The Mind, Explained

‏حرفه‌ای‌ترین اپلیکیشن پخش آنلاین ایرانی‏ ‏«فیلامینگو»‏ ‏تقدیم می‌کند‏

‏«شاید دشوارترین چیزی‏

‏که انسان ناچار است با آن روبه‌رو شود،‏

‏تفکر طولانی و متمرکز باشد.»‏

‏این جمله را هوگو گرنزبک در سال ۱۹۲۵ نوشت.‏

‏او مخترعی پرکار‏

‏و یکی از پیشگامان‏ ‏داستان‌های علمی‌تخیلی بود.‏

‏و هر طرف را که نگاه می‌کرد،‏ ‏حواس‌پرتی کمین کرده بود.‏

‏صدای خیابان که از پنجره می‌آمد،‏

‏صدای کوبیده‌شدن دری در جایی،‏

‏زنگ تلفن یا زنگ در.‏

‏پس گرنزبک «عایق» را اختراع کرد.‏

‏کلاه‌خودی چوبی که ۹۵ درصد‏ ‏صدای بیرون را حذف می‌کرد،‏

‏با دو پنجرهٔ شیشه‌ای کوچک جلوی چشم‌ها‏

‏و لولهٔ اکسیژنی که اگر نفس‌کشیدن‏ ‏سخت می‌شد، به‌راحتی وصل می‌شد.‏

‏راه‌حلی بی‌نقص نبود،‏

‏اما برای مشکلی کاملاً واقعی ساخته شده بود:‏

‏چطور در دنیای مدرن و شلوغ تمرکز کنیم؟‏

‏صد سال گذشته و مشکل فقط بدتر شده.‏

‏کلاه‌خودهای عایق جایشان را به‏ ‏هدفون‌های حذف نویز داده‌اند،‏

‏ردیاب‌ها و مسدودکننده‌های دیجیتال،‏

‏و صنعتی کوچک اما پررونق‏ ‏از استادان بهره‌وری‏

‏که می‌گویند می‌شود ذهن را هک‏ ‏کرد و به بهترین عملکرد رساند.‏

‏اما حواس‌پرتی‌ها هم پیچیده‌تر شده‌اند.‏

‏و هر روز مقاومت بیهوده‌تر به نظر می‌رسد.‏

‏پس باید چه‌کار کنیم؟‏

‏چطور تمرکز کنیم؟‏

‏جک را می‌بینیم که با تمام‏ ‏توجهش به معلم گوش می‌دهد.‏

‏او می‌داند دقت، صبر‏

‏و توجهش به جزئیات کوچک‏

‏بسیار ارزشمندند.‏

‏فقط... چند دقیقه طول می‌کشد.‏

‏به‌خاطر اینترنت و این‌همه...‏ ‏نمی‌گویم عامل حواس‌پرتی،‏

‏بلکه گزینه، دامنهٔ‏ ‏توجهشان خیلی کوتاه‌تر شده.‏

‏اگر با دقت نگاه کنید،‏

‏روح مهارت و ظرافت هنوز از بین نرفته.‏

‏جاه‌طلبی شمع موتور انسان است؛‏

‏نیرویی که کارها را به حرکت درمی‌آورد.‏

‏شمع موتور تازه لازم دارید؟‏

‏چقدر خوب می‌توانید تمرکز کنید؟‏

‏یک آزمون سریع انجام بدهیم.‏

‏وظیفه‌تان این است که افراد‏ ‏جلوی تصویر را نادیده بگیرید‏

‏و تا جای ممکن دقیق بشمارید‏

‏مرد پشت تصویر چند بار‏ ‏روی ترامپولین می‌پرد.‏

‏آماده‌اید؟‏

‏شروع.‏

FILAMINGO-MID

‏ترجمه و زیرنویس توسط اپلیکیشن فیلامینگو‏ ‏مترجم: ⁦ZIMO⁩‏

‏چند پرش شمردید؟‏

‏اگر گفتید ۱۱،‏

‏تبریک، درست است.‏

‏اما...‏

‏گوریلی را دیدید‏

‏که آرام نوک‌پا وارد کادر‏ ‏شد و دوباره بیرون رفت؟‏

‏نسخهٔ نخست این پژوهش در دههٔ ۹۰‏ ‏با گوریلی خیلی بزرگ‌تر انجام شد‏

‏و حدود نیمی از شرکت‌کنندگان‏ ‏اصلاً آن را ندیدند.‏

‏یعنی اگر بیش‌ازحد متمرکز باشید،‏

‏متوجه اتفاق‌های اطرافتان نمی‌شوید.‏

‏اغلب برای خودمان این‏ ‏داستان را تعریف می‌کنیم‏

‏که تمام دنیای اطرافمان را می‌بینیم.‏

‏اما در واقع دنیایی که می‌بینیم با چیزی‏ ‏شکل می‌گیرد که به آن توجه داریم و...‏

‏شاید فکر کنید می‌توانید‏ ‏این قسمت را تماشا کنید‏

‏و هم‌زمان به دوستی پیام بدهید و شام بپزید،‏

‏اما نمی‌توانید.‏

‏مغز ما برای چندکارگی ساخته نشده.‏

‏نوشتن مقاله هنگام حرف‌زدن با تلفن‏

‏و در همان حال نگاه‌کردن به‏ ‏صندوق ایمیل، ناممکن است.‏

‏اصطلاح «چندکارگی» از دنیای رایانه آمده،‏

‏و در دههٔ ۱۹۶۰ ساخته شد‏

‏تا ماشین‌هایی را توصیف کند که ظاهراً دو‏ ‏یا چند کار را هم‌زمان پردازش می‌کردند.‏

