Africa: The Serengeti

Có một nơi trên trái đất này

còn giữ vẹn được vẻ sơ khai của sự sống thuở ban đầu

và những bầy đàn tung vó tự do.

Dòng đời vẫn cứ trôi trên vùng đất

đã bị lãng quên theo thời gian,

chốn nương náu cuối cùng còn sót lại trên trái đất

của những bầy đàn hoang dã đông đảo nhất.

Bình nguyên Serengeti vùng Đông Phi.

Đã lâu lắm rồi, từ trước cả ký ức của loài người,

những dãy núi trải về phía đông đã phun trào dữ dội vào không trung.

Một biển tro than phủ trùm xuống vùng Serengeti

chỉ chừa lại lác đác những đỉnh cao

là chứng nhân của một thế giới bị vùi lấp.

Trải qua bốn triệu năm con tạo xoay vần

tro than đã trở thành đất đai màu mỡ

phủ mềm thảo nguyên bao la,

nơi giờ đây là khu bảo tồn động vật lớn nhất trên trái đất.

Trên vùng bình nguyên vừa phì nhiêu lại vừa đẹp như tranh vẽ này

có hàng triệu động vật muôn loài trú ngụ.

Chưa có một loài nào đơn độc mà chiếm được ưu thế.

Một triệu rưỡi con linh dương đầu bò vạm vỡ

gây tác động không nhỏ lên toàn bộ đời sống quanh.

Với dáng điệu vụng về,

chúng được mệnh danh là những anh hề của đồng bằng Châu Phi,

và được mệnh danh là loài ghép nhặt giữa bò và ngựa.

Nhưng linh dương đầu bò lại được tạo hoá ban cho

một cuộc sống du cư không biết mệt mỏi để tìm cỏ và nước.

Cạnh đó là một lực lượng ăn cỏ khác cùng chung sống.

Tất cả đều có phần

nhờ thảm thực vật dồi dào và đa dạng trên bình nguyên Serengeti.

Mỗi loài đều tìm kiếm một lãnh địa riêng có nguồn thức ăn khác nhau.

Một số loài có thể tiêu tốn đến 2 phần 3 cuộc đời cho việc ăn cỏ.

Một số loài được hưởng phúc sống trong chính vựa thức ăn không bao giờ vơi của chúng.

Cân bằng sinh thái trên bình nguyên Serengeti là điều không khó hiểu.

Động vật ăn cỏ ăn thực vật.

Động vật ăn thịt ăn động vật ăn cỏ.

Bầy sư tử đi săn bằng cả sức mạnh lẫn sự rình mò.

Một con mồi đãng trí...

những kẻ khác lén theo.

Mặc dù sư tử cái mới là kẻ hạ gục con mồi

thế nhưng sư tử đực to lớn hiên ngang lại là kẻ đánh chén con mồi trước tiên.

Những kẻ háu đói xếp hàng chờ đến lượt.

Sư tử cái và bầy con đứng thứ hai trong hàng.

Linh cầu, chó rừng và chim kền kền

tranh nhau lượt kế tiếp.

Trên bình nguyên Serengeti không thứ gì bị bỏ phí.

Trải qua một mùa mưa no đủ

đàn linh dương sinh sôi nảy nở nhanh chóng

trên những đồng bằng trọc cỏ phía nam Serengeti.

Giờ là cuối tháng Năm, hạn hán đến gần, treo lơ lửng tối hậu thư của tử thần...

di cư hoặc chết đói.

Đối với hơn hai triệu động vật

thì đây là một cuộc đua marathon thoát khỏi cái đói và cái khát.

Giống những dòng chảy và những con sông

nhập vào cùng lũ ngựa vằn và linh dương họ gazelle

chúng đồ về hướng tây và hướng bắc

để tới miền đất hứa của cỏ non và nước mát.

Cuộc đại di cư đã bắt đầu.

Cuộc hành trình tựa áng sử thi này

diễn ra trên lãnh thổ hai quốc gia vùng Đông Phi là Tanzania và Kenya.

Đàn linh dương di cư về phía bắc hướng tới khu bảo tồn cấm săn bắn

Maasai Mara ở Kenya.

Ở đó, chúng lại phải bôn ba hàng tháng trời

cho đến khi mưa trút xuống

và bầy đàn lại quay về đồng bằng phía nam.

Cuộc di cư diễn ra trên một quãng đường chông gai trải dài hơn 500 dặm.

Những tuần đầu tiên của cuộc di cư

trùng với mùa động dục.

Lũ đực bắt đầu lao vào

những cuộc chiến diễn ra liên miên để tranh giành lũ cái và lãnh địa.

Trong vài tuần động dục đó, 90% lũ cái đã được thụ tinh.

Vào đầu mùa di cư về phương bắc

đoàn thú đi qua vỉa bazan cổ lộ thiên

có tên gọi Kopjes.

