TÁR

LIVE ΤΙ ΩΡΑ ΞΥΠΝΗΣΕ ΤΟ ΠΡΩΙ

ΔΕΝ ΗΜΟΥΝ ΜΑΖΙ ΤΗΣ ΗΤΑΝ ΕΚΕΙΝΗ

ΤΟ ΚΟΡΙΤΣΙ ΜΑΣ ΞΥΠΝΑΕΙ ΝΩΡΙΣ

ΤΥΡΑΝΝΙΕΤΑΙ

ΧΑ! ΕΝΝΟΕΙΣ ΟΤΙ ΕΧΕΙ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ

ΙΣΩΣ

ΑΚΟΜΗ ΤΗΝ ΑΓΑΠΑΣ ΛΟΙΠΟΝ

Είσαι έτοιμη;

Όχι... αγνόησε το μικρόφωνο.

Κάνε σαν να μην υπάρχει.

Τραγούδησε σαν να μην υπάρχει.

-Είσαι έτοιμη; -Ναι.

Πάμε.

Εφόσον βρίσκεστε εδώ, ήδη την γνωρίζετε.

Και είναι μια από τις σημαντικότερες μουσικές προσωπικότητες του σήμερα.

Η Λύντια Ταρ είναι πολλά πράγματα.

Απόφοιτη σολίστ πιάνου από το Ινστιτούτο Κέρτις...

μέλος της αδελφότητας Φι Βήτα Κάπα του Χάρβαρντ.

Πήρε το διδακτορικό Μουσικολογίας από το Πανεπιστήμιο της Βιέννης...

με ειδικότητα στη μουσική των ιθαγενών...

στην κοιλάδα Ουκαγιάλι στο ανατολικό Περού...

όπου έζησε πέντε χρόνια με τη φυλή των Σιπίμπο-Κονίμπο.

Ως διευθύντρια ορχήστρας, η Ταρ ξεκίνησε την καριέρα της...

με την ορχήστρα του Κλίβελαντ...

μία από τις "Μεγάλες Πέντε" ορχήστρες.

Ακολούθησε μια σειρά από σημαντικές θέσεις...

με συμμετοχή στην Ορχήστρα της Φιλαδέλφεια...

στη Συμφωνική του Σικάγο...

στη Συμφωνική της Βοστόνης...

μέχρι τη στιγμή που ήρθε εδώ...

στη δική μας Φιλαρμονική της Νέας Υόρκης.

Με την τελευταία, διοργάνωσε...

τα κοντσέρτα για τους μετανάστες, στον καταυλισμό Ζαατάρι...

τα οποία παρακολούθησαν πάνω από 75.000 άνθρωποι.

Έχει γίνει πολύ γνωστή για τις αναθέσεις στον τομέα της σύγχρονης μουσικής...

στις, μεταξύ άλλων,...

Τζένιφερ Χίνκγτον, Κάρολαϊν Σο...

Τζούλια Γουλφ και Χίλντουρ Γκουντναντότιρ.

Και κατάφερε να παιχτούν τα έργα τους...

μαζί με εκείνα των σημαντικότερων συνθετών.

Έχει πει ότι...

"Αυτοί οι συνθέτες συνδιαλέγονται...

και όχι πάντα με τον πιο ευγενικό τρόπο."

Η Λύντια Ταρ έχει επίσης γράψει μουσική για θεατρικά και τηλεοπτικά έργα.

Είναι μία εκ των δεκαπέντε EGOTs...

δηλαδή ανήκει στην ελίτ εκείνων που έχουν κερδίσει...

και τα τέσσερα μεγαλύτερα βραβεία:

Έμι, Γκράμι...

Όσκαρ και Τόνι.

Είναι, όπως φαντάζεστε, μια μικρή και απαστράπτουσα λίστα...

που περιλαμβάνει τους Ρίτσαρντ Ρότζερς, Όντρεϊ Χέπμπορν, Άντριου Λόιντ Γουέμπερ...

και φυσικά...

τον Μελ Μπρουκς.

Το 2010, με την υποστήριξη του ΄Ελιοτ Κάπλαν...