‏اما حتی بیشتر رایانه‌ها هم‏ ‏واقعاً چنین کاری نمی‌کنند.‏

‏فرض کنید چهار یا پنج‏ ‏برنامهٔ مختلف باز دارید.‏

‏رایانه واقعاً همه را هم‌زمان اجرا نمی‌کند.‏

‏خیلی سریع بینشان جابه‌جا می‌شود.‏

‏البته این جابه‌جایی را‏ ‏خیلی سریع انجام می‌دهد.‏

‏معمولاً.‏

‏مغز ما هم همین‌طور است.‏

‏همهٔ چیزهایی که می‌خواهیم رویشان‏ ‏تمرکز کنیم مثل برنامه‌های مختلف‌اند،‏

‏حتی چیزهای درون ذهنمان،‏ ‏مثل فهرست کارهای فردا.‏

‏شاید تصور کنید این برنامه‌ها‏ ‏را هم‌زمان اجرا می‌کنید،‏

‏اما در واقع بینشان جابه‌جا می‌شوید،‏

‏و ما به اندازهٔ رایانه‌ها‏ ‏در این کار خوب نیستیم.‏

‏مدتی طول می‌کشد تا ذهن‏ ‏واقعاً کاری را رها کند.‏

‏و در این فاصله نمی‌توانیم کاملاً‏ ‏روی چیز دیگری متمرکز شویم.‏

‏پس کلید تمرکز این است که فقط یک برنامه‏

‏تا جای ممکن طولانی اجرا بماند.‏

‏توجه پایدار، به‌ویژه به مفاهیم انتزاعی،‏

‏چیزی نیست که لزوماً به‌طور‏ ‏طبیعی برای انسان آسان باشد.‏

‏پژوهش‌ها نشان می‌دهند هر بار‏ ‏حدود ۹۰ دقیقه از پسش برمی‌آییم.‏

‏پیشرفت بشر از بسیاری جهات داستان‏ ‏دنبال‌کردن همین فرصت‌های کوتاه است؛‏

‏برای طراحی‌کردن و بعد ساختن،‏

‏برای تولید دارو و نظریه‏ ‏و نوشتن رمان‌های بزرگ.‏

‏در دههٔ ۱۹۸۰، آی‌بی‌ام‏ ‏این پیام را تبلیغ می‌کرد‏

‏که فناوری می‌تواند کمک کند انواع‏ ‏کارها را کارآمدتر انجام دهیم‏

‏تا مجبور نباشیم این‌همه کار کنیم.‏

‏آی‌بی‌ام همیشه دنبال راه‌های تازه است‏

‏تا کارهای سخت را آسان کند،‏

‏تا مردم به کارهای مهم‌تری برسند؛‏ ‏مثلاً برای شام به خانه بروند.‏

‏بابا!‏

‏قبلاً دست‌کم هفته‌ای یک بار‏ ‏پشت میزم ناهار می‌خوردم.‏

‏دیگر نه.‏

‏طبیعتاً آی‌بی‌ام یکی‏ ‏از نخستین شرکت‌هایی بود‏

‏که ایمیل را به کار گرفت.‏

‏به‌جای تلف‌کردن وقت با‏ ‏تماس‌های بی‌پاسخ و فکس،‏

‏کارمندان آی‌بی‌ام می‌توانستند‏ ‏فوری پیامی بفرستند‏

‏که همان لحظه به مقصد می‌رسید.‏

‏معجزه بود.‏

‏تقریباً.‏

‏ظرف سه چهار روز سرور را‏ ‏از شدت کار از پا درآوردند.‏

‏ما فقط دستگاه فکس را با ایمیل عوض نکردیم.‏

‏از نظر ارتباطی کاری کردیم شبیه این‌که‏

‏ناگهان هر هفته صدها یا هزاران فکس بفرستیم.‏

‏وقتی مردم توانستند همان‏ ‏لحظه به هم دسترسی پیدا کنند،‏

‏انتظار پاسخ فوری هم پیدا کردیم،‏

‏و نوعی انقلاب در شیوهٔ‏ ‏همکاری مردم شکل گرفت:‏

