BBC: Secret Life of Birds

'Cuộc sống của loài chim ở xứ Wales hầu như tuyệt vời.

'Một cuộc sống tạo nên thiên đường.

'Ngoại trừ một điều.

'Chim phải làm việc từ bình minh đến hoàng hôn để tìm thức ăn và nước uống.

'Nếu không như thế, chúng sẽ chết.

'Chúng cũng phải chiến đấu với môi trường.

'Sống còn, đặc biệt trong mùa đông, luôn luôn khó khăn.

'Và trong mùa xuân, chúng còn bận nuôi gia đình.

'Chúng còn phải đối phó với chúng ta

'và tìm cách sống còn trong môi trường nhân tạo của con người.'

Trong loạt phim này, chúng ta sẽ tìm hiểu đời sống loài chim ở xứ Wales như thế nào.

Tôi sẽ khám phá tất cả các loài chim chúng ta có ở đây.

Và tôi sẽ thăm dò vào đời sống bí mật của chúng.

ĐỜI SỐNG BÍ MẬT CỦA CÁC LOÀI CHIM

'Trên vùng cao của vùng Llanberis,

'một con chim hét khoang cổ (ring ouzel) đang đi tìm thức ăn cho con nó,

'đang ẩn náu trong dải núi.

'Nó liên quan đến chim hét (blackbird) và trông rất giống,

'ngoại trừ nó có cái ngực trắng, là dấu hiệu để phân biệt.

'Nó bay một mạch từ dải núi Atlas của Morocco

'để trải qua mùa hè ở vùng Gwynedd này.

'Nó có thể thu thập nhiều con mồi trong chiếc mỏ hơn những thứ tôi có thể cầm trên hai bàn tay.

'Và dĩ nhiên, khi chúng không có hai cánh tay, chiếc mỏ rất quan trong đối với loài chim.

'Chúng có nhiều hình dáng và kích cỡ.

'Và dùng cho nhiều mục đích khác nhau.

'Chiếc mỏ là một công cụ hữu ích cho chim mà các sinh vật khác không có.

'Chiếc mỏ cũng có nhiều chức năng tuyệt vời chỉ dành riêng cho chúng

'và có thể làm những điều ngoại lệ, chẳng hạn như bay.

'Chúng thực sự là những sinh vật đặc biệt.

'Trong tập phim này, tôi sẽ tìm ra những hình thức khác nhau cho phép chúng

'làm những điều chúng cần để sống còn ở vùng đất xứ Wales này.

THIẾT KẾ CHO CUỘC SỐNG Ở XỨ WALES

'Đó là giữa mùa đông ở cửa sông Nevern vùng Pembrokeshire

'một con diệc bạch (egret) và cò mỏ bẹt (spoonbill) đang tìm thức ăn trên bãi bùn.

'Cò mỏ bẹt là con bên phải.

'Dù chúng đang kiếm ăn trên cùng một môi trường sống

'chiếc mỏ của chúng có hình dáng hoàn toàn khác nhau,

'cho phép chúng ăn theo những cách khác nhau.'

Thật tuyệt vời đối với hai loài chim này

vì chúng rất giống nhau nhưng cũng rất khác biệt.

Chúng là những con chim trắng lớn có chân dài và mỏ dài.

Nhưng hãy nhìn cách chúng ăn.

Con diệc bạch có chiếc mỏ nhọn như dao.

Nó đi dọc theo và phóng mình tới trước để tìm cá ở khắp nơi.

Trên một phương diện khác, con cò mỏ bẹt, có chiếc mỏ như cái muỗng

lúc nào cũng há ra.

Nó hoạt động tron bùn theo cách của mình và rất nhanh nhạy.

Nên nó cảm nhận được động vật có xương sống hoặc cá hay bất cứ thứ gì trong bùn,

và đột nhiên khép mỏ lại.

Nó ăn con mồi, rồi lại đưa mỏ xuống bùn.

Dù cả hai kiếm ăn ở cùng một nơi,

cách ăn của chúng hoàn toàn khác nhau.

