How the Universe Works

ناسا به سیاره مریخ .چشم دوخته است

هدف ناسا این است که انسان‌ها را تا 20 سال دیگر

.به سیاره سرخ برساند

وقتی به مریخ توی ،آسمون نگاه میکنم

واقعاً احساس میکنم که ...دارم به مکانی نگاه میکنم

که روزی قراره جایی .برای زندگی آدم‌ها بشه

مریخ از جهات زیادی بسیار ،به زمین شباهت داره

به همین دلیل اونجا جاییه که واقعاً منو مجذوب خودش میکنه

مریخ شبیه‌ترین محیط ...رو به زمین داره

.که تو منظومه شمسی خودمون میبینیم

پس قرار نیست که اونجا ،رو به حال خودش رها کنیم

قصد داریم که رفتن به .مریخ رو امتحان کنیم

اما فتح کردن سیاره همسایه‌مان

از چیزی که گمان میکردیم هم .سخت‌تر و چالش‌برانگیزتر است

مریخ مکان منزوی‌ایه؛

جایی که میلیون‌ها مشکل ممکنه به وجود بیاد

.و هیچ امیدی برای نجات نیست

موانع زیادی برای انجام اکتشافات انسانی

در سیاره مریخ وجود داره و .همینه که همه چیز رو سخت میکنه

البته که میتونیم به مریخ بریم اما آیا سالم به مقصد میرسیم؟

بعضی موقع فکر میکنم مریخ جوری طراحی .شده که ما رو از خودش دور نگه داره

آیا مقدر شده که در تلاش برای کشف این دنیا شکست بخوریم؟

:کانال تلگرام Doc_Uni

"جهان چگونه عمل میکند؟" فصل هشتم، قسمت دوم

:مترجم N.Raz

"سیاره سرخ" "همسایه زمین"