Giờ đây trở thành cao điểm chiến lược cho những kẻ ăn thịt đang ngóng chờ.

Sinh ra từ một lứa 4 con, chỉ duy nhất chú báo đốm này còn sống sót.

Để nuôi báo con, báo mẹ phải săn giết hàng ngày.

Nhưng nó đã đói meo 2 ngày nay.

Đoàn thú đã đi ngang qua, có vài con linh dương gazelle lạc đàn ló dạng.

Từ khoảng cách này, không cần phải tranh cãi

rằng báo gấm là động vật trên bộ nhanh nhất trái đất

nó đạt được tốc độ bứt phá trong nháy mắt lên đến 70 dặm (~113km) một giờ

Không mang dã tâm - chẳng lòng thương xót ở nơi bình nguyên Serengeti này

một kẻ đi săn giết để ăn và để nuôi sống cho chính nó.

Không hơn.

Đối với đoàn di cư, thảo nguyên nhiều cây cối giờ đây trở thành nơi sơ tán

khỏi vùng đồng bằng đang nắng hạn.

Nhưng ở đây, cuộc di cư đã biến tướng thành một cuộc xâm lược,

vùng rừng đó lại là mái nhà của bao kẻ khác.

Hầu hết những kẻ thường trú nơi này còn mải lo cho công việc hàng ngày của mình

chả mấy để ý sự phiền hà chút đỉnh của bầy quần thú đi ngang.

Không như linh dương, hươu cao cổ Maasai chẳng cần di cư,

chúng được nuôi sống bằng hàng trăm loài lá cây trong rừng,

một nguồn thức ăn chống chọi được với nắng hán.

Khỉ trán trắng tìm thấy ở trên cây cả thức ăn lẫn chỗ trú ngụ an toàn.

Khỉ đầu chó lang thang trong rừng theo bầy, và qua đêm ở trên cây.

Những kẻ ăn tạp, cũng như chúng ta, ăn hầu hết những thứ có thể ăn được.

Đôi khi, những con đực trưởng thành tự thưởng cho mình bữa tiệc thịt linh dương non.

Gặm cỏ nơi bìa rừng,

những kẻ ăn cỏ thường mang theo ánh mắt dè chừng.

Nhưng có một loài ăn cỏ mà đến sư tử cũng phải né.

Voi trưởng thành là một trong số ít những động vật ở Serengeti

không có kẻ thù trong hoang dã.

Che chở cho voi con, bầy voi tạo nên một chuỗi gắn kết cao độ.

Mối quan hệ giữa mẹ và con kéo dài đến 50 năm.

Đoàn thú đôi khi lũ lượt kéo đi vào ban đêm

bất chấp nguy cơ bị tấn công bất ngờ từ trong bóng tối.

Mặc cho chớp rạch, sấm rền hay hơi mưa

chúng có thể vượt qua 50 dặm trong đêm đến khi trời hừng sáng.

Giờ đây khó khăn chồng chất khó khăn.

Hạn hán đã đã nung cho vùng bình nguyên trở nên khô giòn.

Cỏ cháy lan khắp vùng Serengeti

Dù lửa và gió đã quét sạch

nhưng thảm thực vật rồi sẽ hồi sinh khi những cơn mưa về.

Còn lúc này đây, bầy thú tìm ăn chỉ còn thấy có cát bụi.

Giờ kẻ thù của chúng là đói, là khát, là kiệt quệ, bạc màu

và kẻ thù truyền kiếp : lũ thú ăn thịt.

Sự thôi thúc phải di cư quá mãnh liệt

khiến cho đoàn thú vẫn lũ lượt kéo đi, mặc cho kẻ thù đang án ngữ trước mặt.

Co mình mai phục thật lộ liễu,

kẻ đi săn chỉ việc chờ đến lúc ra tay.

Trong cuộc đấu tranh không hồi kết này,

chẳng có gì được đảm bảo.

Một con sư tử trong một ngày đi săn đến 5 lần.

Cuối cùng, sau hàng tháng trời bôn ba,

bầy thú đầu đoàn bắt đầu tràn vào

miền đất hứa.

Những thảm cỏ bao la của vùng Maasai Mara ở Kenya

Một lần nữa, bản năng đã kéo chúng đến nơi sung túc.

Ở đây, chúng sẽ đi thong thả và gặm cỏ trong nhiều tháng,

cho đến khi ông trời lại ban mưa móc nương theo cùng những cơn gió tháng Mười.

Về phía đông, không xa Serengeti,

có một vùng đất trù phú hơn nhiều.

Một trong những kỳ quan thiên nhiên của trái đất.

Một thế giới thu nhỏ của Serengeti.

Vùng trũng Ngoro-Ngoro chính là một miệng núi lửa vĩ đại đã tắt.

bao quanh 100 dặm vuông.

Một tàn tích của những vụ phun trào dữ dội đã kiến tạo nên vùng bình nguyên Serengeti.