khu vườn xem.

Có một cây táo ở đây.

Loài chim đến đây khi táo chín.

Những bông hoa và bụi rậm đã thu hút côn trùng, là thức ăn cho chim.

Chúng làm tổ ở đó, trú ẩn ở đó.

Mỗi khu vườn, hầu như đều có một bãi cỏ

ở đó chúng có thể ăn giun đất hay ấu trùng.

Và chúng ta nói ở đây về các loài chim như chim hét (blackbird) và chim cổ đỏ (robin),

là những loài có nguồn gốc từ chim rừng.

Nhưng chúng tìm thấy ở các khu vườn của chúng ta những môi trường sống lý tưởng.

'Những loài chim này đã tìm thấy một nơi hoàn hảo.

'Những môi trường đó như thiên đường,

'nơi chúng tìm thấy mọi thứ chúng cần trong một môi trường sống giàu có.

'Và thỉnh thoảng chim có vẻ thông minh hơn khi sử dụng nhứng thứ chúng ta trồng.

'Đây là những khu vườn của các ngôi biệt thự Gregynog Hall gần Newtown hạt Powys.

'Các cây có quả hình nón đã được trồng cạnh các bãi cỏ chính.

'Dù những loại cây thế này đã xuất hiện ở Wales khoảng 200 năm rồi,

một loài chim địa phương đã tận dụng những cơ hội mới

mà những loại cây ngoại quốc này mang lại.'

Đây là một cái cây to lớn. Đây là cây tùng bách California (Wellingtonia).

Chính xác nó còn được gọi là cây gỗ đỏ

'trồng trên toàn California.

'Chỉ trong vòng 150 năm qua, nó có một chặn đường dài đến đây.

Một trong những điều độc đáo là nó có vỏ dầy và mềm.

Một loài chim rừng đã tận dụng lợi ích của vỏ cây này

để đậu qua những đêm đông lạnh giá.

Điều nó làm là đào một cái lỗ nhỏ,

chui vào đó đến buổi sáng sớm rồi vỗ cánh bay đi.

Nhưng nếu chúng ta muốn thấy nó, chúng ta phải đến đây vào buổi tối.

Và nó đây. Một con chim sâu (treecreeper).

Con chim tự đào một cái lỗ nhỏ trên vỏ cây mềm,

nó biết rõ sẽ được bảo vệ so với chung quanh.

Mặt, bụng và hai chân vừa vặn

chỉ ló các lông đuôi ra.

Nó cũng biết rằng bất kỳ con cú nào đi qua sẽ không bao giờ nhận ra nó

bởi vì bộ lông rất hòa hợp với màu vỏ cây xung quanh.

'Và đó là chỗ đậu ấm cúng thoải mái

'mà bất kỳ con chim nào cũng có thể có.

'Ngôi nhà cao tầng mang lại vô số khả năng cho loài chim.

'Quạ gáy xám (Jackdaw) sử dụng ống khói như một ví trí làm tổ thay thế

'cho các vách đá và bọng cây.

'Vào mùa đông, ống khói còn cung cấp một món quà ngoại lệ là sưởi ấm.

'Bạn sẽ thấy quạ tự sưởi ấm vào những ngày mùa đông.

'Đó là ở vùng Betws-y-Coed.

'Tổ bồ câu kín đáo và ở một góc nào đó.

'Hai con này khám phá ra một rãnh hữu ích

'trên bức tường của lâu đài Raglan.

'Trước con người, bồ câu hoang dã làm tổ ở vách đá dọc bờ biển.

'Nhưng các lỗ trong các tòa nhà

'mang lại sự bảo vệ cho các chim non.

'Trên toàn xứ Wales, chim đều tận dụng các tòa nhà cao tầng.

'Cao trên Dãy núi Đen ở miền tây xứ Wales,

'chim nhạn làm các tổ bằng bùn

'dưới mái hiên của trạm bơm.

'Trong tự nhiên chúng làm tổ trong các vách đá.

'Trên vùng cao này, tòa nhà tạo cho chim nhạn

'vị trí lý tưởng để làm tổ.

'Một cơ hội không xảy ra trên vùng đất trống.

'Các ngôi nhà bỏ hoang cũng tạo ra môi trường sống hữu dụng cho chim.

'Vì chúng thường ở tình trạng đổ nát,

'khiến cho chim dễ có cơ hội tiếp cận

'và rất có nhiều nơi để trú ẩn.

'Căn nhà này nằm trên một nông trại gần Abergavenny.'

Có một kho thóc cũ đáng yêu. Tôi thích khám phá những kho thóc cũ.

Ở một góc của cánh đồng, bị bỏ hoang, được bao bọc bởi các cây tầm ma,

trú ẩn dưới các tán cây, và một góc toàn là dây thường xuân.

Chim chóc yêu những chỗ thế này.

Chúng đến đó để tránh gió, tránh mưa, ngay cả ánh mặt trời.

Một số chim đến làm tổ ở đây. Một nơi tuyệt vời.

Có nhiều chỗ kín đáo, các hang hóc.

Nhưng đi đôi với kho thóc cũ thế này thường có một loài chim đặc biệt.

'Cú lợn.

'Thông thường chúng làm tổ ở bọng cây, khe nứt vách đá

'đến giờ này vẫn vậy.

'Nhưng gia đình này sử dụng một cái hộp làm tổ

'làm chỗ thay thế trong căn nhà hoang tàn này

'giúp che chở cho quần thể cú lợn ở Wales.

'Chúng được quay bằng một máy quay hồng ngoại vào ban đêm

'để tránh làm chúng hoảng sợ.

'Có năm con cú con khoảng tám tuần tuổi,

'chúng đã đủ tuổi rời khỏi tổ.

'Rõ ràng đây là mùa thích hợp đối với chúng, khi tất cả các cú con đều lớn và khỏe mạnh.

'Chúng sẽ có nhiều thức ăn

'ở quanh vùng quê này.

'Ở những năm đói kém, chỉ những con sống sót mạnh khỏe mới được ăn.

'Các con yếu ớt sẽ bị chết. Nhưng năm nay tất cả đều tốt.

'Một trong hai chim cha mẹ, mà có lẽ là chim cha, trở về với một con chuột đồng.

'Nó trao cho con mái, rồi chim mái lại đưa cho chim con.

'Qua nhiều trăm năm,

'các nông trại đã cung cấp cho cú lợn

'khi chúng giữ vững số loài gặm nhấm trên vùng đất.