'Đó có thể là lý do tại sao diệc bạch luôn ở sát cò mỏ bẹt

'là vì cò mỏ bẹt qua hành động của mình luôn khuấy bùn

'và làm nổi thức ăn trên dòng nước.

'Đây là lý do khiến diệc bạch không muốn đi kiếm ăn một mình.

'Nó dùng cái chân khuấy bùn lên.

'Và điều này phóng thích tép và các động vật có xương sống vào trong nước,

'làm dễ bắt chúng hơn.

'Cửa sông Severn và ở Newport Levels

'gần con sông Usk.

'Vùng đầm lầy và cửa sông là nơi tuyệt vời

'để thấy kỹ thuật của các loài chim

'bắt lấy thức ăn, và là nơi thấy được các kích cỡ mỏ khác nhau.

'Đây là vùng đầm phá Goldcliff ở Newport Levels.

'Đó là những tia nắng đầu tiên và một trong những loài chim quí hiếm đang đi kiếm ăn.

'Một con chim mỏ cứng (avocet), nó có cái mỏ công phu nhất trong các loài chim ở xứ Wales.

'Nó dùng chiếc mỏ để khuấy động nước để tìm côn trùng và sâu nhỏ.

'Cửa sông Dyfi gần Machynlleth.

'Thủy triều lên trong một mùa đông ẩm thấp nhất

'và vùng đất đã bị ngập nước.

'Cánh đồng ẩm ướt này là ở Ynyshir.

'Vì nó nằm gần cửa sông Dyfi,

'nó thu hút nhiều loài chim cao cẳng.'

Thủy triều lên là lúc tốt nhất đến Ynyshir

vì một khi nước biển tràn ngập hết của sông,

chim tụ tập đến đê biển hàng ngàn con.

Chúng trú ẩn ở các vùng đất ẩm ướt này

và những đầm phá nông ở đây.

'Các đầm phá là nơi lý tưởng để kiếm ăn,

'đặc biệt vào mùa đông khi những cánh đồng đẫm nước.

'Một trong những loài chim đẹp nhất bạn thấy ở đây là chim te te (lapwing).

'Nó có chiếc mỏ ngắn với đôi mắt to thị lực tuyệt vời

'giúp nó bắt những con trùng nhỏ trên hoặc gần mặt nước.

'Một con chim choắt nâu (redshank) đi vào sâu hơn để tìm một động vật có xương sống với chiếc mỏ dài của mình.

'Và một con dẽ trán trắng (dunlin) cũng có thể vào sâu như thế.

'Nhưng một cái mỏ đang sụt sạo là của một con chim mỏ nhác (curlew).

'Nó có thể đi sâu vào trong bùn

'hơn bất kỳ loài chim nào ở cửa sông để tìm thức ăn.

'Chim mỏ nhác di cư từ Châu Âu đến xứ Wales qua hàng ngàn cây số trong mùa đông

'và chúng kết hợp với hàng ngàn con chim khác ở cửa sông này.

'Các kích cỡ mỏ khác nhau cho phép các loài khác nhau

'khai thác các phần khác nhau của môi trường sống,

'cùng sống với nhau ở cửa sông.

'Chim rừng và chim vườn cũng có cách thiết kế mỏ khác nhau

'cho phép chúng tận dụng trong cùng một môi trường sống.

'Cánh rừng này ở Conwy Valley.

'Một trong những loài chim bạn thường tìm thấy ở đây là chim mai hoa (sẻ khướu, chaffinch).

'Nó có chiếc mỏ ngắn, mạnh mẽ cho phép ăn các hạt.

'Mỏ nhỏ, nhọn của chim sẻ ngô (blue tit) lý tưởng để ăn côn trùng nhỏ

'và trong một cánh rừng cây có quả hình nón, để mổ lấy các hạt nhỏ trong quả thông.

'Vào mùa xuân, di trú từ Châu Phi,

'loài chích liễu (willow warbler), bay đến những rừng cây của chúng ta.

'Chúng phải có cái mỏ mỏng, nhọn để ăn côn trùng.

