How Nature Works

10 triệu loài đang sống trên hành tinh trái đất.

Nhưng không loài nào có thể sống sót một mình.

Tất cả sự sống đều phụ thuộc vào các mối liên kết.

Các mối quan hệ phức hợp và không ngờ giữa hàng triệu thực vật và động vật.

Lần này...

rừng-mưa nhiệt đới

Nơi mà cây hạch Brazil to lớn...

có được sự sống nhờ vào chú chuột lang agouti tí hon.

Và các mối quan hệ lạ thường đã tạo ra nhiều sinh vật hơn bất cứ nơi nào trái đất.

Thiên Nhiên Vận Hành Ra Sao

Rừng nhiệt đới

Panama.

Nổi tiếng vì con kênh đào của nó nối biển Caribbe ở phía bắc...

với đại dương Thái Bình ở phía nam.

Đi vòng bên sườn con kênh một khu vực rừng-mưa rất đặc biệt đang phát triển thịnh vượng.

Con đường bằng ống dẫn dầu.

Nó chạy bên cạnh một ống dẫn dầu cũ có từ Chiến tranh Thế giới thứ III.

là đường ống mang dầu và cắt xuyên qua rừng-mưa nguyên sơ.

Như rừng-mưa khắp nơi nó có một số lượng khổng lồ các thực vật và động vật.

Chim thì đặc biệt phong phú ở đây.

Những người tình nguyện lập một kỷ lục thế giới mới ở khu vực này,

phát hiện ra 357 loài chim khác nhau chỉ trong 24 giờ.

Khiến nó trở thành Mecca (thánh địa) của những người ngắm chim.

Ngay cả trong một nhóm chim cũng có một lượng khác biệt sửng sốt đang tồn tại.

Ηummingbirds. Chim ngân nga.

Chúng ăn mật hoa và tìm thấy những món ăn có đương không cưỡng lại được.

Chỉ trong riêng gia đình này thôi Panama kiêu hãnh khoe ra 59 loài khác nhau.

Đôi cánh của nó đập 50 lần một giây.

Và cú bay lộn của chúng có nghĩa rằng chúng có thể phóng tới giữa các bông hoa và bay lượn trong khi chúng kiếm ăn.

Trên thực tế, chúng là một nhóm chim duy nhất có thể bay lùi lại.

Chúng cần những kỹ năng giỏi như thế này

bởi vì chân của chúng nhỏ và yếu đến nỗi chúng không thể đi được.

Nhưng việc bay liên tục có một cái giá, và những chú chim này phải ăn mỗi 10 phút để duy trì sự sống.

Một sự khác nhau giữa chúng là hình dáng và kích cỡ của mỏ.

Trong khi tất cả chúng ăn ở hoa

thì các mỏ khác nhau cho phép chúng chuyên biệt hóa trong việc ăn ở các loài hoa có hình dạng khác nhau.

Rừng nhiệt đới trưng bày sự muôn màu trong tất cả các nhóm thực vật và động vật khác nhau.

từ chim hummingbird cho đến ếch độc hình mũi tên .

Điều đó được gọi là đa dạng sinh học trong số lượng của của các sinh vật sống khác nhau.

Giá trị to lớn của đa dạng sinh học khiến các khu rừng nhiệt đới trở thành duy nhất.

Vị trí của nó nắm vai trò then chốt.

Các vùng nhiệt đới.

Ở Châu Á, các rừng-mưa bao phủ hàng trăm hòn đảo.

Chúng bao gồm vài nơi xa xôi nhất trên Trái đất.

Ngang qua Ấn Độ Dương: Châu Phi và các rừng-mưa của lòng chảo Congo.

Xa hơn về phía tây, các quốc gia Châu Mỹ và rừng-mưa Amazon.

nuôi dưỡng một dải rộng cây chưa bị tàn phá lớn nhất ở các vùng nhiệt đới này.

Cùng nhau, những khu rừng nhiệt đới hình thành nên một dải băng xanh lục bao quanh địa cầu.

Ở đây gtrong các vùng nhiệt đới này, hơi nóng và độ ẩm luôn cao khắp quanh năm -

và khí hậu này nắm chìa khóa đối với đa dạng sinh học.

21/2m mưa rơi hàng năm.

Và độ ẩm quanh quẩn ở 80%.

