Life in the Undergrowth

Một buổi tối mùa hè trên sông Körös tại Trung Âu.

Mặt nước phẳng như gương.

Nhưng vào ngày đặc biệt này trong năm, tất cả chuẩn bị thay đổi.

Loài phù du (Mayfly) khổng lồ, lớn nhất Châu Âu,

đang bắt đầu trồi lên mặt nước

và gắng sức trút bỏ lớp vỏ mà chúng đã sống dưới dạng ấu trùng.

Lúc đầu, mới chỉ có một, hai con xuất hiện

chẳng mấy chốc đã có tới hàng triệu con

Trong hai năm, chúng đã sống dưới mặt nước. Bây giờ chúng phải bay lên để tìm bạn đời.

Đây là đỉnh cao trong cuộc đời của chúng

Những con đầu tiên xuất hiện nhanh chóng bị bắt bởi những kẻ săn mồi.

Nhưng chẳng bao lâu nữa, bầy đàn đã rất khổng lồ

đến nỗi cá hay chim đều không thể tác động được tới chúng

Những con phù du xuất hiện đầu tiên trong đợt nở hàng loạt trên dòng sông này ở Hungary

tất cả đều là con đực.

Ngay sau khi chúng tự giải thoát khỏi lớp vỏ ấu trùng trên mặt nước,

chúng cất cánh và tìm một nơi an toàn bên những bờ sông.

Tại đó, chúng treo mình lên cây và bụi rậm hoặc thực sự trên cả ngón tay của tôi.

Và lý do khiến chúng phải nghỉ ngơi như thế này

là bởi vì chúng vẫn còn một lần lột xác cuối cùng.

Đôi cánh trong suốt của chúng bây giờ có một tông màu xanh nhẹ

và các sợi tao nhã ở cuối bụng của chúng thậm chí còn dài hơn trước.

Chúng đang tìm kiếm bạn tình, nhưng lại gặp phải một vấn đề

Chúng không thể ăn được bởi vì chúng không có miệng và dạ dày.

Chúng phải lấy năng lượng cho toàn bộ chuyến bay của mình bằng nguồn chất béo dự trữ

mà chúng đã gây dựng khi còn là ấu trùng kiếm ăn trên sông.

Nhưng lượng chất béo đó chỉ cho phép chúng kéo dài khoảng nửa giờ bay

Vì vậy, cuộc chạy đua để giao phối giờ đây trở nên điên cuồng.

Những con cái bắt đầu trồi lên mặt nước

và những con đực bay lên, bay xuống để tìm kiếm chúng.

Ngay khi chúng tìm được một con cái, tất cả đều chộp ngay lấy con cái

và cạnh tranh để trở thành kẻ được thụ tinh cho trứng của con cái.

Nhưng cuộc cạnh tranh để làm điều này tiêu hao năng lượng hạn chế của chúng

Không lâu sau, những con đực bắt đầu kiệt sức

và mặc dù vỗ cánh một cách tuyệt vọng nhưng chúng không thể giữ bản thân trong không trung .

Dù thắng hay thua, cuộc sống của chúng gần như đã kết thúc

và xác của chúng bắt đầu rải trên mặt nước

Nhưng những con cái vẫn ở trên không.

Chúng đang bay ngược dòng

Đánh giá độ sâu và dòng chảy

để tìm một chỗ có thể đẻ trứng

để trứng có thể trôi xuôi dòng đến cùng một địa điểm

nơi mà chính những con trưởng thành đã sống khi còn là ấu trùng.

Tổ tiên của loài phù du nằm trong số những sinh vật đầu tiên bay lên không trung

khoảng 320 triệu năm trước.

Đối với chúng, và những hậu duệ đang tồn tại của chúng chuyến bay là một chặng đường ngắn nhưng vô giá

trong việc tìm kiếm bạn tình và mở rộng lãnh thổ

Dòng sông cũng là nhà của một loài côn trùng khác

với một tổ tiên cũng xưa cũ như vậy, và nó cũng thế- đang bắt đầu trồi lên khỏi mặt nước.

