Tut's Treasures: Hidden Secrets

Tutankamon'un muhteşem hazineleri.

Şimdi,

keşfedildiklerinden beri ilk kez

5.398 nesnenin tamamı, bir milyar dolarlık

yeni bir müzede bir araya getiriliyor.

Bu, birçoğunun bir asırdır ilk kez

görülmesi olacak.

Ata bak. Ata bak, ata bak!

Bilim adamları, maskenin ardındaki adamı ortaya çıkarmak

ve uzun süredir gömülü gizemleri çözmek için

en son görüntüleme ve adli tıp teknolojisini kullanıyor.

Pek çok küçük ayrıntı yeniden görülebilir.

Bu sadece bir hazine yığını değil,

gerçek bir cephanelikti.

Bir çocuk kralın değil,

küresel sahnede bir savaşçının cephanesi.

Mısır'ın muhteşem Tutankamon'u.

Tarihin en ünlü, üzerinde en çok çalışılan firavunu.

Ancak bugün bile

Tutankamon'un hazinelerinin anlatacağı çok şey var.

Şimdi Tutankamon'un 5000 hazinesinin

tümünün en kapsamlı incelemesi başlıyor.

Birkaç önemli nesne uzmanların dikkatini çekiyor.

Soruşturmanın merkezindeyse

Tutankamon'un mumyalanmış vücudunun üzerinde bulunan gizemli bir hançer...

...üç buçuk bin yıl boyunca

parçalar halinde kaldıktan sonra özenle yeniden bir araya getirilen

paha biçilmez altın araba süsleri...

...ve tuhaf zırhlı bir yeleğin deri kalıntıları.

Bu üç hazine,

bize gerçek Tutankamon hakkında çok daha fazlasını anlatacak.

Bir çocuk olarak değil,

bir savaşçı olarak.

26 Kasım 1922 öğleden sonra

Krallar Vadisi'nde başlayan hikâyede yeni bir bölüm.

KRALLAR VADİSİ

İngiliz arkeolog Howard Carter,

Nil'in batısındaki çorak çölde

tüm zamanların en büyük arkeolojik keşfini yapar.

Eski bir Mısır firavununun

neredeyse hiç bozulmamış mezarı.

Tutankamon.

Mısırbilimci Dr. Chris Naunton'a

Howard Carter'ın bu önemli keşifle ilgili tuttuğu notlara bakma fırsatı verilir.

Bu Howard Carter'ın günlüğü.

Bunu görmek benim için inanılmaz

çünkü bu, gerçekten de Carter'ın

bu inanılmaz nesnelere ilk kez baktığı ana en yakın anınız.

Bu titizlikle ve el yazısıyla yazılmış satırlar,

Carter'ın, mezarın içine bakarken

üç buçuk bin yıl boyunca ilk kez

bu harikaları gören kişi olarak şaşkınlığını kaydeder.

Diyor ki, "Odanın içi birbirinin üzerine yığılmış,

sıra dışı ve güzel nesnelerin,

tuhaf ve harika karışımıyla yavaş yavaş karşınıza çıkıyordu."

"Lord Carnarvon bana 'Bir şey görebiliyor musun?' dediğinde

Ona 'Evet, harika' diye cevap verdim."

Tutankamon'un hazineleri dünyayı büyüler.

Keşiflerini takip eden aylar ve yıllarda

özenle kazıldılar ve Kahire Müzesi'ne transfer edildiler.

O zamandan beri

milyonlarca ziyaretçi

Tutankamon'un mezarında bulunan birçok eşyaya hayran kaldı.

Bu ikonik hazineler,

trajik bir şekilde genç yaşta ölen şımarık bir çocuk kralın resmini çiziyor.

Her okul çocuğunun bildiği Tutankamon böyledir.

Kral olmak için çok genç bir çocuk.

Duygusal ve fiziksel olarak zayıf bir kukla kral.

