David Attenborough's Conquest of the Skies

Chúng ta, con người, là kẻ đến với bầu trời trễ nhất,

và dù chúng ta có thể nghĩ rằng bây giờ chúng ta đã giỏi về việc này,

thì trong thế giới tự nhiên với sự giúp sức của vài triệu năm tiến hóa,

đã sản sinh ra hằng loạt các "phi hành gia" tài nghệ vượt xa chúng ta.

Câu chuyện các loài động vật đã chiếm lĩnh bầu trời như thế nào thật đáng ngạc nhiên.

Người đầu tiên xâm nhập bầu trời là côn trùng,

khởi thủy chúng có hai đôi cánh

theo đúng trình tự đã thay đổi theo nhiều cách.

Nhưng sau khi đã chinh phục bầu trời khoảng 100 triệu năm,

một nhóm động vật mới lại tiến vào không gian,

động vật có xương sống.

Chúng đối diện với những thử thách khác, vì cơ thể chúng to lớn và khá nặng.

Nhưng cuối cùng chúng cũng tiến hóa theo vài cách để giải quyết vấn đề đó.

Chúng ta sẽ đi khắp địa cầu để đuổi theo dấu vết

về những kỹ năng phi thường của động vật bay có xương sống này.

~ CHINH PHỤC BẦU TRỜI ~

NHỮNG ĐỐI THỦ -

Đây là đảo Borneo.

Và ở đây vẫn còn lại những dấu vết vĩ đại của rừng mưa nguyên thủy.

Khu rừng có rất nhiều động vật với tất cả các loại.

Tôi được kéo bằng tời lên một trong những cây cao nhất ở đây,

để khảo sát các sinh vật có thể cho chúng ta lời gợi ý

động vật có xương sống lần đầu tiên bay lên không trung như thế nào.

Ẩn trong những lá dương xỉ như thế này, cao trên tán rừng,

là một chú ếch nhỏ nổi bật.

Đó là loài Harlequin Tree Frog (loài Ếch cây sặc sở), nó là loài leo trèo rất giỏi.

Nó sống chủ yếu ở đây, tụ tập thành nhóm quanh các nhánh.

Ở đây, nó tránh được nhiều thú ăn thịt,

có thể tấn công nếu nó ở nền rừng.

Nhưng trên thực tế, thú săn mồi có thể lên đến tận đây,

loài rắn chẳng hạn, nhưng Ếch cây đã có bí quyết để chống lại.

Bằng cách lướt đi.

Nó có các màng giữa những ngón chân dài,

để cho mỗi bàn chân trở thành cái dù làm ếch rơi chậm xuống,

nên có khả năng tiếp đất an toàn.

Động vật có xương sống đã tìm cách bay vào không trung khoảng 260 triệu năm qua,

và có khả năng những người đi tiên phong này đã sử dụng những miếng màng da

để kiểm soát tốc độ rơi như con ếch đã làm.

Có thể nói rằng đó không phải là cách kiểm soát tốt,

chỉ là một cú nhảy và hy vọng có kết thúc tốt đẹp nhất.

Nhưng cũng có những động vật ở độ cao này, có thể trượt từ cây sang cây,

là những thợ lái tốt,

rất tốt nữa là đằng khác, chúng có thể di chuyển từ cây này sang cây kia

và suốt cuộc đời nó không bao giờ chạm đến mặt đất.

Một trong số chúng là con thằn lằn nhỏ có tên là Draco.

Mỗi con đực có lãnh thổ riêng trên các nhánh,

nó thu hút con cái và cảnh báo đối thủ bằng một cái yếm lóe sáng.

Nó cũng trải ra một lớp da bên sườn nó,

mà khi mở rộng tối đa thì không thể căng hơn nữa.

Nhưng có thú săn mồi trên các nhánh cây.

Rắn cũng sống ở trên đây, và săn đuổi thằn lằn.

Nhưng tấm màn bên hông Draco dùng cho mục đích khác.

Nó dùng chúng để lướt đi bằng cách kéo dài xương sườn ra và xoay về phía trước.

Và nó rất khéo léo để có thể lái về hướng

thân cây nào mà nó chọn lựa.

Vậy, nếu bạn sống trên các nhánh cây sẽ ít khó nhọc hơn,

thật vậy, an toàn khi bay trong không khí, hơn là đáp xuống mặt đất.

Nhưng nếu bạn muốn là một sinh vật bay thực sự, bạn phải có khả năng bay

chẳng những bay xuống mà còn phải bay lên, phải là sinh vật bay mạnh mẽ.

Đây là một động vật bò sát khác,

và là kẻ có khả năng bay hay hơn cách lướt đi của con thằn lằn.

Thật buồn, ngày nay nó đã tuyệt chủng.

Đây là con Dimorphodon, chúng ta có thể suy diễn từ hóa thạch của nó

là nó có các cơ cần cho việc đập cánh.

Và hình ảnh trên máy tính cho chúng ta thấy nó phải giống như thế này.

Dimorphodon là một trong những động vật lớn đã từng bay vào không trung,

200 triệu năm rồi.