Lớn hơn và hung dữ hơn ấu trùng của phù du

nó ăn nòng nọc và thậm chí cả cá nhỏ.

Nhưng giai đoạn sống đó của nó đã kết thúc.

Bây giờ, mỗi con phải tự kéo mình ra khỏi mặt nước và bay vào không trung.

Trên phần đỉnh ngực, nó mang một cái ba lô phồng ra.

Nó cong người lại và lớp da bên ngoài bị tách ra.

Một sinh vật rất khác bắt đầu xuất hiện.

Những sợi chỉ trắng được kéo ra bên sườn của nó

Đó là lớp vải lót cho những ống mỏng xuyên sâu vào cơ thể nó

Những ống đó cho phép con côn trùng thở bây giờ, khi đã ra khỏi mặt nước.

Nó nuốt không khí, thổi phồng cơ thể, và ép chất lỏng vào cái túi trên lưng.

Đôi cánh của nó bắt đầu giương lên

Mười phút sau, đôi cánh đã mở rộng

Và sẽ chẳng bao giờ giấu lại nữa.

Tiếp đến, các cơ khổng lồ trong lồng ngực của nó phải được tập luyện để chuẩn bị hoạt động.

và nó rời đi.

Chuồn chuồn (Dragonfly), giống phù du,

thuộc về nhóm côn trùng cổ xưa nhất từng bay lên khỏi mặt đất.

Tại đây, trong viện bảo tàng ở Harvard,

có những hóa thạch 150 triệu năm tuổi của chúng.

Chúng hầu như giống hệt với những loài vẫn đang bay ngày nay.

Tuy nhiên, đây không phải là những con lâu đời nhất

Chúng tôi biết rằng đã có những con chuồn chuồn khác xuất hiện thậm chí còn sớm hơn,

225 triệu năm trước,

Chúng đã từng bay qua vùng đầm lầy Coal Measure.

Chúng tôi không có mẫu vật hoàn chỉnh nào trong số đó,

nhưng có vài mảnh vỡ như trêu ngươi -nhưng tuyệt vời, và đây là một mảnh như thế.

Cái cánh được bảo quản một cách phi thường này

có rất nhiều điểm giống kiểu gân cánh chống đỡ cho các tấm màng

giống như các loài đang sống.

Điều làm cho nó khác biệt là kích thước của nó.

Từ đáy đến đỉnh cánh, nó có kích thước 12 inch, khoảng 30 cm.

Cần chút trí tưởng tượng để thay thế chỗ cái màng chắc chắn phải ở đó.

Con côn trùng này phải có sải cánh to như của một con mòng biển.

Rung những đôi cánh để chuẩn bị bay hẳn là một công việc dữ dội

Một sinh vật với kích thước như thế này phải nặng hơn ít nhất 10 lần

so với loài côn trùng bay lớn nhất hiện nay.

Làm thế nào nó xoay sở để bay vào không trung?

Một gợi ý là trong những khoảng thời gian xa xôi đó có nhiều oxy hơn trong không khí

và điều đó sẽ cung cấp thêm nhiều năng lượng cần thiết để đánh bại những đôi cánh khổng lồ này.

Nhưng nó là một phỏng đoán hợp lý khi cho rằng sinh vật tiên phong thời cổ đại này của bầu trời

có cùng một kỹ thuật bay với loài chuồn chuồn ngày nay

Chuồn chuồn ngày nay có thể đạt tốc độ 40 dặm một giờ

và bay vài dặm để tìm kiếm lãnh thổ mới.

Chúng đều là những thợ săn trên không, dựa vào kỹ năng hàng không siêu việt của mình

để chộp lấy con mồi trên bầu trời.

Sự nhanh nhẹn tuyệt vời của chúng trong không trung đến từ khả năng

đập hai cập cánh khá độc lập nhau của chúng.

Bạn có thể thấy rõ rằng chúng làm điều này

khi camera quay chậm hành động 400 lần.

Con này đang bay tới nhánh cây để đậu.

Kiểm soát hoàn hảo là điều cốt yếu để thực hiện tất cả những điều chỉnh nhỏ cần thiết

để đậu chính xác lên điểm đỗ rất nhỏ.