و مقصد جاه طلبانه‌ترین .مأموریت ناسا تا به امروز

اما این سفر از چیزی که گمان میکردیم

.هم سخت‌تر خواهد بود

حتی فکر کردن به سختی .مأموریتمون هم اذیتم میکنه

این دورترین مکانی از زمینه که .انسان تا حالا به اون سفر کرده

.باید با احتیاط قدم برداریم

همان که فضانوردان ناسا ،به مریخ برسند

.با مانعی بزرگ رو به رو خواهند شد

،فرود آمدن روی سطح سیاره .کاری دشوار و رعب‌آور است

در گذشته، مریخ سیاره چندان .مهمان پذیری نبوده است

مریخ یه جورایی قبرستان فضاپیماها محسوب میشه

خیلی سخته که بخوای چیزی رو از زمین بفرستی

.و روی مریخ فرودش بیاری

این راهی بود که سازمان فضایی اروپا برنامه داشت

تا سطح‌نشین اسکیاپارلی 250میلیون دلاری خود را

در سال 2016 بر روی .سطح مریخ فرود بیاورد

ولی سیستم سطح‌نشین .دچار خطا شد

چتر نجات فضاپیما زودتر از موعد از آن جدا شد و سطح‌نشین

به مدت 33 ثانیه دچار .سقوط آزاد گردید

اسکیاپارلی با سرعت 335 مایل بر .ساعت به سطح مریخ برخورد کرد

و زخمی عمیق و سیاه را در .چشم‌انداز سطح مریخ پدید آورد

مشخص شده که مریخ

.سیاره مشکلی برای فرود اومدنه

حتی با کمک نخبه‌ترین مهندسان زمین

هم درصد موفقیت ما در فرود اومدن .روی سطح مریخ حدوداً 50 درصده

سطح این سیاره سرخ پوشیده از فضاپیماهای از کار افتاده‌ای است که

.قادر به فرود آمدن نبوده‌اند

،و برای اولین اعزام افراد به مریخ

این سازمان فضایی باید از .اشتباهات خود درس بگیرد

ولی همانطور که فضانوردان راه خود را کم کم به سطح مریخ باز میکنند؛

آنها هم با مشکل مشابهی مانند تمام سطح‌نشینانِ مریخ

که شکست خورده بودند .دست و پنجه نرم میکنند

اتمسفر سیاره مریخ

صد برابر چگالی کمتری نسبت به زمین دارد؛

بنابراین نیروی حرکتی لازم را برای کاوشگران فراهم نمی‌آورد

که سرعت فضاپیما را .درهنگام فرود کاهش دهد

برای همین مثل زمین ...نیست که بتونی

با این چترنجات‌های بزرگ

خیلی آروم روی سطح .زمین فرود بیایی

میتونی یکم از هوای اتمسفر برای .فرود استفاده کنی، ولی واقعاً سخته

اتمسفر نازک سیاره سرخ

مشکلی بوده که طی چندین .میلیارد سال به وجود آمده است

مریخ اتمسفر بزرگی نداره

چونکه این جَو به طور ،مداوم داره از دست میره

که اون هم به دلیل عدم وجود یه میدانِ .حفاظتی مثل میدان مغناطیسی هست

باد خورشیدی میتواند اتمسفر .را از یک سیاره بگیرد

در زمین، یک هسته فلزی مذاب میدانی مغناطیسی ایجاد کرده

که مانند سپری از این سیاره محافظت .کرده و در حفظ اتمسفر آن دخیل است

.سیاره مریخ متفاوت از زمین بوده

،4/5میلیارد سال پیش

مریخ و زمین از گرد و غبار .موجود در فضا تشکیل شدند

مریخ در مکانی شکل گرفته که مواد سازنده کمی در آن یافت میشده؛

در نتیجه، در رشد خود .ناکام بوده است

مریخ از نظر اندازه ،خیلی از زمین کوچیک‌تره

این سیاره 10 برابر از زمین کوچیک‌تره

و این تفاوت 10 برابری در .حجم اهمیت زیادی داره

تمام اون حجم اضافی به بخش درونی زمین اجازه میده تا

گرم بمونه و هسته .چرخانی داشته باشه

همین هسته چرخانه یک میدان .مغنطیسی رو تولید میکنه

4میلیارد سال پیش، قلب مذاب و چرخان مریخ

شروع به سرد شدن .کرده و جامد میشود

،بدون داشتن هسته‌ای داغ و مذاب .هیچ میدان مغناطیسی‌ای هم تولید نمیشه

تمام اون ذرات پرشتاب ساطع شده از خورشید

اتمسفر رو دستکاری کرده و به .آرامی از سیاره جداش میکنن

ما میدونیم که مریخ هر ثانیه به خاطر وقوع باد خورشیدی

.اتمسفر خودش رو از دست میده

،پس، میدونین دیگه .مریخ باید با اتمسفرش خداحافظی کنه

،با وجود اتمسفر ناچیز سیاره مریخ

ناسا باید خلاقیت بیشتری را در رساندن فضاپیماهای سطح نشین خود

.به سطح مریخ به خرج میداد

در سال 2012 میلادی، سیستم revolutionary اسکای کرِین

کاوشگر "کیوریاسیتی" را به کمک چترنجات .و "موشک‌های پَسران" فرود می‌آورد

مأموریت‌های قبلی هم از یک چترنجات

و هم از چیزی شبیه توپ‌های شیطونک

که در اطراف فضاپیماها کار .گذاشته شده بود، استفاده میکردن

فکر نکنم افراد اعزامی به مریخ خیلی از این ایده

که تو یک کیسه هوایی مثل توپ شیطونک بالا و پایین بپرن

و همینطوری غلت بزنن تا متوقف بشن خیلی خوششون بیاد، مگه نه؟

،برای فرود آوردن افراد روی سطح مریخ .ناسا به حقه‌های جدیدی نیاز دارد

کاوشگر 2020 از پس این موقعیت چالش برانگیز با گذر از

آزمایش تحقیقاتی" "چترنجات فراصوت

.برمی‌آید a.S.P.I.R.E. یا به اختصار

این چترنجات با داشتن نیروی ...موتور یک هواپیمای جت

.به آرامی از سرعت فضاپیما میکاهد

این روش برای فضاپیماها .کاملاً مناسبه

.بدون هیچ مشکلی عمل میکنه

اما برای افراد به هیچ .عنوان عمل نمیکنه

یک سطح نشین حاوی افراد وزنی بسیار بیشتر