Nó thuộc nhóm Pterosaurs, loại bò sát có cánh.

Nó có lẽ là dân cư của rừng và hậu duệ của nó là những kẻ bay lượn trên cây.

Tổ tiên chúng có thể có đôi cánh giống Draco,

nó là lớp da, trải rộng ra các ngón xuống đến mắc cá chân.

Nhưng Pterosaurs đã tiến hóa theo hướng có đôi cánh rộng bằng cách kéo dài đáng kể ngón chân thứ tư.

Màng cánh được củng cố bằng các que mảnh bên trong và các mô cứng hơn.

Chúng cũng là các sợi cơ, có khả năng làm dịu viền cánh khi bay.

Nhìn cái cánh không phân chia tiết lộ bí mật của tính hiệu nghiệm này.

Chúng tròn ở bờ trước và nhọn ở bờ sau,

một hình dáng giống cánh máy bay.

Nó vận động bằng cách đẩy luồng không khí trên cánh, và tăng tốc.

Luồng khí đi nhanh này có áp suất thấp, và cánh được hút lên trên.

Bề mặt cánh càng lớn, lực nâng càng cao.

Do vậy, chắc chắn Pterosaurs là sinh vật bay thành thạo.

Phán đoán từ răng của chúng, có vẻ như chúng đã ăn nhiều loại côn trùng

đã bay trước mặt chúng trong không khí.

Côn trùng đã có trong bầu trời khoảng 100 triệu năm.

Bây giờ, các sinh vật lớn hơn hiện diện. Loài bò sát.

Pterosaurs tiến hóa để bay chứng minh một thành công to lớn,

mất một thời gian dài chúng phát triển trong rừng

để vào một môi trường mới.

Một số lượng lớn của chúng sống và ăn ở gần nước.

Chúng ta biết điều này vì hóa thạch của nhiều loài

được tìm thấy trong đá đã từng là bùn ở đáy các hồ và vùng biển nông.

Điều này cho thấy bộ xương của các động vật nhỏ đã 150 triệu năm qua

rơi xuống đáy của một đầm phá nông.

Đây là cái đầu, đây là xương sống,

đuôi, hai chân sau,

và chỗ kéo dài của các xương ngón là cánh của chúng.

Hóa thạch này rất đáng chú ý,

vì nó cho thấy dấu vết về các chi tiết đặc biệt của các màng.

Bạn có thể thấy các nếp gấp rất nhỏ ở đây.

Bạn có thể phán đoán các động vật này sống như thế nào dựa vào sọ đầu của nó.

Và con này, có xương hàm dài,

Với các răng nhọn đưa về trước, và chúng tôi nghĩ điều này chỉ ra

nó sống bằng cách lướt qua bề mặt của đầm phá,

và vồ lấy cá bằng cách đâm xuyên bằng các chiếc răng này.

Cái này rất khác biệt, nó là cái đầu.

Bạn có thể thấy nó có đôi hàm rất dài

và ở đầu hàm dưới là một búi các sợi tơ rất mịn.

Chúng ta biết từ các mẫu vật khác những sợi tơ này

là sự căng nguyên thủy toàn bộ chiếc hàm.

Chiếc tua lông này có khả năng làm cho sinh vật lượt thức ăn, ngậm cái mỏ đầy nước,

tống xuất nó qua những sợi lông này với chiếc mỏ nửa khép

rồi nuốt khi những chiếc lông còn giữ lại.

Và đây là xương sọ của một loài lớn hơn ở Brazil.

Nó không có răng, cũng không có lông ở hai hàm.

Nhưng khảo sát vi thể bề mặt của chiếc xương này

cho thấy có nhiều mạch máu nhỏ

gợi ý rằng chiếc hàm này trước đây được bao phủ bởi chiếc mỏ sừng.

Nên có thể động vật này sử dụng chiếc mỏ giống như cái kềm

để gắp cá loài bò sát nhỏ hoặc để bắt chuồn chuồn trong không trung.

Chiếc hàm đặc biệt này tiết lộ một số điều về phong cách sống của mẫu vật.

Vì phía sau mái chèo này có một gờ lớn.

Và khủng long bay (Pterosaur) từ những loài khác

có các mép gờ này nhưng những loài khác không có.

Nên có thể nghĩ rằng đây là sự khác biệt giữa hai giới tính.

Có thể con đực có chiếc gờ lớn này phô bày về phía sau.

Có thể được bao phủ bởi da. Chúng ta chỉ có thể đoán thế.

Nhiều khủng long bay khác nhau tiến hóa có chiếc mào đầu này

và có vẻ chúng có màu.

Một thí dụ đẹp mắt này là loài Tapejara.

Và chúng làm nhà là các hồ trong nội địa.

Nhưng khủng long bay cũng đa dạng hóa. Một số tiến hóa có cơ thể lớn hơn.

Loài này có sải cánh trên 20 feet, hay 7 mét.

Nhưng không phải các khủng long bay đều sống trong rừng hay gần nước.

Một vùng đất khô cằn thế này, cũng có thể là nhà

của một trong những loài phi thường.

