One Child Nation

1979 R. - CHINY WPROWADZAJĄ POLITYKĘ JEDNEGO DZIECKA

1982 R. - POLITYKA JEDNEGO DZIECKA ZOSTAJE ZAPISANA W CHIŃSKIEJ KONSTYTUCJI

2015 R. - CHINY ODWOŁUJĄ POLITYKĘ JEDNEGO DZIECKA

W DNIU JEJ ZAKOŃCZENIA KOMUNISTYCZNA PARTIA CHIN OGŁOSIŁA,

ŻE POLITYKA TA DOPROWADZIŁA DO WZMOCNIENIA PAŃSTWA,

WZBOGACENIA SIĘ NARODU I POKOJU NA ŚWIECIE.

PAŃSTWO JEDNEGO DZIECKA

Urodziłam się w Chinach w 1985 r.,

kiedy na całym świecie mówiono o chińskim kryzysie populacji.

Na świecie jest ponad miliard Chińczyków.

To ta liczba, bardziej niż cokolwiek innego,

doprowadziła do ogromnych problemów ekonomicznych kraju.

Jeśli chińskie rodziny będą mieć

średnio trójkę dzieci, w pierwszej połowie przyszłego wieku

zapanuje klęska głodu.

Przy modelu z jednym dzieckiem standard życia wzrośnie dwukrotnie.

Państwo więc rozpaczliwie stara się ograniczyć populację

i narzucić limit jednego dziecka w rodzinie.

Władze Chin stosują kary, zachęty ekonomiczne i propagandę.

W całym kraju rozwieszono takie reklamy.

Mają jeszcze dużo do zrobienia.

Sześć lat przed moimi narodzinami

Chiny wprowadziły politykę jednego dziecka.

Dorastałam otoczona propagującymi ją hasłami.

Były namalowane na ścianach, nadrukowane na kartach do gry,

kalendarzach,

zapałkach,

przekąskach, plakatach.

Wtapiały się w tło chińskiego życia.

Nie zastanawiałam się, co to oznaczało dla mnie czy innych,

dopóki nie dowiedziałam się, że zostanę mamą.

Nasz syn urodził się siedem tygodni przed czasem.

Nie byłam gotowa.

Tuż po narodzinach zabrały go pielęgniarki.

Rozdzielenie i strach o jego zdrowie były traumatycznym przeżyciem.

Po 12 dniach wreszcie mogłam zabrać go do domu i wziąć na ręce.

To włosy mamusi.

Zostałam matką i czułam się, jakbym urodziła też swoje wspomnienia.

Wróciły do mnie obrazy z wczesnego dzieciństwa.

Myślałam o moich rodzicach i imieniu, jakie mi nadali.

Przed moimi narodzinami wybrali imię Nanfu.

Nan oznacza „mężczyznę”, a fu „podporę”.

MĘŻCZYZNA PODPORA

Chcieli chłopca, który wyrósłby na podporę rodziny.

Kiedy urodziłam się ja,

i tak nazwali mnie Nanfu,

w nadziei, że urosnę silna jak mężczyzna.

Pamiętam plakietki, które władze wieszały

co roku na wszystkich drzwiach we wsi,

oznaczające oddanie danej rodziny wartościom Partii Komunistycznej.

Każdą z nich zdobiły gwiazdki

za poprawność zachowania jej członków,

w tym gwiazdka za posiadanie nie więcej niż jednego dziecka.

W naszej rodzinie zawsze jej brakowało.

Pamiętam, że wysłano mnie do szkoły średniej w mieście,

bo u nas w wiosce była tylko podstawówka.

Większość dzieci z miasta nie miała rodzeństwa.

Kiedy ktoś się dowiadywał, że mam brata,

było mi wstyd,

jakby nasza rodzina zrobiła coś złego, bo mamy drugie dziecko.

WIOSKA WANG W PROWINCJI JIANGXI Moja miejscowość rodzinna

Jak mogliście mieć drugie dziecko mimo oficjalnej polityki?

Mieszkamy na wsi. Tutaj ludzie mogą mieć dwoje dzieci.

Musi być jednak między nimi pięć lat różnicy wieku.

Dlatego twój brat jest o pięć lat młodszy.

Dlatego mogliśmy mieć dwoje dzieci.

Patrzysz na babcię?

Babcia opowiada o narodzinach mamusi.

Polityka jednego dziecka była wtedy bardzo surowa.

Widziałam wiele zniszczonych domów...

ZAODI WANG Moja mama

...bo rodziny nie zgodziły się na przymusową sterylizację.

Dachy na nich nie zostały.

Sprawdzanie płci badaniem USG nie było wtedy dozwolone.

Kiedy miałam urodzić twojego brata,

twoja babcia postawiła w pokoju bambusowy kosz

i powiedziała:

„Jeśli to kolejna dziewczynka, wsadzimy ją do kosza

i zostawimy na ulicy”.

Akuszerka tuż po porodzie zawołała: „To chłopiec! Macie chłopca!”.

Dziadek był w siódmym niebie.

Wrzasnął zaraz: „Odpalmy petardy i świętujmy!”.

Twój brat urodził się w 1990 r.

ZHIMEI WANG Mój dziadek

Kiedy się urodziłaś, chcieli wysterylizować twoją mamę.

Babcia nie ośmieliła się protestować.

Prawie im pozwoliła wysterylizować twoją mamę.

Ale ja się sprzeciwiłem.

W końcu zgodzili się, żeby za pięć lat urodziła drugie dziecko.

Mogłem wytrzymać pięć lat.