‏پیام‌های سریع، رفت‌وبرگشتی و بدون برنامه.‏

‏همان انباشت پیام‌ها.‏

‏آن یادآورهای قرمزی که‏ ‏می‌گویند هر لحظه عقب‌تری.‏

‏رشته‌ای از ایمیل‌ها که آن‌قدر طولانی است‏

‏که دنبال‌کردن گفت‌وگو‏ ‏شبیه امتحان مثلثات می‌شود؛‏

‏امتحانی که همیشه باید فوری تحویلش بدهی.‏

‏هیچ‌کس واقعاً فکر نمی‌کرد‏ ‏این ایدهٔ خوبی باشد.‏

‏هیچ‌کس هم از قبل برایش برنامه نریخته بود.‏

‏این نوع ارتباط بیش‌ازحد،‏ ‏انگار خودبه‌خود شکل گرفت.‏

‏بعضی از برنامه‌های مدیریت زمان‏

‏از نزدیک با این مشکل آشنا هستند،‏

‏چون ردیابی می‌کنند ده‌ها هزار نفر‏

‏واقعاً وقت آنلاینشان را چطور می‌گذرانند.‏

‏رسکیوتایم گزارش داده کاربر معمولی آن‏

‏هر شش دقیقه ایمیل یا پیام‌رسانی‏ ‏مثل اسلک را چک می‌کند.‏

‏بیش از یک‌سوم کاربران هر سه‏ ‏دقیقه یا کمتر این کار را می‌کنند.‏

‏مسئله این است که مدام صندوق‏ ‏پیاممان را چک می‌کنیم،‏

‏نه به‌خاطر ضعف اراده،‏

‏نه از روی عادتی بد و نه چون معتاد شده‌ایم.‏

‏چک می‌کنیم چون شرکت‌هایمان‏ ‏آن را ضروری کرده‌اند.‏

‏و ما موجوداتی اجتماعی هستیم.‏

‏ذهنمان برای زندگی و کار گروهی ساخته شده‏

‏و برای ناامید نکردن گروه‏ ‏از هیچ تلاشی دریغ نمی‌کنیم.‏

‏من همیشه صندوق ایمیل را چیزی‏ ‏می‌بینم که دانشمندی دیوانه می‌ساخت‏

‏اگر نقشه‌اش برای تسخیر دنیا‏

‏به پرت‌کردن حواس مردم‏ ‏تا جای ممکن نیاز داشت.‏

‏وقتی صندوق ایمیلتان را‏ ‏باز می‌کنید چه می‌بینید؟‏

‏این‌جا سؤال مبهمی از رئیستان‏ ‏هست که جواب‌دادنش سخت است.‏

‏این‌جا درخواست تنظیم جلسه‌ای است‏ ‏و نمی‌دانید چه ساعتی مناسب است.‏

‏این‌جا همکار عصبانی‌ای است؛‏ ‏یا از متنش چنین به نظر می‌رسد.‏

‏پشت‌سرهم با مسائلی روبه‌رو می‌شوید‏ ‏که همان لحظه حل‌شدنی نیستند.‏

‏می‌دانیم اشکالی ندارد بعداً جواب بدهیم،‏

‏دست‌کم در بخش منطقی ذهنمان.‏

‏اما بخش عمیق‌تر ذهنمان می‌گوید:‏

‏«نه، آدم‌هایی به ما نیاز دارند‏ ‏و داریم نادیده‌شان می‌گیریم.»‏

‏فیسبوک اواخر دههٔ ۲۰۰۰‏ ‏قدرت این موضوع را کشف کرد.‏

‏مهندسان دیدند بسیاری از نظرها شکل‌های‏ ‏مختلف «این را دوست دارم» هستند.‏

‏پس در سال ۲۰۰۹ آن را‏ ‏به یک دکمه تبدیل کردند‏

‏و اتفاقی غیرمنتظره افتاد.‏

‏مردم زمان خیلی بیشتری در فیسبوک ماندند.‏

‏وقتی واکنش‌نشان‌دادن به‏ ‏یک پست این‌قدر آسان شد،‏

‏پست‌های مردم واکنش‌های بیشتری گرفت.‏

‏دکمه‌های مشابه در دیگر شبکه‌های‏ ‏اجتماعی هم همه‌گیر شدند.‏