'Cũng vào mùa xuân,

'chim sẻ ức đỏ (bullfinches) dùng chiếc mỏ ngắn và cứng để ăn những chồi tươi.

'Vào mùa thu, chiếc mỏ mạnh mẽ của chim kim oanh (goldfinch) rất lý tưởng

'để nhặt hạt của các cây chết khô.

'Nhưng chuyên gia ăn hạt là chim mỏ chéo (crossbill).

'Theo đúng nghĩa đen chúng có cái mỏ cái này chéo qua cái kia

'và chiếc mỏ như thế để chúng có thể nạy các quả thông ra.

'Chim thỉnh thoảng làm những điều kỳ lạ

'nhưng luôn luôn có mục đích.

'Một trong những nơi tốt nhất để quan sát hành vi của chim là ở thành phố.

'Ở đây, chúng thường ở trước mặt mọi người để trình diễn những hình ảnh cận cảnh.

'Con mòng biển này đang ở ven biển nhìn qua vịnh Colwyn.'

Hãy nhìn con mòng biển trắng (herring gull) ở đằng kia.

Trông nó rất tức cười.

Nó đang chạy tại chỗ trông giống một võ sĩ khởi động.

Nhưng điều nó làm là bắt chước mưa rơi trên mặt đất

và các con giun đất sẽ nghĩ rằng,

trời đang mưa, sắp lũ lụt đến nơi, ta phải ra khỏi hang.

Rồi chúng bò lên.

Nếu bạn quan sát, trong giây lát, nó sẽ bắt mấy con giun đất và ăn chúng.

Thật buồn cười. Trông hơi ngớ ngẩn. Nhưng rất hiệu nghiệm.

'Hình dạng bàn chân chim cũng rất thay đổi

'phụ thuộc vào việc chim làm gì và sống ở đâu.

'Một con diệc (heron) và một con gà nước (moorhen) đang lội bộ trên vùng đất ẩm ướt,

'nên chúng cần bàn chân lớn để khỏi bị lún xuống.

'Ngỗng và vịt trải qua phần lớn thời gian ở trong nước,

'nên chúng cần bàn chân có màng giúp chúng lội.

'Bàn chân có màng cũng thuận tiện để nghỉ ngơi khi đáp xuống.

'Chim đuôi cứng (treecreepers) và chim gõ kiến (woodpecker) giành nhiều thời gian để trèo cây.

'Nên chúng có ngón cái mạnh mẽ để bám.

'Chim hét (blackbird) dùng bàn chân chủ yếu để đậu.

'Chim sẻ nhà (house sparrow) và chim hồng tước (wren) có bàn chân nhỏ nhất,

'để bám vào những cành nhỏ.

'Chim săn mồi dùng bàn chân để chộp con mồi.

'Chúng cũng dùng mỏ để xé thịt.

'Cả hai chân và mỏ đều là công cụ hữu ích cho chim.

'Mỏ của chim mòng biển trắng có một hình thái quan trọng khác.

'Nó có thể được dùng để ra hiệu.

'Cái chấm đỏ nổi trên nền vàng của cái mỏ,

'để chim con dễ thấy.

'Nó cho chúng mục tiêu để mổ

'và kích thích con trưởng thành ợ ra thức ăn.

'Mỏ của chim hải âu cổ rụt (puffin) cũng dùng để ra hiệu.

'Chúng có chiếc mỏ màu sắc tươi sáng nhất bạn tìm thấy ở Wales.

'Chim hải âu cổ rụt làm tổ trong hang

'và bầy này đang trên đảo Skomer ngoài khơi bờ biển Pembrokeshire.

'Cái mỏ chúng lớn là dùng để bắt cá.

'Thêm vào, chúng còn thích nghi như thiết bị ra hiệu.

'Nếu không phải vào mùa sinh sản chiếc mỏ không có màu sắc tươi sáng

'nhưng vào lúc tán tỉnh chúng rất lộng lẫy

'dùng như một công cụ để thu hút giữa con trống và con mái.