Tất cả chuồn chuồn, khi đậu, giữ đôi cánh của mình dang rộng.

Nhưng chúng có họ hàng gần với loài chuồn chuồn kim (damselfly),

loài này lại đậu với đôi cánh khép lại trên lưng.

Con muỗi có ít cơ hội trốn thoát khi chuồn chuồn kim đi săn.

Việc bay lượn đối với chuồn chuồn kim, cũng như với chuồn chuồn và phù du,

chủ yếu là để tìm kiếm bạn tình và sinh sản

Và để làm được điều đó, giống như những loài khác, cần có nước.

Chuyến bay là một yếu tố quan trọng trong quá trình tán tỉnh của chúng

Những con đực màu xanh này trước tiên phải xác lập một lãnh thổ của riêng mình trên mặt nước mở.

Và điều đó đòi hỏi những cuộc chạy đua trên không có thể kéo dài hàng giờ.

Con cái trưởng thành của loài này, có cánh không phải màu xanh lam mà là màu vàng nâu,

bị hấp dẫn bởi những con đực kiểm soát vị trí thuận lợi để đẻ trứng.

Nhưng dù sao thì những con đực cũng phải phô bày các tín hiệu cánh chính xác.

Con đực này đang tuần tra lãnh thổ của nó, đang sử dụng một chuyến bay đặc biệt

để phô trương đôi cánh đẹp đẽ mời gọi con cái tham gia với nó.

Một con cái báo hiệu sự sẵn sàng xem xét của nó bằng một cái vỗ cánh

Thế nên giờ con đực thết đãi con cái với tất cả sự phô trương

Tư thế dựng đuôi của con cái dường như là một tín hiệu

biểu thị rằng nó chưa đủ ấn tượng

Bây giờ có vẻ con đực đã làm đúng. Đuôi của con cái đã hướng xuống dưới.

Con đực chộp lấy gáy của con cái bằng những mấu bám ở cuối bụng của nó.

Con cái đưa cái bụng về phía trước

để với tới cái ngăn bên dưới ngực con đực, nơi chứa tinh trùng.

Tuy nhiên hành động đầu tiên của con đực là, chà xát bộ phận sinh dục của con cái

để loại bỏ bất kỳ tinh trùng nào có thể ở đó từ lần giao phối trước.

Chỉ khi làm việc này xong thì con đực mới bơm tinh trùng của chính mình

Và bây giờ nó phải chỉ cho con cái nơi tốt nhất trong lãnh thổ của nó để đẻ trứng.

Nó bay lên và bay xuống với cái đuôi uốn lên và đáp xuống một mảnh cây thích hợp

Con cái đậu xuống và đẻ trứng,

cắt các khe trên thân cây bằng cơ quan đẻ trứng

và đặt mỗi quả trứng một vào một cái.

Nó có thể đẻ tới 30 trứng.

Và mọi lúc con đực luôn đề phòng, đê không cho những con đực đối thủ cố gắng giao phối với con cái.

Trong cácloài chuồn chuồn kim khác, con đực đảm bảo rằng không con đực nào khác có thể đến gần bạn tình của nó

bằng cách giữ lấy con cái trong toàn bộ quá trình

Con non nở ra từ trứng của những loài côn trùng này, ấu trùng,

trông rất khác cha mẹ chúng.

Đây là một ấu trùng chuồn chuồn, và loài chuồn chuồn sống hầu như cả đời trong hình dạng này.

Ấu trùng chuồn chuồn và chuồn chuồn kim đều là kẻ săn mồi man rợ.

Chúng thậm chí sẽ ăn thịt cả đồng loại mình nếu có cơ hội.

Con ấu trùng cá biệt này có một vấn đề đặc biệt

Nó là một con chuồn chuồn thác (cascade damsel) và nó phải chộp lấy con mồi bị dòng nước xiết quét qua.

Chuồn chuồn thác rất hiếm và chúng sống quanh một vài thác nước ở Trung Mỹ,

như cái thác này ở vùng núi Costa Rica.