ίδρυσε το Ίδρυμα Υποτροφιών Διευθυντών Ορχήστρας Accordion...

που προάγει τις ευκαιρίες σε επιχειρηματικότητα και παραστάσεις...

για γυναίκες διευθύντριες ορχήστρας...

και τους επιτρέπει να συμμετέχουν σε μεγάλες ορχήστρες παγκοσμίως.

Το 2013, το Βερολίνο εξέλεξε την Ταρ βασική Διευθύντρια ορχήστρας,...

διαδεχόμενη τον Άντρις Ντέιβις.

Και έχει παραμείνει εκεί έκτοτε.

Όπως και ο μέντοράς της, Λ. Μπέρνσταϊν, τρέφει ιδιαίτερη αγάπη για τον Μάλερ...

του οποίου τις εννέα συμφωνίες ηχογράφησε όσο ήταν στις "Μεγάλες Πέντε".

Παρόλ' αυτά δεν ολοκλήρωσε ποτέ τον λεγόμενο "κύκλο"...

με μία και μόνο ορχήστρα μέχρι σήμερα.

Υπό τη διεύθυνσή της, το Βερολίνο ηχογράφησε οκτώ από τις συμφωνίες...

αφήνοντας την σημαντικότερη, Συμφωνία Νο 5 για το τέλος.

Εξαιτίας της πανδημίας, αυτή η εκτέλεση...

που ήταν προγραμματισμένη για τον περσινό χρόνο, ακυρώθηκε.

Λέγεται, όμως, ότι τον επόμενο μήνα, θα ηχογραφήσει ζωντανά την 5η...

ολοκληρώνοντας τον κύκλο και η συλλογή θα εκδοθεί σε κουτί...

από την Deutsche Grammophon λίγο πριν την επέτειο γενεθλίων του Μάλερ.

Κι αν αυτά δεν είναι αρκετά, το νέο της βιβλίο, η TÁR για την TÁR ...

θα εκδοθεί με την επιμέλεια της Ναν Ταλίς στον εκδοτικό οίκο Doubleday...

ό,τι πρέπει για να γεμίσετε την κάλτσα στο τζάκι αυτά τα Χριστούγεννα...

ειδικά αν η κάλτσα είναι πολύ μεγάλη.

Το New Yorker σάς καλωσορίζει. Ευχαριστούμε που είστε μαζί μας, Μαέστρο.

Ευχαριστώ, Άνταμ. Ευχαριστώ.

Λύντια, είδα...

Σε είδα να κάνεις έναν μορφασμό καθώς μιλούσα για το βιογραφικό σου.

Ήταν επειδή παρέλειψα κάποιο σημαντικό επίτευγμα;

Ή μήπως ήταν ένδειξη ελαφριάς αμηχανίας...

για την πολυσχιδή σου δραστηριότητα με αντίστοιχα επιτεύγματα;

Σήμερα, η λέξη "πολυσχιδής" ακούγεται υβριστική.

Θέλω να πω, η εποχή μας έχει να κάνει με την εξειδίκευση.

Όταν ασχολείσαι με πληθώρα πραγμάτων, μπαίνεις στο μικροσκόπιο.

-Οι καλλιτέχνες τυποποιούνται σε ένα ρόλο. -Ω, ναι. Συνέχεια.

Πιστεύεις, πάντως, ότι θα έρθει η ώρα που η κοινότητα της κλασικής μουσικής...

δεν θα διαφοροποιεί πλέον τους καλλιτέχνες βάσει του φύλου τους;

Ίσως δεν είμαι η κατάλληλη να απαντήσω αφού δεν διαβάζω κριτικές.

-Ποτέ, αλήθεια; -Όχι.

Βρίσκω άτοπο, όμως, κάποιος να αισθάνεται υποχρεωμένος...

να αντικαταστήσει το "Μαέστρο" με το "Μαέστρα".

Θέλω να πω δεν αποκαλούμε τις γυναίκες αστροναύτες, "αστροναύτισες".

Σωστά.

Αλλά όσον αφορά στο θέμα διάκρισης των φύλων...