Thực vật thì lấy thức ăn bằng cách hóa hợp carbon dioxide (C02) và nước (H20), trong quá trình quang hợp.

Không thiếu nước có nghĩa là không thiếu quang hợp.

Năng lượng từ mặt trời cung cấp cho phản ứng này.

Ở trên đường xích đạo, những khu rừng này nhận nắng mặt trời dữ dội hơn bất cứ nơi nào khác -

một khoảng thời gian 12 tiếng vào ban ngày, hàng ngày.

Năng lượng của mặt trời được các rừng-mưa giành lại chỉ trong một năm

có thể cấp năng lượng cho California trong khoảng thời gian hơn 2000 năm.

Và năng lượng này cấp nhiên liệu cho quang hợp trên phạm vi chưa được thấy ở bất cứ đâu.

Thực vật trong rừng-mưa thịnh vương cung cấp một sự giàu có về thức ăn cho các con vật có thể ăn lá cây.

Kiến cắt-lá là loài ăn cỏ chính trong những khu rừng này.

Thức ăn dồi dào cho phép mỗi một tổ chứa nhiều đến 7 triệu cá thể.

Kiến thợ cái thu thập lá suốt cả ngày.

Hàm răng sắc của chúng rung động vào khoảng hơn 1000 lần một giây để cắt từng mẩu lá.

Nhưng kiến cắt-lá không thể tiêu hóa lá cây một mình.

Giờ đây chúng phải chuyển một thứ nặng hơn 3 lần trọng lượng cơ thể trở về tổ.

Chúng tiêu hóa các mẩu lá sâu ở trong tổ.

Các con kiến nhỏ hơn được chuyên biệt hóa cho một ổ nấm ăn những cái lá cây này,

là thứ mà kiến sẽ ăn.

Nông trại nấm này phát triển rất lớn -

cái tổ này có thể trở nên to bằng một chiếc xe tải.

Con kiến chúa khổng lồ này ở trung tâm của tổ,

để đến 30.000 quả trứng một ngày.

Nhưng điều này bắt đầu một cuộc chiến với thực vật.

Những quả trứng này sẽ hình thành nên nhiều kiến thợ hơn, là những con sẽ dành cả ngày tấn công lá cây.

Khí hậu này có nghĩa là các rừng-mưa không có mùa đông, bởi vậy những con vật xâm hại này không bao giờ bị giết đến tuyệt chủng bởi cái lạnh

Đối với những cây này, điều này có nghĩa là tấn công không thương xót.

Chỉ những con kiến cắt-lá này phá hủy 20% lá cây trong vùng này, nơi chúng tàn phá.

Và nhiều hơn nhiều nữa các loài xâm hại thực vật tham gia vào cuộc công kích này.

Châu chấu.

Sâu kèn.

Các loại ốc sên.

Hầu hết mọi lá cây đều chỉ ra dấu hiệu của sự tấn công của các loài xâm hại.

Để có bất cứ cơ hội sống sót nào, các loài thực vật phải tự bảo vệ.

Mỗi một cây đơn lẻ trong rừng-mưa này bắt đầu tham chiến.

Vài cây thì đã tiến hóa ra các móc, những cây khác thì ra những cái gai ghê gớm.

Và vài cây thì tham gia bằng vũ khí hóa học, chứa trong lá của chúng đầy chấy độc.

Những kẻ ăn thực vật đã phải thích nghi để tìm ra một cách giữa những hàng rào bảo vệ này.

Như con lười cái ba ngón này.

Nó có hai chân trước khỏe và dài giúp nó trèo khắp nơi kiếm thức ăn,

cao 20m trong vùng mái vòm.

Các dây chằng buộc chân của nó lại biến vuốt của nó thành những cái móc lớn,

bởi vậy nó có thể treo mình từ một cành cây mà không tiêu tốn nhiều năng lượng.

Cơ thể kỳ quái này đã phát triển thành một sự thích nghi to lớn cho một bữa ăn chuyên biệt.

Nó ăn chỉ vài loại cây.

Những cái lá khó nhằn này chứa chất độc không thể ăn được mà hầu hết các con vật không thể tiêu hóa.

Ruột của nó đã phát triển một hệ thống các túi đặc biệt để chia thức ăn thành các lớp khác nhau để tiêu hóa

và nó chứa con vi khuẩn chuyên biệt phá hủy được lá cây.

