Prehistoric Planet

ĐƯỢC DẪN DẮT BỞI DAVID ATTENBOROUGH

Chắc chắn một trong những loài động vật đáng chú ý nhất từng tồn tại,

và tất nhiên một trong những loài nổi tiếng nhất, là khủng long.

Khủng long bạo chúa.

Một loài động vật kích thích trí tưởng tượng của tất cả chúng ta.

Đó là loài động vật nào vậy?

Trông nó như thế nào? Nó sống ra sao?

Giờ đây, nghiên cứu khoa học đã trả lời được những câu hỏi đó.

Và không chỉ về Khủng long bạo chúa,

mà còn các loài khác sống cùng với nó.

Và công nghệ hình ảnh mới nhất cho phép chúng ta tái tạo chúng.

Trái đất, 66 triệu năm về trước.

Bầu trời đầy những con vật khổng lồ biết bay.

Dưới biển, những loài bò sát khổng lồ tuần tra dưới vùng nước sâu.

Còn trên mặt đất, mọi loài khủng long,

tất cả đang vật lộn để tồn tại.

Giờ đây chúng ta đã biết quá nhiều về một thế giới do khủng long thống trị.

Đây là câu chuyện của chúng.

Hành Tinh Thời Tiền Sử

Những Thế Giới Băng

Cuộc sống ở điều kiện khắc nghiệt nhất

ở vùng viễn Bắc và Nam của Trái Đất.

Tuy nhiên, khủng long đã định cư được ở các vùng địa cực.

Ở vùng viễn Bắc của châu Mỹ, kẻ săn mồi bé xíu này, con dromaeosaur,

đã tồn tại được ba tháng trong cảnh gần như hoàn toàn tối tăm.

Và giờ đây, cuối cùng, mùa xuân đã đến.

Nó có một bộ lông,

để nó có thể tự tạo ra thân nhiệt

và cần giữ lại nhiều nhiệt nhất có thể.

Một thách thức đối với mọi loài khủng long ở những vùng giá lạnh này.

Khi nó nhanh chóng di chuyển trên bề mặt tuyết,

nó kiểm tra các nơi mà trước đó nó đã tìm thấy thức ăn.

Ở thế giới băng này, không cơ hội nào là quá nhỏ để mà bỏ qua.

Và để thành công, như thường lệ,

ta cần tính toán… thời điểm tốt.

Dù vào thời điểm này của lịch sử Trái Đất,

các vùng địa cực tương đối ấm áp,

tuy nhiên, những vùng đất này được chế ngự bởi thay đổi khắc nghiệt theo mùa.

Khi mặt trời lần đầu mọc sau gần ba tháng,

mỗi con vật phải sẵn sàng để tận dụng ánh sáng ban ngày

và những ngày ấm hơn sắp đến.

Lũ dromaeosaur nhỏ phải hợp tác với nhau,

nếu chúng định săn con mồi lớn.

Và đây là cơ hội đầu tiên của chúng trong mùa này.

Một bầy hadrosaur.

Những con khủng long mỏ vịt này năm nào cũng đi qua nơi này.

Những con du cư tìm kiếm thực vật tươi tốt do mùa xuân mang lại.

Chúng rất to.

Cơ hội duy nhất mà lũ dromaeosaur sẽ có là tập hợp thành nhóm.

Phía trước chúng là một con sông, mà cả bầy sẽ phải vượt qua.

Và lũ dromaeosaur biết rằng có con sẽ không bao giờ vượt qua được.

Khi mùa đông dần qua, nước băng tan bắt đầu chảy rất mạnh.

Cả bầy phải lội qua con sông sâu chảy xiết này.

Những con đầu đàn cố gắng chọn lối vượt qua an toàn nhất.

Cả bầy thận trọng theo sau.

Con non bám sát bố mẹ.

Đặt nhầm chân ở đây có thể khiến chúng mất mạng.

Các con trưởng thành, đang chờ đến lượt, trở nên lo lắng.

Chỗ thắt cổ chai này cho lũ dromaeosaur một cơ hội.

Mục tiêu của chúng sẽ là những con non.

Nỗi hoảng sợ bắt đầu lan ra khắp bầy.

Cái lẽ ra là pha vượt sông đầy trật tự biến thành hỗn loạn.

Các con bố mẹ và con non bị tách ra.

Một pha thoát hiểm may mắn.

Chúng xốc lại đội hình và tiếp tục hành trình.

Lũ dromaeosaur dường như đã bỏ lỡ cơ hội...

nhưng con sông đã làm xong phần việc với chúng.

Lúc nào cũng có tổn thất.

