Great Barrier Reef 3D

Καλώς ήρθατε στην Αυστραλία.

Είμαστε στα βορειοανατολικά της αυστραλιανής ηπείρου

κι από κάτω μας είναι ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος.

Τα πεντακάθαρα νερά φτάνουν μέχρι εκεί που βλέπει το μάτι.

Μέσα βρίσκονται οι κοραλλιογενείς ύφαλοι

που έχουν εξαπλωθεί σε όλη την περιοχή

και οι τεράστιες δομές τους φαίνονται από ψηλά.

Η θέα είναι συναρπαστική.

Αυτό που δεν βλέπουμε από εδώ

είναι η τεράστια ποικιλία έμβιων όντων

που περιμένει στα βάθη του υφάλου.

Είναι ο λόγος που επισκεπτόμαστε αυτό το θαύμα της φύσης.

Ο Κοραλλιογενής Ύφαλος

είναι ο μεγαλύτερος στον πλανήτη.

Βρίσκεται στην ανατολική ακτή του Κουίνσλαντ

κι έχει μήκος περίπου 2.300 χιλιόμετρα.

Η συνολική επιφάνεια που καλύπτει

είναι 350.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα.

Φιλοξενεί άπειρες μορφές ζωής.

Ανάμεσά τους 2.600 είδη ψαριών, 600 είδη κοραλλιών

και όστρακα ως και 120 ετών.

Από το 1981 ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος

αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς.

Συναντήσαμε έναν βετεράνο του Μεγάλου Υφάλου,

που έχει συνδέσει τη ζωή του με τον ύφαλο

εδώ και 40 χρόνια. Ο αμερικανικής καταγωγής Τζον Ράμνι.

Το 1974

ήρθα στην Αυστραλία

για να δω τον Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο.

Δεν ήξερα πολλά.

Είχα διαβάσει γι' αυτόν σε βιβλία, στο National Geographic.

Και ήρθα μέχρι εδώ.

Πήγα έξω απ' το Κερνς, στο Γκριν Άιλαντ.

Δεν είχε τουρίστες.

Όλα όσα βλέπετε σήμερα,

η βιομηχανία έξι δις, οι 60.000 άνθρωποι εδώ

δεν υπήρχαν τότε.

Είχε μόνο κάτι ψαροκάικα.

Κι ένα φέρι που πήγαινε στο Γκριν Άιλαντ.

Έφτασα, βγήκα απ' το φέρι και ήταν απίστευτο, εκθαμβωτικό.

Ο χορός της ζωής.

Μία ώρα μέσα στο νερό εδώ

βλέπεις πιο πολλά ζώα απ' ό,τι σε όλη σου τη ζωή.

Είχα κάνει κατάδυση στα 11 ή στα 12 μου,

για πρώτη φορά, και νομίζω πως τότε άλλαξε η ζωή μου.

Γιατί από εκεί που γενικά

αγαπούσα τα ζώα, τα φίδια, τις σαύρες, τους κροκόδειλους, τέτοια,

όταν μπήκα στο νερό, τα είδα τρισδιάστατα.

Ήταν μπροστά μου.

Και ήμουν μέσα στη φύση, μέσα στο δάσος ή στα βουνά.

Όταν βουτάς σε έναν κοραλλιογενή ύφαλο,

βλέπεις εκατοντάδες, χιλιάδες πράγματα.

Όταν βουτάμε κι εμείς,

συμφωνούμε με τον Τζον Ράμνι.

Είναι απίστευτα τα χρώματα, η ζωή

η πυκνή φύση του υφάλου.

Βλέπουμε ψάρια σε τεράστια κοπάδια.

Απ' τη μία υπάρχουν μεγάλα κοπάδια ψαριών

που κολυμπούν μαζί.

Απ' την άλλη βρίσκουμε δεκάδες μικρά πολύχρωμα ψαράκια

που μένουν κοντά στα κοράλλια και στα άλλα ψάρια.

Έτσι, μπορούν γρήγορα να κρυφτούν μέσα στα κοράλλια,

όταν υπάρχει κίνδυνος.

Φυσικά, και τα ίδια τα κοράλλια είναι χάρμα οφθαλμών.

Στον ύφαλο ζουν πάνω από 500 είδη κοραλλιών,

που εντυπωσιάζουν με τα απίθανα σχήματα και χρώματά τους.

