The Wall (Die Wand) (Die Wand)

‫به یاد ابراهیم منصفی (رامی) ۱۳۷۶–۱۳۲۴ ‫شاعر، خنیاگر، نویسنده و بازیگر هرمزگانی

‫برای درک بهتر گذر زمان، تاریخ‌ها از میلادی به شمسی تبدیل شده‌اند.

‫با بازی مارتینا گیدک

‫دیوار

‫فیلمی از یولیان رومن پولسلر

‫براساس رمانی با همین نام از مارلن هاوس‌هوفر

‫امروز، ۱۵ آبان، ‫نگارش گزارشم را آغاز می‌کنم.

‫تا آنجایی که می‌توانم همه چیز را ‫دقیق خواهم نوشت.

‫هر چند حتی نمی‌دانم که حقیقتاً ‫امروز ۱۵ آبان است یا نه.

‫در طول زمستان سال قبل، ‫حساب چند روز از دستم در رفت.

‫حتی نمی‌توانم روزهای هفته را ‫از هم تشخیص دهم.

‫نه این که فکر کنم این چندان مهم باشد.

‫ناگزیرم که به چند یادداشت‌ کوتاه ‫متکی باشم و استناد کنم.

‫کوتاه از این رو که هرگز ‫تصور نمی‌کردم این گزارش را بنویسم.

‫متأسفانه خیلی از چیزهایی که به یاد می‌آورم، ‫با تجربیات واقعیم تفاوت خواهند داشت.

‫احتمالاً تمام گزارش‌ها از این مسئله رنج می‌برند.

‫من برای لذت نویسندگی، نمی‌نویسم.

‫اتفاقات زیادی برایم افتاده که ‫اگر خواهان از کف دادن عقلم نیستم،

‫باید بر روی کاغذ بیاورمشان.

‫هیچ کسی اینجا نیست که ‫به فکرم و مراقبم باشد.

‫من تک و تنهایم...

‫و باید بکوشم تا از ماه‌های ‫تاریک و بلند زمستان گذر کنم.

‫این وظیفه را بر عهده گرفته‌ام...

‫تا مرا از چشم دوختن در گرگ‌و‌میش صبح ‫و ترسان بودن، دور نگاه دارد.

‫چرا که ترسانم.

‫ترس از هر سمت و سویی مرا می‌لرزاند...

‫و نمی‌خواهم آنقدر صبر کنم تا ‫به جانم نفوذ کند و بر من چیره شود.

‫آنقدر خواهم نوشت تا تاریکی و شب فرارسد،

‫و این کار جدید و ناآشنا ‫باید ذهنم را خسته و کوفته کند،

‫خالی و خواب‌آلود.

‫ترس من از سر زدن سپیده نیست، ‫تنها از پسین‌های بلند و غم‌افزاست.

‫من بر پشت تقویم‌های قدیمی و ‫کاغذهای تجاری رنگ و رو رفته می‌نویسم.

‫کاغذها متعلق به هوگو روتلینگرند،

‫گردآورنده‌ای ماهر و یک مالیخولیایی.

‫در حقیقت، این گزارش باید ‫با هوگو آغاز شود.

‫اگر به خاطر حس گردآوری و ‫مالیخولیایی بودن او نبود،

‫من امروز اینجا ننشسته بودم.

‫احتمالاً حتی زنده هم نبودم.

‫خواهرها و برادرها، ‫آزادی و عشق بهم بدین

‫آزادی یه ماجراجوییه، ‫ماجراجویی‌ای به درون خودت

‫لطفاً بهم آزادی بدین، ‫آزادی و عشق

‫چرا آزادی داری،

‫آزادی

‫ یه ماجراجوییه، ‫ماجراجویی‌ای به درون خودت

‫ساعت ۳ بعد از ظهر بود که ‫به کلبه‌ شکاری رسیدیم.

‫پس از ته‌بندی، هنگامی که ‫هوگو کم‌کَمَک به چرت زدن می‌افتاد،

‫لوییز پیشنهاد کرد که دوباره ‫با هم به روستا برگردند.

‫بیا دیگه!

‫زیاد نمی‌مونیم. ‫صبح زود بلند میشیم، میریم شکار.

‫اگه خواستی بیای پیشمون، ‫سوییچ رو فرمونه.

‫- بیا دیگه! ‫- باشه.

‫لوکس کجاست؟ لوکس؟

‫می‌تونه همینجا بمونه!

‫سگ خنگ هیچ وقت حرف گوش نمیده!

‫لوکس؟

‫لوکس، بیا!

‫آفرین، دنبالمون بیا!

‫بیا!

‫بیا لوکس!

‫پشت سرمون بیا! ‫بیا، بیا لوکس!

‫زیاد سخت نگیر.

‫لوکس، یا باهامون میای یا همین‌جا می‌مونی، ‫برو بمون، برگرد خونه! برگرد!

‫برو!

‫برو!

‫[صدای آنگ سان سو چی، فعال سیاسی برنده جایزه صلح نوبل که ‫در سال ۲۰۱۰ پس از ۱۵ سال، حصر خانگی‌اش شکسته شد.]

