In My Mother's Skin

[humuhuni ang ang mga ibon at kuliglig sa malayo]

SA BALAT NG AKING INAY

Nabalitaan mo ba 'yong binayonetang sanggol sa Maynila?

Hinagis daw ng sundalong Hapon at...

tinuhog niya ito gamit ang kaniyang bayoneta.

Ano kayang ginagawa nila rito?

Antonio.

Sana bigyan tayo ulit ng pagkain.

Bakit nila tayo binibigyan ng pagkain kung sila ang kalaban?

Kakain tayo.

Kakain tayo.

Hindi naman nila siguro tayo sasaktan, ano?

Tara na.

Baka makita pa nila tayo.

Kain!

Huy, kain na!

'Wag ninyong sayangin ang pagkain.

Masuwerte nga kayo at masarap itong kinakain ninyo.

Ano pa ba'ng kailangan mo, Tonyo?

Nasabi ko na sa 'yo ang lahat ng gusto mo.

Gusto ko lamang mabuhay nang matiwasay ang pamilya ko.

Aldo.

Lahat naman tayo gustong mamuhay nang matiwasay.

Kahit nga itong mga putang inang mga Hapon na 'to,

gusto ring mamuhay nang tahimik.

Kaya sabihin mo na, kung nasaan 'yong ginto?

Wala akong alam!

Wala akong alam sa ginto.

Parang awa mo na, umalis ka na.

Masuwerte ka rin, Gaying.

At magaling na mang-aangkat itong si Aldo.

Alam niya kung papa'no tumanggap,

kung papa'no magbigay.

Magpasalamat ka at kahit papa'no

may kapit pa rin si Aldo.

Kain!

May tiwala ako sa itay ninyo.

Kaya wag kayong mag-alala.

Bakit kasama n'ong Pilipinong 'yon 'yong Hapon?

'Di ba kalaban ang mga Hapon?

Kailangan kong makakita ng paraan

para makaalis na tayo sa putang inang bansang ito.

Ang dami mo nang nakita, Aldo.

Maawa ka naman sa sarili mo.

Gaying.

Nag-utos na sila na patayin ang lahat ng mga taga-bayan.

Hanggang buhay si Antonio,

nasa peligro kayo.

Pero babalik ako.

Kaya 'wag kayong lalabas ng bahay na ito, ha?

Sabihin mo sa 'kin ang totoo.

Ninakaw mo ba ang ginto ng mga Hapon?

Gaying.

Alam mong wala akong gagawin na maglalagay sa inyo sa panganib.

At hindi ko kayang tanggapin kung may mangyayari sa inyo.

Itay?

Ano'ng nangyayari?

Dumating na ang mga Amerikano.

Kailangan nila ang tulong ko.

Paano kami?

Babalik ako.

Gamitin mo kung kinakailangan.

Kailangan mong maging matapang.

Ipagtanggol mo ang bahay na ito.

Ipagtanggol mo ang inay mo at kapatid mo.

Patunayan mong isa kang bayani.

Walang mangyayari sa itay mo.

Babalik siya.

Tiyak ako.

Senyora?

Senyora!

- -

Sa ngalan ng Ama, ng Anak, at ng Espiritu Santo.

Amen.

Kamote na naman?

Sana bumalik ulit 'yong mga Hapon.

Inay?

Kumain na tayo.

Tiisin n'yo.

Ito lang ang mayroon tayo.

Inay?

Ano'ng mangyayari sa atin kung hindi bumalik si Itay?

Hangga't may liwanag tayo rito sa bahay,

walang mangyayari sa atin at sa tatay n'yo.

Dahil sa panahon na labis ang karimlan,

wala tayong ibang kailangan kundi isang munting liwanag.

Aba Ginoong Maria, napupuno ka ng grasya.

Ang Panginoong Diyos ay sumasaiyo.

Bukod kang pinagpala sa babaeng lahat

at pinagpala naman ang 'yong anak na si Hesus.

Santa Maria, Ina ng Diyos,

- ipanalangin mo kaming makasalanan... -

...ngayon at kung kami'y mamamatay. Amen.

Inay?

Senyora!

Senyora!

'Yong gamot! Kunin mo 'yong gamot! Bilis!

- Senyora? - Inay?

Ay, ano...

Inay?

Inay?

[patuloy na umuubo at naghahabol ng hininga si Gaying]

Senyora!

Salamat.

Inay.

Baka may nangyari na kay Itay.

Puwede akong lumabas bukas.

Maghahanap na rin ako ng pagkain.

Maghihintay tayo rito.

Pero hindi mo ba naisip ang posibilidad na baka patay na si Itay?

Huwag na huwag mong sasabihin 'yan!

Tala?

Inay.

Saan ka pupunta?

May kukunin lang ako.

Matulog ka na ulit.

Lalabas ka?

Bantay!

Bayani. Baka marinig ka ni Inay.

Bayani.

Bayani. Halina.

Ate, naliligaw ba tayo?

- 'Di ba bilin ni Inay na bawal tayo rito? - Mas mabilis dito!

Sa tingin mo...

Buhay pa ba si Itay?

Babalik si Itay.

Nangako siya.

Bayani!

Ate!

Hintayin mo 'ko riyan.

Umalis na tayo.

Ano'ng nangyari?

Ate. Ano'ng nakita mo?

Ate!

Wala.

Halina. Malayo pa ang bayan.

Ano'ng nakita mo?

Tala.

Itay?

Bayani. Si Itay.

Bayani?

Tala?

Bayani?

Amor!

- Amor! - Senyora! Bakit po kayo bumangon?

Amor, nasaan ang mga bata? Nawawala ang mga bata!

Bayani!

Saan ka na? Bayani!

Bayani!