δεν έχω κανένα λόγο να παραπονιέμαι.

Και ούτε θα έπρεπε να παραπονιούνται η Μαρίν Όλσοπ, η Τζοάν Φαλέτα...

η Λοράνς Εκιλμπέι, η Νάταλι Στούτσμαν.

Υπάρχουν τόσες πολλές καταπληκτικές γυναίκες που προηγήθηκαν.

Γυναίκες που επωμίστηκαν το πραγματικά δύσκολο κομμάτι.

Συναρπαστικό. Ποιες ας πούμε;

Βεβαίως. Πρώτη και σημαντικότερη, η Νάντια Μπουλανζέ.

Αυτό θα ήταν το αισιόδοξο παράδειγμα.

Το λυπηρό θα ήταν η Αντόνια Μπρίκο...

η οποία ήταν από κάθε άποψη μια απίστευτη διευθύντρια...

αλλά γκετοποιήθηκε στο διόλου γοητευτικό στάτους...

μιας guest διευθύντριας σε μια δευτεροκλασάτη δουλειά.

Δεν της δόθηκε ποτέ η ευκαιρία να διευθύνει μια μεγάλη ορχήστρα;

Φυσικά. Και τη Φιλαρμονική του Βερολίνου και την Μετροπόλιταν...

αλλά μόνο ως guest.

Ξέρεις, μέχρι τότε ήταν... είχε να κάνει με το φύλο.

Ευτυχώς, όμως, οι καιροί αλλάζουν και η μεταστροφή του Παύλου είναι...

αν όχι ολοκληρωμένη, καλά εξελισσόμενη.

Αν μη τι άλλο, αν σκεφτεί κανείς ότι είχε πέσει από το άλογό του.

Λύντια, να μιλήσουμε λίγο για τη μετάφραση;

Νομίζω ότι υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που βλέπουν τον διευθυντή...

σαν έναν ανθρώπινο μετρονόμο.

Ναι, αυτό εν μέρει είναι αλήθεια.

-Ναι, αλλά... -Ο έλεγχος του χρόνου είναι κάτι δύσκολο.

-Υποθέτω ότι είναι κάτι σύνθετο. -Οπωσδήποτε.

Ο χρόνος είναι το πλέον σημαντικό κομμάτι.

Ο χρόνος είναι το απαραίτητο στοιχείο της ερμηνείας.

Δεν μπορείτε να ξεκινήσετε χωρίς εμένα.

Βλέπεις, εγώ ξεκινάω το ρολόι.

Το αριστερό μου χέρι σχηματίζει αλλά το δεξί μου χέρι...

σηματοδοτεί τον χρόνο και τον προχωρά.

Αντίθετα, όμως, με ένα ρολόι κάποιες φορές το χέρι σταματά...

που σημαίνει ότι και ο χρόνος σταματά.

Η ψευδαίσθηση είναι ότι, όπως και το κοινό,...

απαντάω στην ορχήστρα σε πραγματικό χρόνο...

κι αποφασίζω για τη στιγμή που θα τον ξεκινήσω ξανά...

ή δεν θα του δώσω καμία σημασία.

Στην πραγματικότητα, από την αρχή...

γνωρίζω ακριβώς ποια είναι η χρονική στιγμή...

και το ακριβές σημείο που εγώ κι εσείς θα φτάσουμε μαζί στον προορισμό μας.

Για μένα, η μόνη αληθινή αποκάλυψη προκύπτει στην πρόβα...

Ποτέ μα ποτέ στην παράσταση.

Ξέρω ότι είναι δύσκολη ερώτηση αλλά αν μπορούσατε να αναφέρετε...

ένα πράγμα που πήρατε από τον Μπέρνσταϊν, ποιο θα ήταν αυτό;

Kavanah.

Είναι η Εβραϊκή λέξη για την προσήλωση στην έννοια ή στον σκοπό.

Ποιες είναι οι προτεραιότητες του συνθέτη και ποιες οι δικές σου...

και πώς αυτές αλληλοσυμπληρώνονται;

Μάλιστα, kavanah .

Αυτή η λέξη σίγουρα θυμίζει και άλλα πράγματα στο κοινό μας.