‫در ساعت ۹ تصمیم گرفتم به رخت‌خواب بروم.

‫در را قفل کردم و کلید را ‫با خودم به اتاق بردم.

‫لوکس، چه خبره؟

‫حتماً در روستا مانده بودند.

‫خیلی تعجب کرده بودم.

‫هوگو طاقت تخت‌خواب‌های کوتاه ‫مهمانخانه را نداشت...

‫و آنقدر بی‌ملاحظه نبود که...

‫تمام شب مرا در کلبه ‫تک و تنها بگذارد.

‫همراه لوکس راه روستا را در پیش گرفتم.

‫نمی‌توانستم سر در بیاورم چه اتفاقی افتاده.

‫از بس در فکر و نگران خانواده روتلینگر بودم...

‫که به زحمت متوجه سرما و ‫رطوبت هوا در تنگه شدم.

‫ممکن بود هوگو سکته قلبی کرده باشد.

‫چون هوگو آدمی مالیخولیایی بود،

‫دیگر دست از جدی گرفتن ‫وضعیتش کشیده بودیم.

‫قدم‌هایم را سرعت بخشیدم ‫و لوکس را جلوتر فرستادم.

‫به فکر این نیفتاده بودم که ‫کفش‌های کوهنوردیم را بپوشم...

‫و داشتم پشت سر لوکس، ‫روی سنگ‌های نوک‌تیز، مضحکانه تلوتلو می‌خوردم.

‫لوکس؟ لوکس؟

‫لوکس؟

‫چی شده لوکس؟

‫چی شده؟

‫خودتو زخمی کردی؟

‫زبونتو گاز گرفتی؟

‫بیا لوکس!

‫بیا!

‫لوکس، چی شده؟

‫بیا!

‫سپس، صدای تپنده‌ای را شنیدم ‫و نگاهی به اطراف انداختم...

‫تا این که پی بردم، این تپش قلب ‫خودم است که در گوش‌هایم غره راه انداخته.

‫قلبم، پیش از آن که حتی متوجه شوم ‫به ترس و وحشت افتاده بود.

‫با تردید، دوباره امتحان کردم...

‫و باز دستم روی چیزی شبیه ‫شیشه پنجره قرار گرفت.

‫ناگهان متوجه شدم که چه چیزی ناخودآگاه، ‫تمام این مدت مرا دل‌نگران کرده.

‫این که جاده تماماً متروکه بود.

‫باید کسی سال‌ها پیش، ‫این خبر را در بوق و کرنا کرده باشد...

‫و طبیعی و بدیهی بود که اهالی روستا...

‫کنجکاو باشند و دور دیوار تجمع کنند.

‫حتی اگر هیچ کدامشان ‫دیوار را نیافته باشد...

‫مطمئناً هوگو و لوییز باید ‫با آن برخورد می‌کردند.

‫ندیدن هیچ احدالناسی،

‫ذهنم را حتی بیشتر از خود دیوار ‫به هم می‌ریخت.

‫سه بار دیگر از جا بلند شدم ‫و به خودم قبولاندم...

‫که آنجا، سه قدم جلوتر از من،

‫واقعاً چیزی نامرئی، صاف و سرد وجود داشت...

‫که راهم را سد کرده بود.

‫فکر کردم خیالاتی شده‌ام...

‫اما خوب می‌دانستم که ‫به هیچ وجه چنین نبود.

‫بسیار آسان‌تر می‌توانستم با ‫یک وضعیت جنون آنی کنار بیایم...

‫تا این چیز هولناکِ نامرئی.

‫اولین خانه کوچک روستایی، ‫در واقع تنها یک کلبه،

‫دقیقاً همین نزدیکی‌ها بود.

‫بالاخره می‌توانستم کلبه را ببینم.

‫احساس آرام و ساکنی زیر آفتاب داشت. ‫منظره‌ای پرآرامش و آشنا.

‫ببخشید!

‫ببخشید، من...

‫بیا لوکس، بیا.

‫لوکس و من در موقعیت بغرنجی بودیم...

‫و در آن لحظه نمی‌دانستیم ‫چقدر اوضاعمان وخیم است.

‫اما کاملاً گمشده نبودیم، ‫چرا که همدیگر را داشتیم.

‫آشکار بود که نمی‌توانست حقیقت باشد؛ ‫چنین چیزهایی اتفاق نمی‌افتند...

‫و اگر هم می‌افتند، ‫نه در روستاهای کوچک میان دل کوه‌ها،

‫نه در اتریش و نه در اروپا.

‫می‌دانم این فکر چقدر مسخره به نظر می‌رسد،

‫اما باید اعتراف کنم، ‫این چیزی بود که فکر می‌کردم.

‫نزدیک ساعت ۶، هنگامی که پرندگان ‫آواز سر دادند، بیدار شدم.

‫با این که به ندرت تکانی خورده بودم، ‫لوکس می‌دانست که بیدارم...

‫و به تختم آمد تا صبح بخیر بگوید.

‫ناگهان، کاملاً ناممکن به نظر می‌رسید...

