Planet Earth

BBC.Planet Earth.EP10.Seasonal Forests - OCR 23.976 fps runtime 00:51:12

ต้นไม้ หนึ่งในสิ่งมีชีวิต ที่สุดแสนมหัศจรรย์

บางชนิดจัดเป็นสิ่งมีชีวิต ขนาดใหญ่ที่สุดในโลก

ที่ข่มทุกสิ่งทุกอย่าง ให้เล็กกระจ้อยร่อย

และนี่คือต้นไม้ที่สูงที่สุด

ป่าไม้ผลัดใบและป่าสน

ที่เติบโตในเขตอบอุ่น ของโลกนั้น

เป็นป่าซึ่งครอบคลุม พื้นที่มากที่สุด

ป่าประเภทนี้กว้างใหญ่ เกินกว่าที่ใครจะคาดคิด

ท้องทุ่งหิมะ ของทวีปอาร์คติก

แผ่กว้างจากขั้วโลกเหนือ ลงมาหลายพันไมล์

นี่คือพื้นที่แรกสุด ที่ต้นไม้สามารถเติบโต

เริ่มจากต้นสนที่ขึ้นอยู่บางตา

แต่ไม่ช้าก็กลายเป็นป่าสน หนาแน่นแผ่เต็มพื้นที่

นี่คือป่าสนไทก้า

ที่นี่มีต้นสนจำนวนมาก

พอๆ กับต้นไม้ ในป่าฝนทั่วโลกรวมกัน

ป่าสนไทก้า แผ่เป็นแนวยาวรอบโลก

และมีต้นไม้มากถึง 1 ใน 3 ของต้นไม้ทั่วโลก

ป่าสนไทก้า ยังผลิตออกซิเจนมหาศาล

ขึ้นสู่ชั้นบรรยากาศ ของโลกด้วย

พื้นที่ในตอนเหนือ ของป่าสนไทก้า

ฤดูเติบโตของต้นไม้ อาจยาวนานแค่ปีละ 1 เดือน

อาจต้องใช้เวลาถึง 50 ปี จากระยะต้นอ่อน

กว่าที่ต้นสนจะเติบโตขึ้นมา

นี่คือโลกที่เงียบงัน ไร้สรรพเสียง

แต่ก็มีสัญญาณแห่งชีวิต ที่เกิดขึ้นเป็นครั้งคราว

เรื่องราวที่จารึก ร่องรอยบนหิมะ

รอยเท้าของจิ้งจอกขั้วโลก

และกระต่าย ซึ่งจิ้งจอกกำลังย่องตาม

แม่หมีขั้วโลก กับลูกน้อย 2 ตัว

สัตว์บางชนิด มองหาตัวได้ยากมาก

ราวกับพวกมันเป็นวิญญาณ

เราอาจจะอยู่ในป่านี้ ได้ชั่วชีวิต

โดยที่ไม่มีวัน ได้เห็นแมวป่าลิ้งซ์

แมวลิ้งซ์ต้องตระเวนไกล หลายร้อยไมล์เพื่อค้นหาเหยื่อ

และอาจไม่หวนกลับมาเยือน พื้นที่เดิมในป่าเป็นซ้ำสอง

มันคือจิตวิญญาณ แห่งพงไพรอย่างแท้จริง

ที่นี่มีเหยื่อให้ล่าน้อยมาก ชีวิตสัตว์นักล่าจึงยากลำบาก

สัตว์ต่างๆ หายากมาก

เพราะสัตว์น้อยชนิดนัก ที่จะสามารถกินใบสน

หนึ่งในนั้นคือกวางมูส

ต้นไม้เติบโตยากเสียจน ต้นสนต้องปกป้องใบอันมีค่า

ด้วยการมียางสนเคลือบใบ เพื่อช่วยลดการสูญเสียน้ำ

แต่นั่นก็ทำให้ใบสน มีรสชาติที่ไม่น่ากินเลย

อย่างน้อยเมล็ดสน ก็ใช้กินเป็นอาหารได้

แต่ลูกสนก็มีเปลือก เป็นเกล็ดแข็ง