Khoảng 70 triệu năm qua khủng long bay xuất hiện

cũng có một tỉ lệ khổng lồ thực sự.

Đó là một trong những sinh vật to lớn nhất đã từng bay,

nó có kích cỡ của một chiếc máy bay nhỏ, và nó có tên gọi Quetzalcoatlus.

Sải cánh to lớn cho phép nó cưỡi lên luồng không khí ấm

bay lên từ mặt đất bị nung nóng bởi tia nắng mặt trời.

Nó có thể trượt đi những khoảng xa, để tìm thức ăn.

Những sinh vật nhỏ như thằn lằn hoặc cơ thể chết lớn hơn, khủng long.

Nhưng khủng long bay, với đôi cánh có da dẻo dai

không phải chỉ là một nhóm bò sát đưa chúng vào trong bầu trời cổ xưa.

Khoảng 150 triệu năm qua, một nhóm bò sát khác xuất hiện

trên hành tinh cũng có thể bay.

Giống như hầu hết các loài bò sát, bao gồm thằn lằn bay,

các sinh vật này bắt đầu cuộc sống của chúng trong trứng.

Nhưng chúng đã tiến hóa thành một thiết kế mới mang tính cách mạng để bay.

Điều đó báo hiệu một chương mới trong câu chuyện của chúng ta.

Và không tuyệt chủng như khủng long bay, chúng vẫn còn hiện diện với chúng ta đến ngày hôm nay.

Dĩ nhiên đó là loài chim.

Một số cho đến ngày hôm nay có thể mang lại manh mối làm sao tổ tiên của chúng

có thể bay vào không trung.

Đây là một con gà con có thể tìm thấy ở khắp các nông trại.

Một con gà Bantam mái.

Và trong giai đoạn đầu tiên của cuộc sống này, nó có thể cho thấy vài điều thú vị

về nguồn gốc mấu chốt của thiết bị bay. Lông vũ.

Lông của chúng là lông tơ, có thể nói là nó làm bằng những sợi đơn giản,

và chức năng của chúng không phải để bay, mà để cách ly,

giữ cho cơ thể chúng ấm.

Và trở lại thời kỳ kỷ Jura, khá lâu trước khi có loài chim,

những chiếc lông thế này đã xuất hiện trên rất nhiều loài động vật khác nhau.

Loài bò sát. Khủng long nếu chính xác như thế.

Để tìm chứng cớ cho lời tuyên bố này,

mà trước đây không lâu đã nổ ra một cuộc tranh cãi lớn, chúng ta sẽ đi đến Trung Quốc.

Vùng đông bắc Vạn Lý Trường Thành Trung Quốc, gần biên giới với Mông cổ,

nằm ở tỉnh băng giá Liêu Ninh.

Ở đây có những vùng rộng lớn có núi đá nằm dưới bùn

trong lớp đáy của một hồ nước ngọt rộng lớn.

Cơ thể động vật đã bị quét xuống hồ này

bị chôn vùi bởi cặn lắng của hồ

giúp bảo quản chúng đến từng chi tiết.

Và từ các tảng đá này đã tìm thấy những mẫu vật

giúp giải quyết những cuộc tranh luận sôi động về tiến hóa.

Nguồn gốc của loài chim.

Mẫu vật chính yếu bây giờ đang ở Bắc Kinh,

nơi chúng được chuẩn bị công phu dưới kính hiển vi.

Chúng được khảo sát ở đây bởi một trong những chuyên gia vĩ đại của thế giới về khủng long,

giáo sư Xing Xu.

Đầu tiên, ông ấy cho tôi xem các mẫu vật cổ xưa nhất của ông ấy, một phần của cánh tay loài khủng long.

Nhờ vào lớp bùn mịn của những cái hồ tiền sử đó,

chúng ta có ở đây những gì không phải chỉ là xương.

Ông thấy đấy, các mẫu vật này gọi là Beipiaosaurus,

Vì cái này không giống chúng ta, dài đến 2 - 3 mét,

là một động vật lớn. Và đây là một cánh tay, bàn tay, ông nhìn đây...

các cấu trúc lông... - Vâng.

dọc theo cánh tay và bàn tay, chúng thực sự là những lông vũ khởi thủy.

Và những cái lông này rất đơn giản,

nên chúng ta tin rằng chúng diễn tả một giai đoạn khởi thủy trong quá trình tiến hóa của lông vũ.

Các sợi này được làm cùng chất liệu như lông của loài chim ngày nay.

Chúng tương đối mảnh và chắc phải hơi cứng,

để có thể bung ra khỏi cánh tay của khủng lông.

Phía sau chúng là những lông ngắn hơn bao phủ khắp thân thể.

Giống như ở gà con, lớp lông ngắn này giữ cho cơ thể khủng lông ấm.

Nhưng lớp lông dài có những chức năng khác.

Manh mối có thể được tìm thấy trên nhiều mẫu hóa thạch khác.

Các móng và xương ngón này của một loài có tên là Caudipteryx.

Những hình sậm màu quanh chúng là những chiếc lông vũ.