The Titans That Built America

‐ آنچه در قسمت‌های قبل «غول‌هایی که آمریکا را ساختند» گذشت

با پایان جنگ جهانی اول، نسل جدیدی

از غول‌ها دارن به قدرت می‌رسن

‐ ما توی عصر ماشین هستیم

‐ سه تا خودروساز برای برتری می‌جنگن

‐ این پدرم، هنری فورده

‐ برای پیر دو پونت

۷۰ ‐ کرایسلر

‐ در حالی که نبردی برای سرنگونی فورد در جریانه

اون و پسرش، ادسل، چشم به... دوختن

یه صنعت جدید

‐ باید وارد این کار بشیم

‐ اونا شاخ به شاخ می‌شن

با یه نوکیسه جوان که می‌خواد اسم و رسمی به هم بزنه

توی هوانوردی؛ ویلیام بوئینگ

‐ خیلی هیجان‌زده‌ام که درباره هواپیمای جدید بوئینگ براتون بگم

‐ بزن

هاهاها، هیچی مثل این نمی‌شه

‐ در اوج دهه پرهیاهوی بیست

جنگ آسمان‌خراش‌ها شروع می‌شه، وقتی کرایسلر

دنبال تصاحب خط افق شهر بود

‐ خب، چرا داری بلندترین ساختمان دنیا رو می‌سازی؟

‐ تا بتونم از بالا به جنرال موتورز نگاه کنم

ها ها

‐ اما دو پونت نمی‌خواد کم بیاره و نقشه می‌کشه

برای ساختن یه ساختمان از خودش

‐ هم‌قدِ کرایسلر، یه کم بلندتر از اون

‐ ساختمان امپایر استیت

‐ آقای مورگان؟

آقای مورگان، بهترین سرمایه‌گذاری‌ها چیا هستن؟

و نظرتون درباره «یو.اس استیل» چیه؟

فقط اینو می‌گم، قیمت سهام جنرال موتورز خیلی کمتر از ارزش واقعی‌شه

‐ آقای مورگان، یه سوال دیگه

‐ ممنون

‐ آقای مورگان، لطفاً یه سوال دیگه، فقط یه سوال

‐ ممنونم آقایان

‐ تا سال ۱۹۲۹، وال‌استریت تبدیل شد به

مشهورترین خیابان آمریکا

و جی.پی مورگان جونیور، پادشاه اونجاست

‐ یه ضرب‌المثلی هست درباره جی.پی مورگان جونیور

و شرکاش در اواخر دهه ۱۹۲۰؛ بهشون می‌گفتن

عیسی مسیح و ۱۲ حواری‌اش

و این بهتون یه حسی از جایگاه و عظمتِ

جی.پی مورگان جونیور توی وال‌استریت می‌ده

اون عملاً می‌گه «فکر می‌کنم آینده جی.ام روشنه»