คอยปกป้องเมล็ดข้างใน

มีแต่นกที่มีจะงอยปากแหลม ที่สามารถจิกกินได้

จะงอยปากที่แปลกพิเศษ ของนกครอสบิล

สามารถง้างเกล็ดลูกสน เพื่อใช้ลิ้นตวัดกินเมล็ดภายใน

พวกนกโชคดี

เพราะเมื่อถึง ฤดูเก็บเกี่ยวพืชผล

พวกมันก็สามารถบินลงใต้

แต่มีสัตว์ชนิดหนึ่งที่ชำนาญ การใช้ชีวิตในป่าน้ำแข็งนี้

จนสามารถใช้ชีวิตอยู่ที่นี่ ตลอดปีโดยไม่ต้องจำศีล

ตัววูล์ฟเวอรีน ในตำนานพื้นบ้าน

เป็นสัตว์ที่เชื่อมโยง กับโลกวิญญาณ

และยังเป็นลูกผสม กึ่งหมีกึ่งหมาป่า

แต่ความเป็นจริง มันคือวีเซิ่ลตัวโต

ร่างกายที่ใหญ่โต ช่วยในการเก็บกักอุณหภูมิ

และทำให้มันกินอาหาร ได้หลากหลาย

มันตัวโตและมีเรี่ยวแรงมาก

เสียจนสามารถล้ม กวางคาริบูตัวใหญ่ๆ ได้

ความที่มันตัวใหญ่ จึงว่ากันว่า

ตัววูล์ฟเวอรีน สามารถกินอาหาร

ในคราวเดียว ได้มากกว่าสัตว์ชนิดใด

บางคนก็เรียกมันว่า จอมตะกละ

การเป็นนักกินจอมตะกละ ในที่แห่งนี้

เป็นสิ่งที่มีประโยชน์มาก

ทุกตัวควรจะกินให้มากที่สุด เมื่อมีโอกาส

และเมื่อมันกินเข้าไป จนเต็มล้นกระเพาะ

ก็เท่ากับ เป็นการกักตุนอาหาร

เพื่อเตรียมรับฤดูหนาว ที่จะมาถึง

ฤดูใบไม้ผลิมาถึงป่าน้ำแข็ง

นกเคเปอร์เคล สามารถย่อยใบสนได้เช่นกัน

แต่เรื่องกิน ไม่ใช่เป้าหมายหลักในตอนนี้

พวกนกตัวผู้ตรงเข้า ประจันหน้าเตรียมต่อสู้กัน

พวกมันอาจมี เพียงโอกาสเดียว

ที่จะทำให้ตัวเมียประทับใจ

ต่างฝ่ายตั้งสมาธิแน่วแน่ ไม่ยอมละสายตาจากกัน

ผู้แพ้ที่บาดเจ็บ อาจจะเอาชีวิตไม่รอด

สัตว์ป่าในพงไพรใหญ่กว้างนี้

อาจเกิดมาและตายไป

โดยที่ไม่เคย พบเห็นมนุษย์เลย

และคงเป็นเช่นนี้ มาเนิ่นนาน

ป่าในซีกโลกเหนือ

อาจเป็นป่าขนาดใหญ่ ที่สุดในโลก

แต่ถ้าอยากจะเห็นต้นสน

ที่เติบโตสูงใหญ่ ได้เต็มศักยภาพ

เราต้องเดินทางลงใต้ไป อีกหลายพันไมล์

ชายฝั่งแปซิฟิก ของทวีปอเมริกาเหนือ

ดินแดนแห่งต้นเฮมล็อก สนดักลาสและต้นเรดวู้ดยักษ์

ที่นี่น้ำจะอยู่ในสภาพ เป็นน้ำแข็ง

และต่อให้ไม่มีฝนตก

ใบสนซึ่งแหลมเหมือนเข็ม ก็สามารถดูดซึมความชื้น

จากสายหมอก ที่ลอยมาจากทะเล

ดวงอาทิตย์ให้พลังงาน แก่ผืนป่านี้

ไม่ใช่แค่เดือนเดียว อย่างของป่าสนไทก้า

แต่นานถึงครึ่งปี

