The Blue Planet

Trong thế giới thu nhỏ của đại dương mênh mông

những động vật to lớn nhất dường như chưa hề tồn tại trên hành tinh của chúng ta

Một con cá voi xanh, dài 300 mét và nặng tới hơn 200 tấn

thậm chí nó còn to hơn hẳn con khủng long to lớn nhất

cái lưỡi nặng bằng một con voi

trái tim có kích thước của một chiếc ôtô con

và mạch máu thì to tới mức

bạn có thể bơi lội tung tăng trong đó

cái đuôi

rộng như đôi cánh của máy bay cỡ nhỏ

sự chuyển động, gần như hoàn hảo

có thể đạt tới 20 hải lý

nó là một trong những động vật nhanh nhẹn nhất biển cả

những cư dân lớn nhất đại dương

lại ăn những nhuyễn thế nhỏ nhất

có khi chỉ dài vài xentimét

Tụ tập thành đàn

nhuộm đỏ nước biển

mỗi ngày 1 con cá voi xanh có thể ăn tới 40 triệu nhuyễn thể

Mặc dù cá voi xanh to lớn là vậy

nhưng chúng ta còn biết rất ít về chúng

Con đường di trú của chúng vẫn là một bí ẩn

và chúng ta hoàn toàn không biết chúng tới đâu để sinh con đẻ cái

Đó luôn là sự nhắc nhở

rằng chúng ta còn phải tìm hiểu rất nhiều

về đại dương và những sinh vật sinh sống ở đó

Hành tinh của chúng ta là một hành tinh xanh

70% bề mặt bao phủ bởi nước biển

Riêng Thái Bình Dương đã bao phủ một nửa địa cầu

Mất tới 12 giờ bay liên tục để qua được đó

và chẳng thấy gì hơn một đốm đất nhỏ

Loạt chương trình này sẽ tiết lộ

lịch sử hoàn thiện tự nhiên của đại dương trên trái đất

từ những vùng biển quen thuộc tới những bí ẩn nơi sâu thẳm nhất đại dương

Xét về thể tích, đại dương chiếm tới

97% không gian sinh sống của trái đất

và số luợng các sự sống dưới biển

thực sự vượt xa số cư dân trên mặt đất

Nhưng sự sống dưới biển không trải rộng, chúng phụ thuộc

vào nhữngdòng chảy mang theo nguồn dinh dưỡng

và sức nóng thay đổi của mặt trời

trong phần đầu, chúng ta sẽ thấy hai yếu tố đó ảnh hưởng như thế nào

tới việc phân bố sự sống

từ những vùng biển đầy san hô tới những nơi hoang vu ở địa cực

Sức mạnh tự nhiên của đại dương

thống trị hành tinh chúng ta

ảnh hưởng mạnh mẽ tới khí hậu trái đất

Nước bốc hơi tạo thành mây và những cơn bão

cuối cùng làm cho mặt đất ướt sũng

Những con sóng khổng lồ lao thẳng vào bờ

chứng tỏ sức mạnh ghê gớm của đại dương

Sóng được hình thành từ ngoài biển xa

Ở đó, thậm chí chỉ làn gió nhẹ cũng tạo thành những gợn sóng lăn tăn

và lớn dần thành những con sóng

Ngoài biển khơi, không bị cản trở bởi mặt đất

nhũng con sóng đó trở lên khổng lồ

chỉ khi sóng biển chạm vào bờ

chúng mới tan ra

Vì khi tới bờ biển, nước dưới đáy con sóng

bị rút thấp bằng đáy biển

Trong khi phía trên con sóng, vẫn lao rất nhanh

bắt đầu cuộn tròn và vỡ tan

Đại dương không lúc nào ngơi nghỉ. Những dòng chảy khổng lồ, như Gulf Stream

khiến cho nước biển trên trái đất luôn chuyển động

chính là những dòng chảy chứ không phải bất kỳ yếu tố nào khác

kiểm soát việc phân bổ nguồn thức ăn và sự sống dưới đại dương

Một hòn đảo nhỏ xíu sót lại giữa Thái Bình Dương

chính là đỉnh của một ngọn núi lớn

mọc lên từ hàng nghìn mét dưới đáy biển

Vùng đất gần nhất cũng cách đó 300 dặm

những ngọn núi dưới biển giống như thế

tạo ra những ốc đảo nơi sự sống có thể phát triển

ở những vùng biển xa xôi tương đối hoang vắng

nhưng những sinh vật sống xung quanh lại không thể ở đó

vì một nguyên nhân chủ yếu

đó là những dòng chảy dưới biển sâu

Rất sâu dưới biển, chúng va vào cạnh những hòn đảo

và chuyển động đi lên

mang theo một nguồn thức ăn đa dạng từ đáy biển

Mối sự chuyển động như thế thu hút sự chú ý của rất nhiều sự sống

Phấn lớn những loài cá ở đây là những cư dân lâu đời

ăn phù du - động, thực vật trôi nổi

được nuôi sống bởi nguồn thức ăn phong phú từ đáy biển

chúng còn thu hút những vị khách từ đại dương xa xôi

Cá ngừ

Kẻ chuyên ăn phù du là những mục tiêu dễ dàng

Thu hút những kẻ ăn thịt khác

Cá mập

Hàng trăm con cá mập

Những con cá mập bóng mượt, loài vật đặc trưng của đại dương

nhưng những ngọn núi ngoài biển ở đông Thái Bình Dương

như Cocos, Mapelo và Galapagos

thu hút đàn cá mập đông đúc tới gần 500 con to lớn

Những kẻ bóng bẩy này dường như đặc biệt thích tấn công những con cá khác

và bơi vòng quanh dãy núi biển