Ancak bu imaj,

Kahire müzesinde sergilenen ve Tutankamon'un mezar odasında bulunan

5000 adetlik hazinenin sadece bir kısmını oluşturan

küçük bir avuç nesneye dayanmaktadır.

Geri kalanı müzenin bodrumunda kilitli kalır.

Şimdiye kadar.

Yeni Büyük Mısır Müzesi

1922'deki keşfinden bu yana tüm koleksiyonu

ilk kez sergilemek amacıyla

Tutankamon'un tüm hazinelerini bir araya getiriyor.

Bu kutulardaki hazineler Tutankamon'un hikâyesine

yeni bir ışık tutacak.

Binlerce nesne ilk çıkarıldıklarında basitçe paketlendi

ve hiçbir zaman incelenmedi veya analiz edilmedi.

Ancak şimdi, Büyük Mısır Müzesi'nin son teknolojili laboratuvarlarında

ve depo odalarında,

tüm bunlar değişmek üzere.

Bu gösterişsiz kapının ardında

bir Mısırbilimcinin cenneti yatıyor.

Özellikle Tutankamon eserleri için

93 numaralı depoya hoş geldiniz.

Paha biçilmez hazineler ve altınla dolu bu odada

Tutankamon'un değerli eşyaları iklim kontrollü koşullarda saklanmak

ve muhafaza edilmek üzere bir araya bulunuyor.

Sanırım birkaç tekne var. Eşyalar var.

Yataklar var.

Chris Naunton buraya girme hakkı kazanan bir avuç uzmandan biri.

Tüm bu eşyaların yeni müzede sergilenmek üzere

hazırlandığını görmek için

burada olmak çok heyecan verici.

Bu, hayatta bir kere gelen bir fırsat.

Bu hazinelerin en son bir arada olduğu yer

Tutankamon'un mezarıydı.

Profesör Salima Ikram Mısırbilimcilerin

ama şimdi hazineleri bir arada gördükten sonra

firavunun yaşam hikâyesinitam anlamıyla

anlatmaya başlayabileceğine inanıyor.

Tutankamon'un mezarında çok sayıda eşya var.

Gerçekten de bir tavan arasına benziyor.

Hani annelerimiz tüm eşyaları bir araya koyar

ve bunların anısı vardır, bir şeyler anlatır.

Bebeklikten itibaren her şey saklanır.

Tutankamon'un mezarı da onun tavan arasını girip

geçmiş yaşamını görebilmek gibi bir şey.

Birlikte bakıldığında,

Tutankamon'un hazineleri şimdi çok farklı yeni bir portre çiziyor.

Çoğu kişinin düşündüğü gibi çocuk kral değil.

Bu, savaşçı kral Tutankamon.

Howard Carter mezarın içinde altı savaş arabası,

yedi atış sopası,

dört hançer,

düzinelerce yay, yüzlerce ok,

sekiz kalkan ve benzersiz ve sofistike bir zırh seti buldu.

Yani bu sadece bir hazine yığını değil,

gerçek bir silah cephaneliğiydi.

Ama bunlar bir çocuk kralın oyuncakları değil,

bir erkeğin silahları gibi görünüyor.

İnsanlar romantik olarak Tutankamon'u çocuk kral olarak adlandırır

ve bunun nedeni dokuz buçuk yaşındayken tahta çıkması,

yaklaşık 19 yaşındayken vefat etmesidir.

Eski Mısır'da 14 yaşında erkek sayılırsınız.

Yani gerçekten ona erkek kral demek çok romantik bir efsane

çünkü o, kurallara uygun, gerçekten yetişkin bir kraldı.

Bugün bu kralın hikâyesi,

öbür dünyaya götürdüğü eserlerle yeniden yazılıyor.

Tutankamon'un çok değer verdiği bir nesne var.

Kahire Müzesi'nin bir köşesine sıkışmış,

büyük bir sırrı olan küçük bir hançer yatıyor.