Đó là bữa tiệc linh đình. Và nhiều thức ăn hơn những kẻ săn mồi này có cả mùa đông.

Trong thế giới băng, cơ hội theo mùa thế này là ngắn ngủi.

Mùa xuân thì ngắn, còn mùa hè sẽ sớm kết thúc.

Có rất nhiều việc cần làm trước khi những thách thức của mùa đông trở lại.

Ở hạ nguồn, khi lòng sông rộng hơn và bắt đầu chảy chậm lại,

sông bắt đầu chở nặng phù sa,

và một hệ thống đảo xuất hiện.

Có những con vật tranh thủ lúc này

tập hợp để thực hiện nghi lễ mùa xuân.

Cuối cùng, mùa xuân đã đến thật rồi.

Hàng chục con Ornithomimus đang chuẩn bị

cho giây phút quan trọng nhất trong năm của chúng.

Những con khủng long trông giống đà điểu kỳ lạ này chọn những hòn đảo an toàn

để đào hố nông, giai đoạn đầu của quá trình làm tổ.

Khi các con cái đến,

chúng sẽ chọn giao phối với những con đực làm tổ đẹp nhất.

Những con đến muộn thấy nơi này đã kín rồi.

Chỗ duy nhất còn lại là mép hòn đảo.

Và tìm nơi làm tổ mới chỉ là bắt đầu.

Khi cuối cùng trứng được đẻ,

chúng sẽ cần được giữ ấm trong một thảm thực vật.

Tìm được đủ nguyên liệu làm tổ không dễ...

đó là lý do có con Ornithomimus phải đi ăn trộm.

Một lợi thế khi đến muộn

là láng giềng của nó đã làm hết những việc nặng.

Một cái tổ không được canh chừng là quá cám dỗ.

Ở những đàn như thế này, ăn trộm có thể là chuyện bình thường

đến mức có những nguyên liệu làm tổ thỉnh thoảng,

sẽ có ở hầu hết các tổ trên đảo.

Nhưng ăn trộm là mạo hiểm.

Bị bắt quả tang.

Một cặp hadrosaur đi ngang qua.

Chúng sẽ ăn các cành cây có lá.

Nên ta phải bảo vệ được tài sản của mình.

Có thể mất vài năm mới hoàn thiện được kỹ năng làm tổ.

Nhưng thành công không chỉ phụ thuộc vào kinh nghiệm.

Ở một đàn đông đúc thế này, lúc nào cũng có thể có một nạn nhân khác.

Đối với Ornithomimus, những hòn đảo trên sông này sẽ là nơi trú ẩn

cho cả trứng và con non khi trứng nở.

Xa hơn nữa về phía Bắc, nhiệt độ thấp hơn và điều kiện khắc nghiệt hơn.

Thế mà đó lại là nơi lũ hadrosaur có mào đang đến

để tận dụng một địa điểm đặc biệt.

Một địa điểm mang lại một thứ đặc biệt.

Những chiếc cổ dài của lũ khủng long này đặc biệt duyên dáng

và được đặt thành tên cho chúng.

Olorotitan, "Thiên Nga Khổng Lồ".

Tiếng gọi của chúng được phóng đại bởi mào rỗng trên đầu.

Chúng đang đến một trong những khu vực núi lửa lớn nhất thế giới.

Đó là một nơi nguy hiểm và thù địch.

Nhưng lũ Olorotitan này quay lại đó, hết năm này đến năm khác...

vì núi lửa giữ nền đất thật ấm.

Nên đây là nơi chúng làm tổ.

Cát núi lửa ấm được dùng làm lò ấp trứng.

Và vài tuần sau khi cả đàn đến, trứng nở.

Lũ hadrosaur chăm sóc con mình rất cẩn thận.

Chúng mang về rất nhiều cây cỏ cho con ăn.

Mỗi cái tổ có thể chứa đến hơn 20 con non.

Những con non này ra đời vào thời điểm mùa hè ngắn ngủi nhưng nhiều thức ăn.

Được tiếp sức bởi mặt trời không lặn trong nhiều tuần,

cỏ tháp bút ở đây mọc rất nhanh

và đủ để cho cả bầy ăn.

Những loài cây cỏ này chứa nhiều dưỡng chất hơn loại cỏ tươi tốt nhất.

Và vào những ngày hè dài, lũ hadrosaur con lớn rất nhanh.

Chúng có thể đạt tới một nửa kích thước của con trưởng thành trong năm đầu tiên.

Hiện tại, những đầm lầy núi lửa này

là nơi màu mỡ nhất hành tinh.

Cả ở trên...