Μετά απ' όλα αυτά

είναι εμφανές γιατί ο Τζον Ράμνι αποφάσισε

να μείνει εδώ.

Ξεκίνησε με την αλιεία

κι αργότερα εργάστηκε στον τουρισμό.

Αυτήν την περίοδο

εκμεταλλεύτηκε κάθε ευκαιρία κατάδυσης

και απόλαυσε τη μαγεία που υπήρχε κάτω απ' το νερό.

Έτσι, βίωσε την εξάπλωση του τουρισμού από πρώτο χέρι.

Σήμερα,

η βιομηχανία απασχολεί πάνω από 60.000 άτομα

μόνο στον Μεγάλο Ύφαλο

και βγάζει δισεκατομμύρια κάθε χρόνο.

Αλλά με τον καιρό ο Ράμνι παρατήρησε αλλαγές στον ύφαλο.

Μέσα στα χρόνια άρχισε να εμφανίζεται ένα πρόβλημα,

που πια είναι απειλή

για τη βιοποικιλότητα του Μεγάλου Υφάλου.

Όλο και περισσότερα κοράλλια πεθαίνουν.

Υπάρχει μια εξέλιξη.

Όταν ήρθα εδώ και είδα τον ύφαλο,

ήταν ολοζώντανος, σε εξαιρετική κατάσταση.

Τώρα, με τα χρόνια, μικραίνει.

Και με το τελευταίο φαινόμενο αποχρωματισμού του 2016

είναι απλώς λυπηρό.

Έχει αλλάξει τελείως.

Και είναι προειδοποίηση.

Είναι σήμα κινδύνου.

Αυτό είναι ένα σημείο καμπής και ξέρουμε

ότι πρέπει να δράσουμε τώρα, για να μη χάσουμε τον Ύφαλο.

Δεν θα χαθούν όλα τα κοράλλια του κόσμου.

Αλλά ίσως περάσουμε στον Μεσαίωνα των κοραλλιών.

Δεν θα υπάρχουν όλα αυτά.

Δεν θα έχουμε τα ψάρια, θα χαθεί η βιοποικιλότητα.

Ίσως χάσουμε και την επισιτιστική ασφάλεια.

Λόγω άγνοιας κι έλλειψης ενδιαφέροντος

αλλοιώνουμε τη βασική φυσική σύσταση της θάλασσας.

Αυτό μπορεί να είναι καταστροφικό.

Το φαινόμενο αποχρωματισμού που ανέφερε

έχει λόγο που λέγεται έτσι.

Ο όρος είναι αρκετά σαφής.

Ο ύφαλος αποτελείται από ασβεστόλιθο,

που φυσικά είναι λευκός.

Σχηματίζεται από τα κοράλλια

και λειτουργεί σαν σκελετός.

Τα κοράλλια παίρνουν τα χρώματά τους

απ' τη συμβιωτική σχέση τους με διάφορα φύκη,

τα οποία συνεργάζονται μεταξύ τους.

Τα φύκη παρέχουν στα κοράλλια οξυγόνο και ενέργεια.

Αλλά τα φύκη είναι πολύ ευαίσθητα.

Η αλλαγή στη χημική σύσταση του νερού ή στη θερμοκρασία

μπορεί να προκαλέσει μια αλυσιδωτή αντίδραση που σκοτώνει τα φύκη

και κατ' επέκταση και τα κοράλλια.

Έτσι, το φαινόμενο αποχρωματισμού του 2016

προκάλεσε τον θάνατο πολλών φυκών και κοραλλιών

κι άφησε πίσω του τον λευκό ασβεστόλιθο.

Από αυτό πήρε το όνομα ο όρος.

Το μόνο που έμεινε ήταν ένας ερημότοπος.

Είναι πιο τρομακτικό,

αν σκεφτούμε τα άφθονα είδη

που ζούσαν εδώ μέχρι πρόσφατα.

Με βάση αυτό, τα νεκρά κοράλλια φαίνονται

σαν ένας σωρός πτωμάτων

που θυμίζει νεκροταφείο.

Ωστόσο, δεν ήταν η πρώτη φορά.

Μεταξύ του 1985 και του 2012

η συνολική κάλυψη από τα κοράλλια του 28%

μειώθηκε πάνω απ' το μισό,

στο ανησυχητικό 13,8%.