از کاوشگر 2300 پوندی .ناسا خواهد داشت

حتی چترهای نجات فرا صوت هم

نمیتوانند گروهی از افراد را به .سلامت روی مریخ فرود بیاورند

.ناسا به برنامه‌ای جدید نیاز دارد

یکی از ایده‌های این سازمان آن است که از اتمسفر رقیق مریخ

.به نحوی خاص بهره بگیرد

این روش جوریه که باید ،به سرعت وارد سیاره بشی

به اون قسمت از سیاره که اتمسفر غلیظی داره برسی

و بعدش سطح نشین به شکل افقی روی سطح قرار بگیره

و یکم سر بخوره تا از .نیروی حرکتش کم بشه

همانطور که فضانوردان ،در حال فرود هستند

دماغه سطح نشین را به سمت ،سطح مریخ نشانه میگیرند

و به طرف بخشی نزدیک به سطح مریخ که دارای بیشترین غلظت اتمسفر بوده

.حرکت میکنند

سپس، در آخرین لحظه سطح نشین را به بالا رانده

و از اصطکاک ناشی از اتمسفر برای .کاهش سرعت فضاپیما استفاده میکنند

،در آخرین مرحله فرود .موتورهای فرود روشن میشود

به نظرتون ایده دیوانه واریه؟

.خب، ممکنه یکم عجیب به نظر برسه

فکر نمیکنم که به انجام دادن چنین کاری

،حتی فکر کنیم

اما به نظرم بعضی اوقات .داشتن ایده‌های خلاقانه خوبه

در حال حاضر، برنامه ناسا برای فرود آوردن فضاپیمایی حاوی افراد

تنها در حد ایده‌های روی .تخته وایت برد است

اما حتی اگر فضانوردان به سلامت ،روی سطح مریخ فرود بیایند

هنوز هم با اتمسفر رقیق این .سیاره رو به رو خواهند بود

این اتمسفر رقیق سبب وقوع گردباد غبار شده

که تمام سطح سیاره .را در بر میگیرد

(در مریخ فقط تنوره دیو (گردباد ضعیف ،اتفاق نمیفته

.بلکه جهنم گرد و غبار برپا میشه

و این ابرهای شنی رفیع، در گذشته .نیز کشنده و مهیب بوده‌اند

اگر فضانوردان ناسا مطابق برنامه ،در سال 2035 میلادی به مریخ برسند

مهاجران متوجه خواهند شد که یکی از بزرگ‌ترین چالش‌هایی که بر روی

این سیاره سرخ با آن رو به رو .هستند، گرد و غبار موجود در آن است

،این گرد و غبار چسبناکه

خب، نور خورشید

میتونه به گرد و غبار بار الکتریکی انتقال بده

و باعث بشه تا این .غبار به همه چیز بچسبه

پس، میدونین، اینطور نیست که

که بیرون از محل سکونت فضاییتون روی پادری بایستین

و خودتون رو تکون بدین تا .گرد و غبار از روتون بریزه

این گرد وارد لباس ،فضانوردی میشه

بخش جلویی کلاه رو ،کاملاً میپوشونه

و پنل‌های خورشیدی .رو هم میپوشونه

اگر این گرد وارد ریه کسی .بشه اصلاً براش خوب نیست

اون موقع، باید یک راهی برای بیرون .آوردن این گرد و پاکسازی ریه پیدا کنیم

،در طی دهه‌های 60 و 70 میلادی

فضانوردان آپولو بر روی .ماه قدم گذاشتند

زمانی که به اتاقک سطح ،نشین خود برگشتند

گرد و غبار ماه را .با خود برگرداندند

گرد و غبار ماه درزهای فضاپیما را مسدود کرد که همین هم سبب داغ کردن بیش از حد ابزارآلات

.و خوانش اشتباه کارافزارها شد

حتی فضانوردان نیز به .همین جهت بیمار شدند

نباید ذرات گرد و غبار ریز رو استنشاق کرد

چون با نفس این ذرات، ممکنه به .بیماری‌هایی مثل سیلیکوز مبتلا بشی

این بیماری یک جورایی مثل سرطان ریه هست

که تنها با استشاق گرد .سیلیکا ممکنه به وجود بیاد

به همین دلیل نباید .این کار رو کرد

سیاره سرخ پوشیده از گرد و غبار چسبناک بوده؛

و تحقیقات جدید نشان داده که تمامی ...این گردها از یک مکان نشأت میگیرند

"سازه "حفره‌های مدوسا

زمانیکه این رسوبات آتش‌فشانی 600 مایلی

در حدود 3 میلیارد سال پیش تشکیل شدند؛

تقریباً اندازه‌ای برابر با نیمی از .مساحت ایالات متحده آمریکا را داشتند

اما بادهای مریخی این سازه را برهم زدند

و گرد و غبار آن را در .سراسر سیاره پخش کردند

زمانی که باد این گرد و ،غبار را به حرکت درآورد

ممکن است که عواقب فاجعه‌باری .را در پی داشته باشد

مشکل اصلی اینه که تمام این ذرات ریز

،به سمت اتمسفر حرکت میکنه

و مدت زمان زیادی طول میکشه که .دوباره روی سطح مریخ فرو بشینه

و گرد و غبار جوریه که به سمت آسمان بالا میره

و در اتمسفر تجمع پیدا میکنه .و همونجا موندگار میشه

همانطور که ذرات بیشتری ،به سمت اتمسفر بالا میرود

طوفان‌های عظیم و .شدیدی تشکیل میشود

این طوفان‌ها به قدری عظیم‌اند که جلوی تابش نور خورشید را گرفته

...و سطح مریخ را سرد میکنند

و سبب تفاوت دمایی

،میان سطح مریخ و اتمسفر میشود

که همین تفاوت دمایی باعث افزایش .باد و بالا گرفتن طوفان خواهد شد

"و کاوشگر "آپورچونیتی ناسا از نزدیک

از خطرات گیر افتادن در .طوفان‌های مریخ خبر دارد

آپورچونیتی یک کاوشگر ناسا بود که به مریخ فرستاده شده بود

تا به دنبال نشانه‌ای از آب‌های سطحی .که در گذشته وجود داشته بگرده

و نشانه‌هایی از حیات احتمالی .در گذشته رو هم پیدا کنه

این مریخ نوردی بود که برای مدت ،طولانی باهاش کار کرده بودیم