‏«فقط این آیکن را بزنم،‏ ‏آن بازخورد را می‌گیرم.»‏

‏نادیده‌گرفتنش برای مغز‏ ‏انسان تقریباً ناممکن است.‏

‏اگر دانشمند دیوانه‌ای بودم و می‌خواستم‏ ‏دستگاه آخرالزمانی حواس‌پرتی بسازم،‏

‏ایمیل و اسلک اولین ایده‌ام بودند،‏

‏و چیزهایی مثل توییتر و فیسبوک دومین ایده.‏

‏اما در اینترنت استادان بهره‌وری‏ ‏زیادی هم در حال مقابله‌اند‏

‏با روش‌هایی که اغلب خیلی‏ ‏پیچیده به نظر می‌رسند.‏

‏– می‌خواهم دربارهٔ قانون ۸۰–۲۰‏ ‏حرف بزنم. – روش پومودورو.‏

‏سامانهٔ زمان‌بندی بلوکی؛‏ ‏ذهنتان را منفجر می‌کند.‏

‏– نقاط اصطکاک ایجاد کنید. –‏ ‏قورباغه‌تان را قورت بدهید.‏

‏اما پشت این اصطلاحات،‏

‏بیشتر توصیه‌ها به چند‏ ‏ایدهٔ ساده برمی‌گردند؛‏

‏مثلاً برای روزتان ساختار بسازید‏

‏تا کمتر به این فکر کنید‏ ‏که باید چه‌کار کنید‏

‏و بیشتر خود کار را انجام دهید،‏

‏منظم استراحت کنید تا انرژی‌تان تجدید شود،‏

‏و کاری که استادها اسمش را می‌گذارند...‏

‏– دسته‌ای. – دسته.‏

‏ایمیل را دسته‌ای چک کنید.‏

‏یعنی روزی یکی دو بار ایمیلتان را چک کنید‏

‏نه هر چند دقیقه.‏

‏پژوهش‌ها نشان می‌دهند این کار‏ ‏می‌تواند کمی بهره‌وری را بالا ببرد،‏

‏اما اگر شخصیت مضطرب‌تری داشته باشید،‏ ‏ممکن است استرستان را بیشتر کند.‏

‏این توصیه‌ها مشکل حفظ تمرکز‏ ‏را جادویی حل نکرده‌اند.‏

‏مشکل عمیق‌تر از این حرف‌هاست.‏

‏طبق بعضی گزارش‌های خبری،‏

‏مسئلهٔ اصلی این است که دامنهٔ‏ ‏توجه ما از اساس آسیب دیده.‏

‏حالا دامنهٔ توجه انسان از‏ ‏ماهی قرمز هم کوتاه‌تر است.‏

‏دامنهٔ توجه ماهی قرمز...‏

‏که نه ثانیه است؛ مال ما هشت ثانیه.‏

‏داریم راه را اشتباه می‌رویم.‏

‏اما اگر واقعاً دنبال منبع این ادعا بگردید،‏

‏به‌سختی پژوهشی پیدا می‌کنید که تأییدش کند.‏

‏پیش‌تر هم شکل‌های دیگری‏ ‏از این وحشت را دیده‌ایم.‏

‏وقتی تلویزیون فراگیر شد، مردم‏ ‏می‌ترسیدند مغزمان را فاسد کند.‏

‏چند دهه قبل‌تر، همین حرف‌ها‏ ‏را دربارهٔ رادیو می‌زدند.‏

‏و چند قرن قبل از آن،‏

‏سر کتاب‌هایی غوغا به پا شد که‏ ‏چاپخانه‌های نوظهور بیرون می‌دادند،‏

‏و می‌گفتند فقط حواس دانش‌پژوهان کم‌تشخیص‏ ‏را پرت و ذهنشان را تباه می‌کنند.‏

‏ممکن است امروز حواس‌پرت‌تر باشیم،‏ ‏اما اندازه‌گیری‌اش دشوار است.‏

‏پژوهشگران ظرفیت حافظهٔ کاری را یکی‏ ‏از شاخص‌های تقریبی توجه می‌دانند،‏