و قیمت سهام جی.ام سر به فلک می‌کشه

و بعد کل بازار بورس هم دنبالش راه می‌افته

‐ به لطف مورگان و همکارای بانکدارش

بازار بورس فقط توی یک سال، نزدیک به ۴۰ درصد رشد کرد

برای سرمایه‌گذارها و حتی مردم عادی آمریکا

این حس وجود داشت که اصلاً نمی‌شه باخت

‐ نکته‌ درباره دهه پرهیاهوی بیست اینه که دورانِ «بتاخت» بود

همه خوش‌بین بودن

بازارها داشت اوج می‌گرفت و خیلی راحت بود که

هر کسی بره وام بگیره و بعدش دلالی کنه

‐ و فقط بحث دلالیِ سرمایه‌گذارهای حرفه‌ای نبود

بلکه این اولین باری بود که

مردم کوچه و بازار می‌دیدن بورس داره می‌ره بالا

و تصمیم می‌گرفتن برن وام بگیرن تا سهام بخرن

و با این کار قرار بود

سود خیلی خوبی هم به جیب بزنن

‐ این یه رونقی بود که تا حالا ندیده بودیم

یه باوری وجود داشت که انگار توی «شهر زمرد» هستیم

‐ روز به روز داشتیم به پیروزی نهایی

بر فقر نزدیک‌تر می‌شدیم؛ بیشتر از هر زمان دیگه‌ای توی تاریخ هر سرزمینی

‐ یک صنعت به‌خصوص داره حسابی از این

اقتصاد در حال اوج سود می‌بره: صنعت خودرو

در سال ۱۹۲۹، آمریکایی‌ها نیم میلیارد دلار خرج ماشین‌های جدید کردن

‐ اقتصاد صنعت خودروی آمریکا بزرگتر بود

از اقتصاد هر کشوری روی زمین؛ به استثنای

آلمان، فرانسه، بریتانیا و شاید اتحاد جماهیر شوروی

‐ ۸۰ درصد کل بازار خودروی آمریکا در کنترلِ

فقط سه تا شرکته

جنرال موتورزِ دو پونت رتبه اول رو داره

در حالی که فورد دومه

و بعدش هم کرایسلره

‐ خب رفقا، بیاید یه نگاه بندازیم

‐ در طول هشت سالی که از جی.ام رفته

شرکتش رو به رتبه سوم

خودروسازی آمریکا رسونده، اما مصممه که شماره یک بشه

‐ بذارید اینو بهتون نشون بدم

‐ و برای اینکه این کار رو بکنه

قراره بازی رو به سطح دیگه‌ای ببره

با بالا بردن رقابت تا اوج‌های جدید

‐ می‌بینید؟ این تا طبقه سوم کشیده شده

می‌خوام جوری باشه که انگار داری از

درِ ورودی وارد یک شهر می‌شی

‐ اون اخیراً ساخت برجی رو شروع کرده

که قصد داره بلندترین برج دنیا بشه

اسمش رو گذاشته «ساختمان کرایسلر»