Επιπλέον μειώσεις 5-10%

τα επόμενα δέκα χρόνια φαίνονται αναπόφευκτες,

λόγω των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Νομίζω πως ο Κοραλλιογενής Ύφαλος είναι το πρώτο δείγμα,

το πρώτο απτό παράδειγμα αυτού που ακολουθεί.

Ναι, τα κοράλλια είναι ευαίσθητα στη θερμοκρασία.

Οπότε, σίγουρα αυξήθηκε η θερμοκρασία

λόγω των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Με τον αποχρωματισμό

σίγουρα επηρεάζεται η υγεία του υφάλου

και πολλά κοράλλια πεθαίνουν.

Την επόμενη φορά θα πεθάνουν ακόμα περισσότερα.

Υπάρχει, λοιπόν μία επιδείνωση.

Θα χαθεί η βιοποικιλότητα.

Τα πιο πολλά διαφορετικά είδη σε μία περιοχή

βρίσκονται στον Μεγάλο Ύφαλο.

Υπάρχουν χιλιάδες φορές περισσότερα ζώα ανά 100 μέτρα

απ' οπουδήποτε αλλού στη θάλασσα.

Η ποικιλία αυτή που αναφέρει ο Ράμνι

κι αυτό που βλέπουμε γύρω μας

είναι αυτό που κάνει τον Ύφαλο τόσο μοναδικό.

Αλλά πώς προέκυψε αυτή η ποικιλία;

Αρχικά, χάρη στο έργο των ίδιων των κοραλλιών.

Βασικοί παράγοντες στους υφάλους

είναι κάποια είδη κοραλλιών.

Μέσα σε πολλές χιλιετίες

τα όντα αυτά δημιούργησαν τεράστιους σχηματισμούς,

ακόμα και ολόκληρα νησιά.

Κάποια είναι οι Μπαχάμες, οι Βερμούδες και οι Μαλδίβες,

αν και μικρότερα απ' τον Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο.

Τα κοράλλια συναγωνίζονται ακόμα και εμάς

ως κατασκευαστές των μεγαλύτερων συνδεδεμένων δομών στη Γη.

Τα κοράλλια ανήκουν στα κνιδόζωα

και το καταφέρνουν αυτό εκκρίνοντας συνεχώς ασβέστη.

Οι συμβιωτικοί μικροοργανισμοί

που ζουν σε συμβιωτική σχέση με τα κοράλλια

βοηθούν στην ασβεστοποίηση και τον εφοδιασμό.

Αυτοί παρέχουν υδρογόνο στο κοράλλι

και σε σχέση με τη θερμοκρασία

είναι πολύ ευαίσθητοι.

Πρέπει να παραμένει πάντα μεταξύ 20 και 30 βαθμούς Κελσίου,

γι' αυτό και συνήθως βρίσκονται σε τροπικά νερά

με πολύ φως.

Τα κοράλλια

αποτελούν τεράστιες αποικίες μεμονωμένων πολύποδων.

Κάθε πολύποδας έχει μέγεθος περίπου ένα εκατοστό.

Αν και τροφή προσφέρουν οι συμβιωτικοί οργανισμοί,

τρέφονται κυρίως με πλαγκτόν,

που πιάνουν με τα πλοκάμια τους.

Τα πετροκόραλλα έχουν κεντριά,

που μπορούν να σκίσουν το ανθρώπινο δέρμα

και να εισάγουν δηλητήριο.

Τα συμπτώματα μοιάζουν με αυτά της τσουκνίδας

κι ο πόνος κρατά από δυο μέρες ως δύο βδομάδες.

Η πληγή μπορεί να αφήσει ουλή,

που θα είναι ορατή για μια ζωή.

Οι δύτες πρέπει να προσέχουν πολύ

να μην μπερδέψουν τα κοράλλια αυτά με φύκια.

Για να προστατεύονται

και να διεκδικούν τον χώρο τους,

τα κοράλλια έχουν αμυντικούς πολύποδες,

μεγαλύτερους απ' τους απλούς.

Με αυτούς εισάγουν δηλητήριο

στους ιστούς του αντιπάλου και τον καταστρέφουν ολοσχερώς.

Όσον αφορά την εξάπλωση των σταθερών οργανισμών,

αυτών που δεν κινούνται,