tìm kiếm cơ hội để thỏa mãn ý thích

Nhưng cá mập không phải là những vị khách duy nhất

Cá nhám búa tụ tập cùng đàn cá mập to lớn nhất

có thể tìm thấy ở bất cứ nơi nào trong đại dương

Đôi khi, hàng nghìn con bơi quanh một ngọn núi biển

Nhưng cá mập tới đây không phải vì thức ăn

Chúng tới vì lý do khác

Đó là để được làm sạch

Sau đợt El Nino năm trước đó

khi mực nước tăng lên làm những con cá mập bị nhiễm nấm

rất nhiều cá nhám búa ghé thăm vùng núi biển này

đạt tới mức kỷ lục

Thức ăn cũng nổi lên mặt biển

trải dài cả bãi biển

Đó là Natal trên vùng biển đông Nam Phi

Tháng 6

ngoài khơi, những đốm đen lạ vừa xuất hiện

Trông chúng như vệt dầu bóng dài tới một dặm

Nhưng đó là vết sống

hàng triệu, hàng triệu con cá mòi di cư

về mặt sinh khối

chúng là kình địch của loài linh dương trên những đồng cỏ Châu Phi

Loài cá này sống chủ yếu ở vùng nước lạnh phía nam mũi Cape

nhưng mỗi năm dòng chảy lại đổi ngược

Dòng nước ấm Agulhas chảy xuống từ phía bắc

đổi chỗ cho dòng nước lạnh từ phía nam

mang theo nhiều thức ăn

Đồng thời tạo ra sự bùng nổ về phù du

mở tiệc cho cho những con cá mòi

Khi cá mòi chu du tới phía bắc

một đoàn những kẻ ăn thịt đi theo chúng

Hàng nghìn con ó biển Cape theo dấu cá mòi

Chúng làm tổ ở Cape và sinh con đẻ cái

những con chim con khi mới đủ lông đủ cánh

có thể gia nhập cuộc săn tìm đàn cá

Dưới nước, hàng trăm con cá mập cũng nhập đoàn

Những con cá mập này săn cá voi màu đồng

loài cá nước lạnh này thường sống ở phía nam xa xôi

Những con cá mập dài 3 mét

cắt đoàn cá mòi thành những vệt rộng khổng lồ

những cuộc truy đuổi của chúng có thể nhìn thấy từ trên không

Bị tiêu diệt bởi những kẻ sát nhân

và bị quét sạch bởi sóng biển

những đàn cá mòi bị dồn về gần bờ

Cá heo mỏ từ ngoài khơi xa cũng gia nhập bữa tiệc

Hàng nghìn con

trong một ngôi trường

Khi đuổi kịp đán cá mòi, chúng bắt đầu hành động

Phối hợp với nhau, chúng hướng đàn cá mòi lên mặt nước

và dễ dàng đớp lấy

Cá mòi chẳng còn đường thoát

Nhờ cá heo mỏ

tùng loạt ó biển cũng lao xuống phía đàn cá mòi

Hàng trăm mũi tên trắng cắm xuống biển

để lại vô số bong bóng sau mỗi cú nhào xuống

Tiếp theo là cá mập

Chúng phấn khích khi cá heo mỏ ở xung quanh

Có thể ăn ngay khi

cá heo mỏ hướng đàn cá mòi

thành nhiều nhóm gần mặt nước

Cơn điên cuồng tiếp tục, những bức tường bong bóng được dựng lên

bởi những đàn cá heo

đang phối hợp với nhau

Chúng sử dụng những bong bóng nước

để dồn những con cá mòi thành từng đám gọn hơn

Khi những con cá mòi phóng qua bức tường bong bóng

và tập trung lại gần nhau hơn

Lúc này, lưới bong bóng

giúp cá heo có thể bẫy được con cá mòi cuối cùng

chỉ khi bữa tiệc gần như kết thúc

một con cá voi Bryde

Kẻ sống sót tiến về phía bắc

và mang theo đoàn sát nhân ăn thịt

Nguồn thức ăn cũng được mang tới, dù có thể sẽ giảm đi

bởi thời tiết khắc nghiệt

Thông thường ở gần địa cực, những cơn bão khổng lồ khuấy động đáy biển

làm phong phú nguồn nước trên bề mặt

ở đây, nam Đại Tây Dương

vùng biển dữ dội nhất hành tinh

và cũng là vùng biển giàu có

dòng nước lạnh Falklands từ phía nam

gặp dòng nước ấm Brazil từ phía bắc

tại điểm gặp gỡ đó có vô số thức ăn

Những con hải âu mày đen là khắc tinh của loài nhuyễn thể

chúng bị hướng lên mặt nước

Giống như mọi loại hải âu

hải âu mày đen là những kẻ lang thang trên đại dương mênh mông

Bữa ăn chung thế này là cảnh hiếm gặp

Phần lớn thời gian, loài chim của biển khơi này bị phân tán rộng

nhưng những nơi giàu thức ăn này lại gần với nơi sinh sản

và một chỗ đặc biệt nữa

Đó là Steeple jason

một hòn đảo cô lập ở phía tây Falklands xa xôi

có nhứng đàn hải âu lớn nhất thế giới

có khoảng nửa triệu con hải âu ở đây

một chứng minh hùng hậu cho thấy biển cả đông đúc

và có thể mang lại nhiều thức ăn tới nhường nào

thậm chí cho cả những sinh vật không sống dưới nước

Chỉ thức ăn

thì không đủ để tạo nên những quần thể to lớn như vậy

Hơi nóng và ánh sáng của mặt trời rất cần thiết

cho sự tăng trưởng của nhứng sinh vật trôi nổi nhỏ bé

sinh vật trôi nổi siêu nhỏ

là nền tảng của tất cả sự sống nơi biển cả

Mỗi tối, khi mặt trời lặn xuống chân trời