Nhưng việc tiêu hóa có thể mất nhiều tuần.

Điều này có nghĩa nó chỉ có chỗ trống để ăn một lượng lá có ích nhỏ một ngày -

bằng trọng lượng của một quả trứng.

Nó có được ít năng lượng từ bữa ăn này đến nỗi nó phải giữ việc di chuyển đến một mức tối thiểu.

Điều này giải thích sự chậm chạp nổi tiếng của lũ lười.

Nó đã gần như trở thành một phần của nội thất khu rừng này.

và các sinh vật khác đã bắt đầu chuyển tới.

Nó đã trở thành ngôi nhà lý tưởng cho một khu dân cư của bướm đêm.

Nó trông có vẻ vô hại nhưng lá con lười này đang ăn cũng khiến nó thành một phần của cuộc chiến của loài xâm hại thực vật.

Cách nó nhìn, cách nó di chuyển, và cách nó ăn

tất cả giúp nó vượt qua được các hình thức bảo vệ của cây này.

Để sống sót trong cuộc chiến này, những kẻ ăn thực vật cần có một phương thức tấn công chuyên biệt.

Mỗi một cây và con vật xâm hại đều trở lên bị nhốt trong một cuộc chiến đang tiếp diễn, và phải thích nghi, hoặc chết.

Cuộc chiến tranh không ngừng này tạo ra thậm chí thêm nhiều đa dạng sinh học hơn nữa.

Cây nho Passionflower này sử dụng các hóa chất để chiến đấu lại - trút vào lá của nó với cyanide.

Và cyanide mang đến nguy hiểm với côn trùng cũng nhiều như với con người.

Nhưng không phải tất cả côn trùng.

Những con sâu kèn này đang có một cuộc tấn công chống lại.

Chúng bắt nguồn từ một con bướm Ηeliconius, được gọi là Ηeliconius Doris.

Doris đã tiến hóa một hóa chất riêng biệt trong cơ thể mà có thể kháng cự được chất cyanide chết người của cây này.

Như một phần thưởng thêm vào, chúng có thể giữ chất cyanide này trong cơ thể của chúng suốt cả cuộc đời,

điều này có nghĩa chúng có độc và rất oan toàn khỏi thú ăn thịt.

Là một trong vài con vật có thể ăn cây nho này,

những con bướm đêm này có nguồn thực phẩm khá nhiều đối với chúng.

Mặt ngược lại là Doris phải chuyên môn hóa để tìm ra một cách để xuyên qua lớp áo giáp của cây nho.

Nó không thể ăn bất cứ thứ gì khác trong khu rừng này, và sẽ chỉ đẻ trứng trên cây nho này.

Bởi vì các cây có lớp giáp bảo vệ khác có thể chống lại được sự tấn công của nó.

Một loài nho passionflower khác cũng mọc trong cùng một mảnh của rừng-mưa này.

Nó có một ly hơi khác một chút cocktail đầy cyanide.

Nhưng những thay đổi tinh vi này lại làm thành độc tố đối với Ηeliconius Doris.

Một chiến thắng cho cây nho... có lẽ?

Ngoại trừ việc trận chiến này không bao giờ kết thúc.

Một cây khác cũng đang chào mời một cơ hội cho một kẻ ăn thực vật khác.

Và một loài bướm Ηeliconius khác cũng đã tiến hóa để chiếm lợi thế.

Hai con bướm khác nhau có hoa văn cánh khác nhau,

nhưng những sự khác biệt quan trọng nhất vẫn tiếp tục bên trong.

Con bướm này có thể đương đầu với một tập hợp các chất độc.

Trận chiến giữa các lớp kháng cự của thực vật và cuộc tấn công bướm đêm không bao giờ dừng lại.

Cuộc chạy đua phát triển vũ trang đã bắt đầu.

Cuộc chạy đua vũ trang này tạo ra kết quả là một sự nảy nở loài khác ở cả thực vật và bướm.

500 loại cây nho khác nhau, và 73 loại bướm Ηeliconius đã tiến hóa.

Mỗi một con bướm đêm thì chuyên ăn trên một hoặc hai cây thức ăn đặc trưng.

Điều tương tự xảy ra giữa thú ăn thịt và con mồi.