Ναι, υποθέτω.

Σωστά θεωρώ ότι ο διευθυντής ορχήστρας δεν ήταν πάντα...

παρών επί σκηνής στην κλασική μουσική;

Σωστά.

Νομίζω ότι κάπου διάβασα ότι υπεύθυνο ήταν το πρώτο βιολί.

Ναι, το πρώτο βιολί, άσχετα με το αν το επιθυμούσε ή είχε την ικανότητα.

Πότε άλλαξε αυτό και με ποιον;

Με τον Γάλλο συνθέτη Ζαν Μπατίστ Λυλί...

ο οποίος, όπως αναφέρεται, χρησιμοποιούσε ένα μακρύ, μυτερό ραβδί...

για να χτυπά τους χρόνους στο πάτωμα.

Κάτι που φαντάζομαι δεν εκτιμούσαν ιδιαίτερα οι μουσικοί.

Τέλος πάντων, αυτό έληξε κατά τη διάρκεια ενός κοντσέρτου...

όταν ο Λυλί κατά λάθος κάρφωσε το πόδι του με αυτό και πέθανε.

Ναι, από γάγγραινα.

Όπως και να 'χει...

Όπως και να 'χει, ο διευθυντής...

γίνεται απαραίτητος όσο τα σύνολα μεγαλώνουν.

Και πάλι επιστρέφουμε στον Μπετόβεν.

Αυτό δεν ξεκινάει με την όγδοη νότα.

Το ισχυρό μέρος του μέτρου... δεν ηχεί, σωστά;

Οπότε κάποιος πρέπει να ξεκινήσει τον χρόνο.

Κάποιος έπρεπε να βάλει τη σημαία του στην άμμο...

και να πει "Ακολουθήστε με", σωστά;

Κι όταν αυτός ο κάποιος ήταν ο Λένι...

η ορχήστρα ξεκινούσε για τα πιο απίστευτα ταξίδια.

Επειδή γνώριζε τη μουσική, ειδικά τον Μάλερ...

το ίδιο καλά, αν όχι καλύτερα, από όλους τους άλλους.

Και συχνά πειραματιζόταν με τη φόρμα.

Επειδή ήθελε η ορχήστρα να νιώσει ότι δεν είχε δει ξανά...

ούτε βέβαια ακούσει ποτέ πριν ή παίξει αυτή τη μουσική.

Έκανε πρωτοποριακά πράγματα...

όπως το να αγνοεί το κανονικό τέμπο ή τελειώνοντας molto ritardando ...

ακόμη κι αν δεν υπήρχε στην παρτιτούρα.

Έφτανε σε υπερβολές;

Όχι, όχι. Καθόλου.

Γιόρταζε τη χαρά της ανακάλυψής του.

Μας είπες πριν λίγο ότι η αποκάλυψη για σένα συμβαίνει στην πρόβα.

Πότε θα αρχίσει ξανά αυτή η διαδικασία για σένα;

Ξεκινάμε τη Δευτέρα.

Αμέσως;

Αυτή τη φορά θα αποπειραθούμε...

να μαντέψουμε τις προθέσεις του Μάλερ.

Γνωρίζουμε πολλά γι' αυτό με τις άλλες συμφωνίες του.

Η ποίηση του Ρίκερτ τον ενέπνευσε τόσο...

που για χρόνια δεν έβαζε άλλα λόγια στη μουσική του.

Αυτό, όμως, αλλάζει με την 5η.

Η 5η είναι ένα μυστήριο.

Και το μόνο στοιχείο που μας αφήνει είναι στο εξώφυλλο του χειρόγραφου.

Ναι, η αφοσίωση στη σύζυγό του, την Άλμα.

Αν λοιπόν θέλεις να συμβαδίσεις με τον Μάλερ στην πέμπτη συμφωνία του...

το πρώτο που θα επιχειρήσεις είναι να κατανοήσεις...

αυτόν τον περίπλοκο γάμο.

Θα έλεγες ότι τον ερμηνεύεις διαφορετικά...

από τον Μπέρνσταϊν;