‐ کارآفرینان بزرگ در اوج قدرت

موضوع سرِ پویایی‌های شخصی و روابطیه

که با همکارها و هم‌صنف‌هاشون دارن

و رقباشون؛ اونا می‌خوان رقیب رو شکست بدن

‐ و حالا چه تجارت باشه، چه اینکه «خونه من

بزرگتره» یا «ساختمون من بزرگتره»، بازی همینه

و امتیازها این‌جوری شمرده می‌شن

‐ ساختِ این آسمان‌خراش

یک شاهکارِ عظیمه؛ ۳۰ هزار تن فولاد

و بیش از ۳ میلیون آجر لازم خواهد بود

در ساختمانی با این ابعاد، تک‌تک جزئیات اهمیت دارن

‐ یکی از نوآوری‌های کلیدی

در ساختمان کرایسلر، سریع‌ترین آسانسورهای جهان بود

و این ساختمان، بلندترین چاه آسانسور یکپارچه رو

در اون زمان در کل دنیا داشت

‐ اما کرایسلر فقط نمی‌خواد که برجش

بلندترین باشه، بلکه باید زیباترین هم باشه

‐ هر کارآفرینی می‌دونه که

فوتِ کوزه‌گری‌اش چیه و بزرگترین مهارتش چیه

برای کرایسلر، مهارتش زیبایی و دقت بود

این فولاد ضدزنگ «نیروستا» است، آلمانیه

‐ والتر کرایسلر هر کاری که می‌کرد

باید توش بهترین می‌شد

‐ بسیار خب

‐ اون قرار بود زیباترین آسمان‌خراش رو بسازه

قرار بود بلندترین باشه

قرار بود حرف اول رو توی دنیا بزنه

‐ در ارتفاعی بالاتر از سطح خیابان

حدود ۱۰۰۰ پا در آسمان

بر فراز ساختمان کرایسلر، مشرف به خیابان لکسینگتون

۱۹۲۹ ‐ در حالی که در تابستان

به مراحل پایانی ساختش نزدیک می‌شد

کرایسلر می‌خواست مطمئن بشه که کل دنیا متوجهش می‌شه

‐ آقای کرایسلر

‐ پس یکی از برترین عکاسان آمریکا رو استخدام کرد

تا از ساختمان مستندنگاری کنه

‐ بذارید نشونتون بدم دارم چی کار می‌کنم

‐ بله، ببینیم

‐ «مارگارت بورک-وایت» عکاس فوق‌العاده‌ای بود

که به عکس‌هایش از کارخانه‌ها

و زندگی شهری و معماری معروفه

‐ و یکی از دلایل تمایزش این بود

که حاضر بود به جاهایی بره

که هیچ‌کسِ دیگه‌ای برای ثبت یک عکس عالی نمی‌رفت

‐ در حالی که در ارتفاعات منهتن معلق بود

«بورک-وایت» شکوه و عظمتِ

ساختمان کرایسلر رو ثبت کرد

عکس‌های متهورانه‌اش کمک کرد تا کرایسلر

و ساختمانش تبدیل به بزرگترین خبر سال بشن

اما کرایسلر رقیب داشت

در فاصله‌ای کمتر از ۱۰ بلوک

دو پونت نقشه‌های بزرگی برای آسمان‌خراش خودش داشت

ساختمان امپایر استیت

اونا هتل قدیمی «والدورف آستوریا» رو تخریب کردن

و بیش از ۴۰ میلیون دلار برای ساختِ

ساختمان جمع کردن؛ یعنی بیش از نیم میلیارد دلارِ امروز

اما حالا که کرایسلر خیلی جلو افتاده، بعضی‌ها شک دارن

که آیا این پروژه ارزش سرمایه‌گذاری رو داره یا نه

‐ به نظرت چیکار باید بکنیم؟

‐ قراره بسازیمش

‐ دو پونت هیچ علاقه‌ای به عقب‌نشینی نداره

اون تا وقتی کرایسلر رو شکست نده، ادامه می‌ده

برای همین مدام به معمارها فشار می‌آره

تا ساختمان رو بلندتر بسازن

‐ اونا از کارخونه‌ای در پیتسبرگ می‌آن

و قراره ۲۵۰ هزار تن سفارش بدن

‐ یه جور رقابت شخصی هم بین معمارها وجود داشت

این‌جوریه که سازنده‌هایی با غرورِ کاذبِ زیاد دارید

که سعی می‌کنن از همدیگه جلو بزنن

معمارها رو هم دارید که اونا هم یه جورایی

بخشی از این بازی هستن

‐ روزنامه‌ها شروع کردن به این که بهش بگن

«مسابقه آسمان‌خراش‌ها»

‐ اغلب غیرممکنه که نقشه‌هاتون برای

اضافه کردن ارتفاع رو مخفی نگه دارید، چون باید نقشه‌ها رو

به اداره ساختمان‌ها ارائه بدید

‐ اما حالا با داغ شدن رقابت

و در حالی که ساخت‌وساز رو به اتمامه

کرایسلر نگران شده

اون می‌خواد مطمئن بشه وقتی همه‌چیز تموم شد

هیچ شکی باقی نمونه که ساختمونِ کی بلندتره

‐ پس رفت پیش معمارش و گفت

باید دوباره بری پای تخته رسم

و ارتفاع رو زیاد کنی؛ یه راهی پیدا کن

که بتونیم ساختمونمون رو از این هم بلندتر کنیم

‐ ماه‌هاست که تیم کرایسلر دارن

روی یه پروژه مخفی کار می‌کنن

فردا قصد داره ازش جلوی کل دنیا رونمایی کنه

‐ یالا، بجنبید

زود باشید

صبر کن، صبر کن

‐ داخلِ تاجِ ساختمان

و دور از چشم همه، تیم کرایسلر

یک مناره فولادی عظیم ساخته

‐ تیرآهن‌ها رو لازم داریم اونجا، همه نوک‌ها رو سمت چپ بچینید

‐ صبر کن، صبر کن، صبر کن

‐ خیلی خب، داریم می‌ریم بالا، داریم می‌ریم بالا

آروم، آروم، آروم

نگه‌دار، نگه‌دار

‐ حالا، در تاریکی شب

تیم این سازه فلزی رو

از میان سقف ساختمان بالا می‌بره

‐ الو؟

‐ با اولین پرتوهای سپیده‌دم

مناره فولادی کرایسلر در حالی که آسمان رو شکافته، دیده می‌شه

یک‌شبه، کرایسلر نزدیک به ۲۰۰ پا

به ارتفاع ساختمانش اضافه کرده و حتی از برج ایفل هم فراتر رفته

ساختمان کرایسلر بدون هیچ بحثی