Con đực trưởng thành phải thực hiện chuyến bay tán tỉnh của mình trong điều kiện thực sự rất khó .

Bằng cách nào đó, nó có thể bay ngay cả khi nó đang ướt đầm đìa

Và nó phô trương với con cái bằng cách bay xuyên qua thác nước.

Để trở thành một nơi sinh sản tốt, bề mặt vách đá thẳng đứng

phải được bao phủ bằng một lượng nước phù hợp.

Quá sâu thì con mồi có thể ngoài tầm với.

Quá nông thì ấu trùng có thể bị chim vớt mất

Con cái sẽ chỉ giao phối với con đực khi nó chấp nhận lãnh thổ mà con đực đã lựa chọn.

Và đây, có vẻ như, nó đã chọn được

Đây chính là con cái đó, Và nó cẩn thận đặt trứng vào trong đá.

Nhưng không phải tất cả loài chuồn chuồn kim đều cần mặt nước thoáng để đẻ trứng.

Trong các khu rừng mưa nhiệt đới củaTrung Mỹ, như ở đây, tại Costa Rica,

có một loài chuồn chuồn kim đã xoay sở để phá vỡ sự liên kết

với những vùng nước rộng mở như sông và ao hồ.

Nó cũng là một trong những thành viên ngoạn mục nhất trong cả gia đình

Con chuồn chuồn trực thăng

loài chuồn chuồn lớn nhất trên thế giới, với sải cánh dài đến 20 cm.

Con đực có khuynh hướng thường xuyên lui tới vùng đất đầy nắng để con cái có thể thấy chúng dễ dàng.

Và chúng có một sự lười biếng đặc biệt, cách vỗ cánh bay

nghĩa là, tự nó, là một lời mời.

Mặc dù chuồn chuồn trực thăng có thể sống cách xa sông suối...

nhưng những con cái, dù sao cũng cần phải có một ít nước để đẻ trứng.

Và có vừa đủ nước

trong cái hốc nhỏ này.

Với một vận may, con cái sẽ đi xuống

tới chỗ nước.

Nhưng những quả trứng này có lớp vỏ kín nước

nên chúng có thể được đẻ trong không khí.

Chúng là những quả trứng bướm. Mối liên kết với nước đã bị phá vỡ

Lũ bướm (Butterfly) bay rất khác chuồn chuồn

Chúng chồng hai cặp cánh lên nhau để chúng vỗ thành một cặp duy nhất.

Chúng không thể bay nhanh hoặc nhào lộn trên không như chuồn chuồn,

nhưng chúng vẫn không mệt mỏi trong việc tìm kiếm thức ăn riêng biệt để phù hợp với con của chúng

và trường hợp của bắp cải trắng. Cây bắp cải đó

Bây giờ, trên bề mặt của lá bắp cải này

có một mảng trứng hình hộp đựng thuốc nhỏ xíu

Và khi chúng nở, những con sâu bướm con sẽ xuất hiện

và có ngay một bữa ăn lá cây xanh

Và chúng đã khuấy động rồi

Nhưng món khai vị của chúng không phải là rau,

đó là vỏ của những viên nang trứng của chính chúng

giàu protein và quá nhiều dinh dưỡng để bị lãng phí.

Tuy nhiên, khóa học đầu tiên đó không kéo dài.

Bây giờ là món ăn chính, lá bắp cải.

Khi cây bắp cải bị hại, lá của chúng tỏa ra mùi,

và điều đó thường thu hút sự chú ý của một loài côn trùng khá khác biệt.

Đó là một con ong bắp cày (Wasp) nhỏ gọi là Cotesia.

Nó cũng đang cố gắng đảm bảo cho lũ trẻ của mình có sẵn thức ăn ngay lập tức.

Nhưng chúng thích thịt sống

vì vậy nó đã tiêm trứng của mình vào sâu bướm

Nó làm việc này với sự chính xác của một ca phẫu thuật

vì vậy nạn nhân của nó không bị thương nặng

và chúng sẽ tiếp tục ăn như thể không có chuyện gì xảy ra với mình

Nhưng bây giờ, phần lớn những gì sâu bướm chăm chỉ thu thập