A Perfect Planet - First Season

HÀNH TINH HOÀN HẢO

Sự sống nảy nở trên hành tinh trái đất... Life flourishes on planet Earth...

...nhờ các lực tự nhiên mạnh mẽ. ...thanks to powerful natural forces.

Thời tiết cho chúng ta những kiểu mưa có thể dự đoán được. The weather gives us predictable patterns of rainfall.

Ánh sáng mặt trời cung cấp năng lượng cho tất cả các phần trên bề mặt hành tinh trái đất. Sunlight delivers energy to all parts of planet Earth's surface.

Các dòng hải lưu mang chất dinh dưỡng đi khắp địa cầu. Ocean currents carry nutrients around the globe.

Núi lửa tạo ra đất và làm màu mỡ nó. Volcanoes create and fertilise the land.

Cùng nhau, những lực lượng này đã giúp định hình hành tinh sống của chúng ta. Together, these forces have helped shape our living planet.

Nhưng đó là một hệ thống mong manh. But it's a fragile system.

Nào, đưa nó lên. All right, come on, let's get him in.

Chú voi con này đang chết khát. This baby elephant is dying of thirst.

Nó uống được nhiều rồi. Big swallow.

Tổn thương mới nhất trong thế giới đang thay đổi của chúng ta. The latest casualty of our changing world.

May mắn thay, lực lượng cứu hộ đã tìm thấy nên nó còn cơ hội. Luckily, rescuers have found him, so he has a chance.

Con vật non nớt này rất có thể là nạn nhân của một sức mạnh mới... This young animal is likely a victim of a new force...

...một thứ rất mạnh đến nỗi có thể đe dọa tương lai của sự sống trên Trái đất. ...one so powerful it threatens the future of life on Earth.

CON NGƯỜI

Trong hơn 60 năm, tôi đã được đặc ân For over 60 years, I've been privileged

để chứng kiến ​​thế giới tự nhiên trong tất cả các kỳ quan của nó. to witness the natural world in all its wonder.

Nhưng hành tinh mà tôi nhìn thấy khi còn trẻ đã thay đổi không thể nhận ra. But the planet I saw as a young man has changed beyond recognition.

Hoạt động của con người hiện đang chiếm ưu thế, nó phá vỡ các lực lượng tự nhiên Human activity is now so dominant it's disrupting the forces of nature

và các môi trường sống quan trọng mà sự sống cần để tồn tại trên trái đất. and the vital habitats that life needs to survive on Earth.

Đây là câu chuyện quan trọng nhất của thời đại chúng ta. This is the most important story of our time.

Vì vậy tôi đã yêu cầu ba nhà khoa học ở tuyến đầu So I've asked three world authorities from the front line

cùng tôi bàn luận về vấn đề này. to join me in telling it.

Con người từng là một loài giống như bất kỳ loài nào khác trên trái đất. Humans used to be a species just like any other on Earth.

Nhưng bây giờ chúng ta đã trở nên quá đông But we've now become so populous

và có tính phá hủy cao and so destructive

vì chúng ta là sinh vật có ảnh hưởng nhất trên trái đất. that we are the single most influential creature on Earth.

Mọi thứ xung quanh chúng có chiều hướng đi xuống. Everything around us is collapsing.

Đây là hành tinh mà chúng ta đang chuyển giao cho các thế hệ tương lai, This is the planet that we are handing over to future generations,

và có điều tồi tệ đang xảy ra, phải nói là vậy and the worst part, I'll tell you the worst part, to me,

điều đó xảy ra quanh đây, is that they're going to turn around and be like,

Vậy "Tại sao chúng ta không làm điều gì đi khi có cơ hội?" "Why did you not do something when you had the chance?"

Chúng ta có thể mất hơn một nửa số loài sống trên trái đất We are likely to lose over half the species of life on Earth

trên 8 thập niên qua. over the next eight decades.

Lần cuối cùng chúng ta có một sự kiện tuyệt chủng tầm cỡ như thế này The last time we had an extinction event of this magnitude

là 65 triệu năm trước. was 65 million years ago.

Chúng ta đang ngủ. We are asleep.

Chúng ta không xem xét mức độ lớn của sự kiện này. We are not taking a look at the enormity of this event.

Nếu bạn muốn có bằng chứng về cuộc sống đang gặp khó khăn như thế nào If you want evidence of how life is struggling to cope

trong thế giới đang thay đổi nhanh chóng của chúng ta... in our rapidly changing world...