ต้นสนเหล่านี้เติบโตเร็ว

กว่าต้นสนที่อยู่ใกล้ ทวีปอาร์คติกถึง 10 เท่า

และมีอายุยืนหลายพันปี

ป่าต้นเร้ดวู้ดแห่งหนึ่ง ของแคลิฟอร์เนีย

มีต้นไม้ที่สูงที่สุดในโลก อยู่ด้วยกันถึง 3 ต้น

ต้นนี้มีความสูง มากกว่า 100 เมตร

ซึ่งสูงพอๆ กับตึก 30 ชั้น

ผืนป่าเหล่านี้ อยู่ที่นี่มาเนิ่นนาน

ก่อนมนุษย์ จะถือกำเนิดขึ้นในโลก

เป็นผืนป่าที่งอกงามสมบูรณ์ ตั้งแต่ 20 ล้านปีก่อน

และมีมาก่อน ที่เทือกเขาแอลป์ส์

หรือเทือกเขาร็อคกี้ จะเกิดขึ้นด้วยซ้ำ

มีสิ่งมีชีวิตแพร่พันธุ์ ในป่ายักษ์ใหญ่แห่งนี้

มากกว่าในป่าฝนเขตร้อน

รวมถึงที่เติบโต ภายในต้นไม้ด้วย

ต้นไม้พวกนี้เหมือนสนไทก้า คือกินไม่ได้

สัตว์นานาชนิดจึงยังคงหายาก แม้แต่ในตอนนี้

ตัวมาเท็นป่าสน

ฤดูใบไม้ผลิ เป็นช่วงที่เหมาะที่สุด

ที่ตัวมาเท็น จะออกหาอาหาร

ไข่นกเป็นของว่าง ตามฤดูกาล

ซึ่งจะมีให้กินมากมาย แค่ในช่วงสั้นๆ

บางทีก็มากมายจนเกินอิ่ม

แต่ถ้าจะอยู่ที่นี่ตลอดไป

มาเท็นต้องรู้จักหา แหล่งอาหารประจำ

กระรอกเป็นสัตว์รู้ฉลาด

พวกมันกินลูกสน เป็นอาหาร

และถึงแม้จะมีให้กิน เฉพาะฤดูกาล

มันก็รู้จักเก็บตุนเอาไว้กิน ตลอดทั้งปี

กระรอกกำลังยุ่งกับการจับคู่

ข่าวดีสำหรับนักล่าคือ

กระรอกที่กำลังสนใจอย่างอื่น จะเป็นเป้าที่ล่าได้ง่าย

แต่ครั้งนี้คู่กระรอก หนุ่มสาวปลอดภัย

เพราะกระรอกตัวหนึ่ง ที่กำลังเก็บตุนเสบียง

น่าจะเป็นเป้าที่ล่าง่ายกว่า

ช่วงต้นฤดูร้อน ลูกนกฮูกเทาใหญ่

เริ่มจะผลัดขน

พ่อแม่นกฮูก จะเลี้ยงลูกนกที่นี่ได้

เฉพาะในปีที่มีหนูนามากพอ ที่จะกินไปได้ตลอดฤดู

และแล้วก็ถึงเวลา หัดบินของลูกนก

การกระโดดลงจากต้นไม้ ที่สูงที่สุดในโลก

ต้องใช้ความกล้าอย่างมาก

ไหนๆ จะต้องตกลงไปแล้ว

ตกแบบทีละขั้นทีละตอน น่าจะดีกว่า

พื้นดินไม่ใช่ที่สำหรับนกฮูก

ถ้ามันอยากจะไต่กลับ ขึ้นไปบนชั้นเรียน

ก็ต้องพยายามหนักหน่อย

ในที่สุด มันก็ทดลองบินอีกครั้ง

ป่าสนในอเมริกาอาจจะ ไม่ได้มีสัตว์ป่ามากมายที่สุด

แต่ต้นไม้ที่นี่ มีความพิเศษมาก

ต้นไจแอ้นท์ เซควาย่าต้นนี้ ซึ่งเป็นญาติกับต้นเร้ดวู้ด

คือสิ่งมีชีวิตขนาดใหญ่ ที่สุดในโลก

คนเรียกมันว่า "นายพลเชอร์แมน"