Kto nakazał sterylizację?

Urzędnicy wiejscy.

Teraz wszystko jest świetnie, o wiele lepiej niż kiedyś!

Masz o wiele łatwiej niż twoja mama.

Przeprowadziłam się do USA sześć lat przed narodzinami syna.

Pierwszy przyjazd z nim do mojej wioski

pokazał mi, jak traumatyczne było rodzicielstwo w Chinach.

WIEJSKIE PRZEDSZKOLE

Kiedy odwiedziłam przedszkole, w którym pracuje mama,

przypomniałam sobie podręczniki o polityce jednego dziecka,

które mieliśmy.

Nasze życie jest wspaniałe

Myślałam, że wiem wszystko, co trzeba wiedzieć

o polityce jednego dziecka.

Jak cudownie się nam żyje

Ale zaczęłam się zastanawiać, czy moje myśli naprawdę były moje,

czy były tylko wyuczone.

Poprosiłam sąsiada, żeby zabrał mnie do byłego wójta wsi,

który był u władzy, kiedy wprowadzono nową politykę.

Był jedną z osób, z którymi dziadek kłócił się

o sterylizację mamy.

Otwórz drzwi, proszę.

ŻONA BYŁEGO WÓJTA

Jestem córką nauczycielki Zaodi.

Wiedziałam, że wyglądasz znajomo.

Przyjechała córka nauczycielki Zaodi z USA.

Ty jesteś Nanfu?

Tak, jestem Nanfu.

Prawie cię nie poznałam.

Zmieniłam się, ale wciąż jestem podobna do mamy.

Bardzo. Dlatego tak długo się na ciebie gapiłam.

W Stanach też grają w karty?

Tak, grają.

TUNDE WANG Były wójt, 74 lata

Jaką sprawował pan funkcję?

Byłem przewodniczącym zespołu wiejskiego,

sekretarzem lokalnym Partii i na końcu przewodniczącym wsi.

Bardzo trudno było wprowadzić politykę jednego dziecka.

Dlaczego?

Polityka jednego dziecka...

Zgodnie z tradycją każdy chce mieć syna.

Polityka jednego dziecka była bardzo surowa,

ale trudno zmienić sposób myślenia społeczeństwa.

Zwykli ludzie po prostu tego nie kupili.

W jaki sposób przekonywaliście sceptyków?

Za pomocą propagandy.

W każdej wsi wystawiane są przedstawienia operowe i taneczne.

Tworzyłem opery opisujące zalety

posiadania jedynaka.

XIANWEN LIU Urzędnik propagujący planowanie rodziny

Moim zadaniem było promowanie polityki kontroli narodzin

za pomocą tradycyjnej sztuki.

Mniej dzieci to szczęśliwsze życie!

W całych Chinach ludzie jak Liu Xianwen rozpowszechniali nową politykę.

Nawet nie potrafiłam jeszcze mówić,

a już otoczona byłam treściami ją wychwalającymi.

Były w telewizji.

Wzięłyśmy sobie politykę jednego dziecka do serca.

Dzięki zapobiegliwości Partii nasze życie jest wspaniałe!

W przedstawieniach teatralnych.

Polityka jednego dziecka jest cudowna!

Ona daje nam nadzieję!

Wprowadźmy w życie naszą krajową politykę!

Nawet w dziecięcych piosenkach.

Jeśli masz drugie dziecko Łamiesz prawo

Trafisz do aresztu

Spróbuj uciec A skończysz w więzieniu

Lepiej się zastanów

I nie mów, że nie ostrzegałem

Tak jak wszyscy dołączyłam więc do chóru.

To ja podczas występu propagandowego.

Wszystkie miałyśmy ten sam makijaż, strój

i mentalność.

Jakimi słowami propagował pan tę politykę?

Mówiłem,

że te rozkazy przyszły z góry.

My niżej tego nie chcieliśmy, ale nie mieliśmy wyboru.

Tylko tak mogłem to wyjaśnić.

Musieliśmy niszczyć im domy

i zabierać dobytek.

Bycie urzędnikiem było bardzo trudne.

Musieliśmy wykonywać rozkazy,

ale ludzie się opierali.

Opierali się.

Kiedy widział pan niszczone domy, uważał pan, że to okrucieństwo?

Może i okrucieństwo.

Ale polityka to polityka. Co mogliśmy poradzić?

Jak mówiłem,

zdarzało się, że kobiety

w danej wiosce odmawiały sterylizacji

i wtedy...

wszyscy urzędnicy musieli tam się udać

i wspólnie je do tego zmuszać.

To była popieprzona sprawa.

Nie mogłem na to patrzeć.

Naprawdę, nie mogłem w tym uczestniczyć.

Po prostu stałem i patrzyłem.

Byliśmy urzędnikami wiejskimi.

Musieliśmy trzymać się zarządzeń z góry.

Nieposłuszeństwo nie jest tolerowane.

Kiedy wychodziłam, zapytałam sąsiada, który mnie przyprowadził,

czy przedstawi mnie kobietom, których dotknęła ta polityka.

Możemy odwiedzić jakieś kobiety, które zmuszono do aborcji?

Chyba nie powinnaś. Co chcesz tam filmować?

Chcę tylko zapytać o ich doświadczenia.

Lepiej nie. Kto chce wspominać takie bolesne rzeczy?

Ale nigdy nie miały okazji o tym mówić...

Lepiej nie wpakuj go w żadne kłopoty!

Wiem, wiem.

Jeśli w coś go wpakujesz, twoja mama za to odpowie.