...bạn không cần phải nhìn đâu xa hơn là Châu Phi. ...you need to look no further than here in Africa.

Khi chúng ta làm trái đất nóng lên, chúng ta đã tạo ra nhiều hạn hán và lũ lụt khắc nghiệt hơn, As we warm the planet, we create more extreme droughts and floods,

khiến nhiều loài động vật ngày càng khó tồn tại. making it increasingly difficult for many animals to survive.

Một trong những sinh vật tuyệt vời nhất hành tinh của chúng ta cũng không ngoại lệ. One of our planet's most magnificent creatures is no exception.

Voi trưởng thành uống khoảng 200 lít nước mỗi ngày. Adult elephants drink around 200 litres of water a day.

Khi mưa ít, như đã xảy ra ở Kenya, When rains fail, as they did recently here in Kenya,

các hố nước nhanh chóng khô cạn... watering holes quickly run dry...

...làm chết hàng trăm con voi. ...killing hundreds of them.

Bạn có thể thấy quy mô của vấn đề... You can see the scale of the problem...

... bởi hàng chục chú voi con mồ côi bị bỏ lại. ...by the dozens of orphaned baby elephants left behind.

Đây là những con may mắn sống sót. These are the lucky survivors.

Chúng chịu ơn Angela Sheldrick cả cuộc đời They owe their lives to Angela Sheldrick

và đội của cô ấy, and her team,

đã cứu sống những con voi con mồ côi. who rescue these young orphans.

Đi nào, đi nào, cậu bé. Come on. Come on, little boy.

Những con voi mồ côi, khi chúng tôi tìm thấy, chúng đang trong tình trạng khá tệ. The orphans, when we find them, tend to be in a pretty sorry state.

Chúng không chỉ bị tổn thương về thể chất mà còn về tâm lý. They are not only physically damaged but psychologically too.

Này. Chào mày. Hey. Hello.

Chúng đã bị mất mát như vậy, mất đi gia đình voi của mình, They have suffered such a loss, losing their elephant family,

mẹ chúng. their mothers.

Nhóm của Angela cố gắng hết sức để xoa dịu nỗi mất mát đó. Angela's team do their best to soothe that loss.

Nào nào. Come on.

Các nhân viên chăm sóc thay thế một gia đình voi đã mất. The keepers replace a lost elephant family.

Họ mang lại sự chăm sóc yêu thương dịu dàng và sự nuôi dưỡng They provide the tender loving care and the nurturing

rất quan trọng để chữa lành. that is so important for them to heal.

Các nhân viên có mặt suốt 24 giờ của cả tuần. The keepers are there 24/7.

Đó là một mối quan hệ rất, rất đặc biệt thực sự tồn tại suốt đời. It is a very, very special relationship that actually does last a lifetime.

Dù loài voi bản tính hoang dã, Despite the elephants becoming wild,

Chúng không bao giờ quên tình yêu và lòng tốt đó. they do never forget that love and kindness.

Những con voi mồ côi phải bú bình tám lần một ngày. The orphans have to be bottle-fed eight times a day.

Chúng tôi nuôi những con voi mồ côi này để cuối cùng We raise these orphaned elephants to ultimately

trả lại chúng quyền cơ bản... go back to their birthright...

...được sống trong hoang dã và hạnh phúc. ...a wild and happy life.

Mày đúng là chú hề! You're such a clown!

Này. Hey.

Lại đây nào. Come with me.

Đi nào. Đi nào. Go on. Go on.

Cho đến giờ, tổ chức của Angela So far, Angela's organisation

đã thả hơn 150 con voi mồ côi has released more than 150 orphaned elephants

trở về hoang dã. back into the wild.

Nhưng để tồn tại, chúng cần phải sống trong các khu bảo tồn được quản lý, But to survive, they now need to live in managed reserves,

nơi mọi người cung cấp nước uống khi hạn hán quay trở lại. where people top up water supplies when droughts return.

Trong những năm qua, chúng tôi đã chứng kiến ​​sự thay đổi to lớn về thời tiết. Over the years, we've seen an enormous change in the weather patterns.

Khó đoán định hơn. Greater unpredictability.

Những mùa khô hanh khô hơn và kéo dài hơn. The drier seasons are drier and longer.

Bây giờ là giờ thứ 11. It is the 11th hour now.

Chúng tôi chỉ còn lại một con, We have just one home,

và chúng ta, với tư cách là loài thống trị, nên chăm sóc nó... and we, as the dominant species, should take care of it...

...phải chăm sóc nó. ...must take care of it.