Teknolojik gelişmeler, yakında Büyük Mısır Müzesi'ne taşınacak olan bu silah hakkında

şaşırtıcı yeni bilgiler ortaya çıkardı.

Bu dünyaya ait olmayan bilgiler.

Tutankamon'un hazinelerinin büyüklüğü nefes kesici.

Altın heykellerden gösterişli yataklara,

basit giysilere kadar.

Ancak Tutankamon bir silah cephaneliği ile gömülmüştür.

Çekmeceler dolusu

- ok var. - Evet.

Bu bölümün tamamı

- sadece bu tür bir nesne için. - Evet.

İnanılmaz.

M.Ö. 2000'den kalman bu stokta

Tutankamon'un çok değer verdiği bir silah var.

Bu muhteşem hançer,

keşfinden bu yana Kahire Müzesi'nde sergilenmekte.

Ziyaretçiler Tutankamon'un büyük hazinelerini görmek için akın ederken

bir köşeye sıkışmış ve kimse ona önem vermemiştir.

Mezarda keşfedilen en ünlü nesne olmayabilir

ama bence bu hançer en ilginçlerinden biri.

Bu ölümcül silah, neredeyse bir asırdır gözlerden uzak gizlenmiş bir sır içeriyor.

Şimdi bu hançer yeniden analiz edildi

ve Tutankamon'u bu dünyada ve ötesinde

güce aç bir savaşçı olduğunu kanıtladı.

Hançer Tutankamon'un tabutunun içinde bulundu.

Doğrudan vücudunun üzerinde duruyordu.

Görünüşe göre bu, Tutankamon için en önemli nesnelerden biriydi.

Mumyaya çok yakın, kralın karnının hemen üzerinde bulunmuş.

Tutankamon için bu hançerde özel bir şey olduğu açık.

Güzelliğinden şüphe yok.

Sapı altınla, son derece ince bir şekilde dekore edilmiş

ve değerli malzemelerle işlenmiş bu bantları var.

Uçtaki kulp kaya kristalinden yapılmış.

Dövülmüş altından yapılmış bu kılıf

çok karmaşık çiçek deseniyle süslenmiş.

Ama Tutankamon'un mezarı altın ve değerli taşlarla doluydu.

Peki, neden bu hançer tabutunun içinde ve vücudunun üzerinde bulundu?

Onu bu kadar değerli yapan neydi?

Cevap hançerin bıçağında yatıyor.

Hançerin belki de en ilginç yanı, aslında demirden yapılmış bıçağı.

Demir, dünyadaki en yaygın elementlerden biri.

Ancak Tutankamon'un Mısır'ında

demir, altından daha değerliydi.

Üç buçuk bin yıl önce Mısır'da demir neredeyse yoktu.

Dünyanın bu bölgesinde MÖ 6. yüzyıla kadar

demir ergitmeyle ilgili herhangi bir arkeolojik kanıt yok.

Bu, Tutankamon öldükten sonra

800 yıl demek.

Hançerin bıçağındaki demir, Mısır'da çıkarılmadı veya eritilmedi.

Peki nereden geldi?

Bu gizem, yaklaşık bir asır önce hançerin keşfinden bu yana

uzmanların kafasını karıştırmıştır.

Ancak yakın zamana kadar

bıçaktaki demirin nereden geldiğini zarar vermeden öğrenmenin bir yolu yoktu.

Artık gelişmiş zararsız röntgen analizinin kullanılması sayesinde

küratörler bu eski gizeme yeni bir ışık tutabilir.

Çünkü bu bıçakta demirden fazlası var.

Bu teknik, hançerin bıçağının

benzersiz kimyasal parmak izini görmemizi sağlayacak.

Ve en önemlisi,

bize çeşitli farklı elementlerin yüzdesini söyleyecek.

Demir, doğada diğer elementlerle karışık hâlde bulunur.

Bu karışım metalin kaynağına özgüdür.

Küratörler bıçağın benzersiz kimyasal parmak izini tanımlayarak