มันหนักเท่าวาฬสีน้ำเงิน ถึง 10 ตัว

สูงขึ้นไปในเทือกเขา ใกล้ๆ กันนี้

ต้นสนบริสเซิ่ลโคน

คือสิ่งมีชีวิต ที่อายุมากที่สุดในโลก

บางต้นอยู่ที่นี่ มานาน 5,000 ปีแล้ว

โดยเติบโตขึ้นมาก่อนจะมี การสร้างพีระมิดโบราณ

และมีอายุถึง 3,000 ปีแล้ว

ในช่วงเวลา ที่พระคริสต์ประสูติ

ข้ามเส้นศูนย์สูตร ไปยังซีกโลกใต้

ก็มีป่าซึ่งเหมือนกันกับ ป่าในเขตอบอุ่นซีกโลกเหนือ

ในทวีปอเมริกาใต้นี้

ต้นสนชิลีซึ่งเรียกกันว่า มังกี้ พัสเซิ่ล

ก็เหมือนกับต้นสน ในป่าไทก้า

สนเหล่านี้มีเกล็ดซึ่งกันน้ำได้ แทนใบแหลมเหมือนเข็ม

และลูกสนก็ดูแตกต่าง ออกไปเล็กน้อย

แต่หลักการนั้น ยังคงเหมือนกัน

มีนกแก้วปากเรียว จิกเมล็ดสนกิน

แทนที่นกครอสบิล

ในพื้นที่ซึ่งฤดูเติบโต ยาวนานขึ้น

ก็มีต้นอเลอร์เซ่

ซึ่งเปรียบเหมือนสนเร้ดวู้ด แห่งซีกโลกใต้

เช่นเดียวกับ ป่าน้ำแข็งทางเหนือ

ป่าวัลดิเวียนแห่งชิลี ก็มีสัตว์ป่าน้อยชนิด

แต่นอกจากนี้ ก็ไม่มีอะไรที่เหมือนกันอีก

นี่คือโลกพิสดาร ของสัตว์โลกตัวเล็กจ้อย

กวางพูดูคือกวางขนาดเล็ก ที่สุดในโลก

มันกินใบขนาดยักษ์ ของต้นกันเนอร่า

กวางตัวเมียนี้ สูงเพียงแค่ 30 เซนติเมตร

และลูกอ่อนของมัน ก็ตัวแทบไม่โตไปกว่าลูกแมว

กวางตัวผู้ ต้องคอยระวังระไว

เพราะที่นี่มีนักล่า ที่จ้องจะโฉบลูกมันไป

สัตว์ตัวจ้อยอีกชนิด คือแมวค็อดค็อด

นี่คือแมวขนาดเล็กที่สุด ในทวีปอเมริกา

ลูกกวางพูดู คืออาหารอันโอชะของมัน

แต่เมื่อพ่อกวางคอยระวังอยู่

แมวค็อดค็อด จึงต้องมองหาอาหารอื่นแทน

ผีเสื้อกลางคืน กำลังฟักเป็นตัว

นี่เป็นกลุ่มสุดท้าย ของฤดูร้อนนี้แล้ว

เจ้าแมวตัวจ้อย น่าจะจับพวกมันกินได้

ไม่มีใครรู้ว่าทำไมสัตว์ ในแถบนี้จึงตัวเล็กมาก

แต่อย่างน้อยพวกมัน ก็สามารถอยู่รอด

ด้วยอาหารที่มีน้อยนิด

และนี่ก็กลายเป็น เกมแมวจับผีเสื้อ

เมื่อชิลีย่างเข้าสู่ฤดูหนาว

ฤดูใบไม้ผลิ ก็มาถึงซีกโลกเหนือ

ป่าไม้ผลัดใบนี้ มีสัตว์ป่ามากมาย

หลังจากที่ทั้งป่าหลับใหล มาตลอดฤดูหนาว