Đó là trách nhiệm của chúng ta. It is our responsibility.

Điều tôi cần nói với mọi người là, chuyện này sẽ không khá hơn. What I need to say to people is, this is not going to get better.

Chúng ta đang ở trên một đường cong đang di chuyển với một loạt các sự kiện We are on a curve that's moving us with a series of events

đang đưa chúng ta vào một kỷ nguyên địa chất mới trong lịch sử. that's taking us into a new geological era in history.

Để hiểu cách con người đang làm mất ổn định hành tinh hoàn hảo của chúng ta, To understand how humans are destabilising our perfect planet,

chúng ta cần nhìn sâu vào quá khứ. we need to look into the deep past.

Trong lịch sử lâu dài của Trái đất, nó đã trải qua ít nhất năm sự kiện tuyệt chủng hàng loạt. In Earth's long history, it's been through at least five mass extinction events.

Hầu hết được gây ra bởi các vụ phun trào núi lửa đại hồng thủy. Most were caused by cataclysmic volcanic eruptions.

Không phải dung nham hay tro tàn đã xóa sổ sự sống... It's not the lava or ash that wiped out life...

...mà do khí phóng thích từ núi lửa ...but an invisible gas released by volcanoes

gọi là carbon dioxide... called carbon dioxide...

...CO₂. ...CO₂.

Sự kiện tuyệt chủng lớn nhất trên hành tinh cho đến nay là do The single greatest extinction event on the planet so far was caused

bởi sự nóng lên của trái đất. by the superheating of the world.

Hàng loạt hoạt động núi lửa đã bơm một lượng lớn carbon vào khí quyển, Masses of volcanic activity pumped huge amounts of carbon into the atmosphere,

tăng nhiệt độ toàn cầu một cách ồ ạt, massively raised the global temperature,

và chứng kiến ​​sự tàn phá của khoảng 90% sự sống trên trái đất. and saw the destruction of around 90% of all life on Earth.

Nhân loại hiện đang hoạt động như một siêu núi lửa. Humanity is now acting like a super-volcano.

Chúng ta đang giải phóng carbon dioxide với tốc độ thậm chí còn lớn hơn We're releasing carbon dioxide at an even greater rate

so với những vụ phun trào lớn thời tiền sử đã dập tắt sự sống trong quá khứ. than the prehistoric mega-eruptions that extinguished life in the past.

Đây là vấn đề. Here's the problem.

Trong hai thế kỷ qua, Over the last two centuries,

chúng tôi đã đào lên những khu chôn cất của kỷ nguyên địa chất trước đây trong lịch sử... we dug up the burial grounds of our previous geological era in history...

...kỷ Than đá. ...the Carboniferous era.

Và chúng ta lấy những xác vùi lấp đó, dưới dạng dầu, And we took those dead remains, in the form of oil,

khí đốt và than đá, và chúng ta đã tạo ra gas and coal, and we made

toàn bộ nền văn minh công nghiệp dựa trên những nhiên liệu hóa thạch này. the entire industrial civilisation based on these fossil fuels.

Hầu hết mọi thứ của cuộc sống hiện đại đều phụ thuộc vào năng lượng tạo ra Almost every part of modern life depends on energy generated

bằng cách đốt các nhiên liệu hóa thạch này. by burning these fossil fuels.

Và điều đó tạo ra CO₂ với một lượng lớn. And that produces CO₂ in huge amounts.

Trên toàn cầu, hiện nay chúng ta thải lượng carbon dioxide vào khí quyển nhiều gấp 100 lần Globally, we now release 100 times more carbon dioxide into the atmosphere

hơn tất cả các núi lửa trên trái đất cộng lại. than all Earth's volcanoes combined.

Và bằng cách đốt nhiều nhiên liệu hóa thạch hơn, giải phóng nhiều carbon dioxide hơn, And by burning more fossil fuels, releasing more carbon dioxide,

làm nóng thế giới xung quanh chúng ta, heating up the world around us,

chúng ta đã trở thành một trong những lực lượng hủy diệt, mạnh mẽ nhất trên hành tinh. we have become one of the most powerful, destructive forces on the planet.

Carbon dioxide hoạt động như một tấm chăn, Carbon dioxide acts like a blanket,

bắt lấy sức nóng của mặt trời. trapping the sun's heat.

Điều này làm tăng nhiệt độ This raises the temperature

và do đó làm mất ổn định một trong những lực lượng quan trọng nhất trên trái đất - and so destabilises one of the most important forces on Earth -

thời tiết. the weather.