‫که از آن روز آفتابی در خرداد ‫جان سالم به در ببرم.

‫در عین حال می‌دانستم که ناگزیرم ‫از آن موقعیت، زنده بیرون بیایم...

‫و این که راه گریزی برایم در کار نبود.

‫مجبور بودم کاملاً آرام بمانم ‫و صرفاً این اوضاع را از سر بگذرانم.

‫بار اولی نبود که مجبور بودم ‫از چنین چیزی جان به در ببرم.

‫هر چه کمتر مقاومت می‌کردم، ‫همانقدر تحملش آسان‌تر می‌شد.

‫دیگر یادم نمی‌آید که آن صبح چه کردم.

‫شاید اینقدر ساعاتِ رفته بد بودند ‫که باید فراموششان می‌کردم.

‫شاید در وضعیت بهت و بی‌حسی ‫لحظات از من گذشتند.

‫نمی‌توانم به یاد آورم.

‫سرانجام ساعت ۲، هنگامی که ‫با لوکس در تنگه قدم می‌زدم...

‫از این حالت خارج شدم.

‫این بار بهتر از قبل مجهز بودم. ‫دوربین شکاری هوگو را همراهم داشتم.

‫اگر مردِ سر چاه مرده بود، ‫که شکی در این وارد نبود،

‫پس همه اهالی روستا نیز مرده بودند؛

‫و نه فقط آدم‌ها، بلکه هر چه زنده بوده.

‫اگر این مرگ بود، بسیار سریع و سبک آمده بود،

‫تقریباً مهرآمیز و عاشقانه.

‫شاید عاقلانه‌تر بود که من هم با ‫هوگو و لوییز، به روستا رفته بودم.

‫لوکس!

‫چی شده لوکس؟

‫لوکس!

‫برگرد اینجا لوکس!

‫لوکس!

‫بیا.

‫بیا!

‫برایم آشکار شده بود که گاو، ‫هم ممکن است موهبتی باشد...

‫و هم اما باری بر دوش.

‫چنین حیوانی را باید خوراک داد و ‫شیرش را دوشید...

‫و تمام‌مدت به کسی در کنارش نیاز است.

‫هم مالک و هم زندانی گاو شده بودم.

‫البته درباره خود گاو هم فکر کردم.

‫اگر خیلی خوش‌شانس بودم، ‫آبستن گوساله‌ای بود.

‫اما نمی‌توانستم رویش حساب کنم.

‫تنها می‌توانستم امیدوار باشم ‫که تا درازای سر حد، شیر بدهد.

‫هنوز موقعیتم را چون وضعیتی گذرا می‌دیدم.

‫دست‌کم، سعی کردم چنین ببینم.

‫به فکر اسمی برای گاوم افتادم و بِلا را انتخاب کردم. ‫(در ایتالیایی یعنی زیبا)

‫در واقع اصلاً به اسمی نیاز نداشت.

‫او تنها گاو جنگل بود، ‫شاید تنها گاو کل کشور.

‫تا فردا، بلا.

‫۱۰ روز گذشته بود،

‫و ذره‌ای وضعیتم تغییر نکرده بود.

‫برای ۱۰ روز، ذهنم را با کار ‫سرگرم و مشغول کرده بودم،

‫ولی دیوار هنوز قرص، سر جایش بود.

‫و هیچ کسی برای نجاتم نیامده بود.

‫هیچ راهی نداشتم جز این که با ‫واقعیتِ لخت رودررو شوم.

‫می‌توانستم خودم را بکشم...

‫یا که تلاش کنم و راهم را از زیر دیوار بکَنَم،

‫که خود ممکن بود ‫شکلی طاقت‌فرسا از خودکشی باشد.

‫یا می‌توانستم اینجا ماندگار شوم ‫و سعی کنم زنده بمانم.

‫دیگر آنقدر جوان نبودم ‫که جدی‌جدی به فکر خودکشی باشم.

‫بیشتر این فکر و خیال لوکس و بلا بود ‫که مرا از این کار بازمی‌داشت.

‫از برکت وسواس و دقت هوگو، ‫برای کل تابستان آذوقه و ملزومات داشتم.

‫یک خانه، ذخیره‌ای مادام‌العمر از چوب، ‫و یک گاو.

‫مصمم، تصمیم گرفتم که ‫هر روز ساعت را کوک کنم...

‫و روزهای تقویم را خط بزنم.

‫آن موقع به نظرم بسیار مهم می‌آمد.

‫مذبوحانه سعی می‌کردم که ‫به بقایای زندگی متمدنانه‌ام چنگ بزنم.

‫نمی‌دانم که چرا.

‫تقریباً انگار اجباری درونی بود.

‫شاید از این می‌ترسیدم ‫که اگر خلافش را انجام دهم...

‫رفته‌رفته از انسان بودن ساقط می‌شوم...

‫و دیر یا زود کف زمین می‌خزم، ‫نجس و گندیده،

‫با اصوات مبهمی که از گلویم بیرون می‌ریزند.

‫مسئله این نبود که از ‫تبدیل شدن به حیوان می‌ترسیدم؛